معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1387
معماری فضای داخلی   - 25
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1320
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 22
نظریه معماری   - 1030
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
طراحي داخلي   - 943
جشن نامه اتووود   - 21
سازه های شهری   - 895
معماری مجازی   - 20
تکنولوژی ساخت   - 878
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
مرزهای معماری   - 806
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری حوزه عمومی   - 803
پردیس ویترا   - 18
نظریه شهری   - 733
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
المان شهری   - 732
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
نگاه نو به سكونت   - 724
معماری و نقاشی   - 16
کلان سازه   - 627
جهان علمیْ تخیلی   - 16
معماری و سیاست   - 621
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری مدرن   - 552
معماری ـ موسیقی   - 15
معماری پایدار   - 536
معماری بایومورفیک   - 15
منتقدان معماری   - 499
شهرهای در حرکت   - 14
آرمان شهرگرایی   - 474
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 466
معماری کوچک مقیاس   - 14
طراحی صنعتی   - 464
معماری و روانشناسی   - 13
معماری تندیس گون   - 463
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 13
روح مکان   - 458
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 453
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 11
معماری منظر   - 446
معماری و گیم   - 10
معماری شمایل گون   - 430
معماری و هوش مصنوعی   - 10
باز زنده سازی   - 393
معماری و رسانه   - 10
توسعه پایدار   - 371
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
هنر مدرنیستی   - 362
بی ینال ونیز   - 10
آینده گرایی   - 358
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری یادمانی   - 346
درس گفتارهای اتووود   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 334
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماریِ توسعه   - 327
معماری و ادبیات   - 9
معماری سبز   - 316
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
طراحی نئولیبرال   - 301
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری پست مدرن   - 279
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 270
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 261
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 256
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 256
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری ارزان   - 251
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 250
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 247
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 247
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 242
معماری تخت جمشید   - 7
بنای محدود   - 226
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
معماری های تک   - 219
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
گرمایش زمین   - 216
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 196
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری انتقادی   - 194
طراحی و پناهجویان   - 7
مسکن عمومی   - 193
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 185
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 174
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 171
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 165
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 165
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
گرافیک   - 150
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 140
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر گفت و گو   - 138
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 136
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 126
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
معماری ژاپن   - 124
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ایران   - 113
منبع شناسی اتووود   - 6
بلندمرتبه ها   - 108
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
ترسیمات معماری   - 96
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
معماری بیابانی   - 5
معماری مذهبی   - 87
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری مصر   - 5
اکسپو   - 79
فرهنگ نفت   - 5
معماری فاشیستی   - 79
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
معماری و فاجعه   - 73
معماری خوانی   - 5
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماری هند   - 66
شهرسازی کوچک مقیاس   - 4
معماری چین   - 63
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
مدرنیته؛ از نو   - 58
بلوپرینت   - 4
گفت و گو با مرگ   - 56
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 55
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
ویرانه ها   - 54
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 51
معماری جنگلی   - 4
مدارس معماری   - 50
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
زاغه نشینی   - 47
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
پداگوژی   - 44
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
اقتصادِ فضا   - 43
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری دیجیتال   - 42
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 3
معماری پراجکتیو   - 42
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
جنبش متابولیسم   - 42
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 40
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 40
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 40
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
باهاوس   - 39
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
درگذشت زاها حدید   - 34
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
هنر روسیه   - 33
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
فیلوکیتکت   - 32
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
طراحی پارامتریک   - 30
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
بحران آب   - 29
ده پرسش از هشت معمار   - 1
اکسپو میلان 2015   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
پاویون های سرپنتین   - 25
شهرْخوانی با اتووود   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زیگموند فروید   - 11
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان بودریار   - 3
آرشیگرام   - 7
ژان نوول   - 22
آرکی زوم   - 4
ژاک دریدا   - 18
آلبرت پوپ   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلدو روسی   - 13
ژیل دلوز   - 29
آلوار آلتو   - 19
سائول باس   - 7
آلوارو سیزا   - 9
ساسکیا ساسن   - 9
آن تینگ   - 4
سالوادور دالی   - 2
آنتونی گائودی   - 27
سانا   - 5
آنتونی وایدلر   - 5
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنتونیو نگری   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنیش کاپور   - 8
سو فوجیموتو   - 11
آی وِی وِی   - 34
سوپراستودیو   - 9
اُ ام اِی   - 40
سورِ فِهْن   - 6
اتوره سوتساس   - 7
سوزان سانتاگ   - 8
ادریان لابوت هرناندز   - 5
شاشونا زوبوف   - 2
ادوارد برتینسکی   - 1
شیگرو بان   - 33
ادوارد سعید   - 13
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سوجا   - 10
فدریکو بابینا   - 30
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک گهری   - 49
ادولف لوس   - 8
فرانک لوید رایت   - 45
ارو سارینن   - 28
فرای اوتو   - 9
اریک اوون موس   - 13
فردا کولاتان   - 2
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 2
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
گونتا اشتلزل   - 1
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 5
لبس وودز   - 24
الیس راستورن   - 99
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 53
لودویگ لئو   - 3
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ میس ون دروهه   - 25
اویلر وو   - 9
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
ایلین گری   - 7
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
ایوان لئونیدوف   - 4
لوسی رای   - 15
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لویی کان   - 37
بال کریشنادوشی   - 4
لوییس بورژوا   - 8
باک مینستر فولر   - 11
لُکُربُزیه   - 141
برنارد چومی   - 33
لیام یانگ   - 4
برنو زوی   - 7
مارتین هایدگر   - 29
بنیامین برتون   - 8
مارسل بروئر   - 7
بوگرتمن   - 1
مارشال برمن   - 16
بی یارکه اینگلس   - 68
مانفردو تافوری   - 16
پائولو سولری   - 4
مانوئل کاستلز   - 2
پاتریک شوماخر   - 3
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پال گلدبرگر   - 1
مایکل سورکین   - 4
پرویز تناولی   - 2
مایکل گریوز   - 6
پری اندرسون   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پل ویریلیو   - 22
مخزن فکر شهر   - 1
پیتر آیزنمن   - 57
مـَــس استودیو   - 3
پیتر برنس   - 3
معماران مورفسس   - 16
پیتر زُمتُر   - 67
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر کوک   - 7
موشه سفدی   - 12
پیر بوردیو   - 5
میشل سر   - 3
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
میشل فوکو   - 46
تئودور آدورنو   - 4
نائومی کلاین   - 4
تادو اندو   - 13
نورمن فاستر   - 35
تام مین   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام ویسکامب   - 10
هانا آرنت   - 9
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانری لفور   - 24
توماس پیکتی   - 5
هانی رشید   - 5
توماس هیترویک   - 30
هرزوگ دی مورن   - 28
تیتوس بورکهارت   - 2
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیموتی مورتُن   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیو ایتو   - 25
هنریک وایدولد   - 1
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هنس هولین   - 5
جان برجر   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان هیداک   - 4
هومی بابا   - 2
جف منن   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 2
جفری کیپنس   - 3
والتر بنیامین   - 27
جورجو آگامبن   - 5
والتر گروپیوس   - 18
جوزپه ترانی   - 2
ورنر پنتون   - 5
جونیا ایشیگامی   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ولف پریکس   - 1
جین جیکوبز   - 1
ونگ شو   - 8
چارلز جنکس   - 7
ویتو آکنچی   - 12
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز کوریا   - 15
ک. مایکل هیز   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کارلو اسکارپا   - 8
حسن فتحی   - 5
کازو شینوهارا   - 1
حسین امانت   - 3
کازیو سجیما   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کالین روو   - 1
داریوش آشوری   - 1
کامران دیبا   - 13
داریوش شایگان   - 13
کامرون سینکلر   - 11
دانیل لیبسکیند   - 23
کریستفر الکساندر   - 2
دنیس اسکات براون   - 10
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کریم رشید   - 5
دیوید رُی   - 2
کلر استرلینگ   - 2
دیوید گیسن   - 2
کلود پَره   - 3
دیوید هاروی   - 25
کنت فرمپتن   - 14
رابرت نوزیک   - 2
کنزو تانگه   - 9
رابرت ونتوری   - 29
کنستانتین ملنیکف   - 3
رُدولف شیندلر   - 7
کنگو کوما   - 47
رضا دانشمیر   - 5
کوپ هیمِلبِلا   - 22
رم کولهاس   - 100
کوین لینچ   - 7
رنزو پیانو   - 30
کیانوری کیکوتاکه   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد نویترا   - 7
کیشو کـُـروکاوا   - 6
ریموند آبراهام   - 1
یان گِل   - 9
رینر بنهام   - 2
یو ان استودیو   - 32
رینهولد مارتین   - 5
یورگن هابرماس   - 15
ریکاردو بوفیل   - 3
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 190
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -766
معماری مذهبی   -105
زیرساخت های شهری   -372
صنعتی   -101
فرهنگی   -327
گالری   -84
پاویون   -258
هتل   -75
موزه   -253
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -232
بهداشتی   -38
مسکونی ـ تجاری   -159
حمل و نقل عمومی   -37
تفریحی   -152
ویلا   -6
اموزشی   -132
زاغه نشینی   -5
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
هنر گفت و گو ـ مهرنامه با محمد مالجو
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/07/01
مـنـــــــبـع : ماهنامه مهرنامه شماره 30
تعداد بازدید : 2621

هنر گفت و گو نام اثری سترگ از هنرمند سورئال رنه مگریت است؛ در چشم اندازی از غول هایی در نبرد یا از اغاز جهان، دو انسان کوچک در گفت و گویند، سخنی ناشنیدنی جاری است که در سکوت سنگ ها جذب می شود، اما در پای سنگ های تل انبار شده مجموعه حروفی شکل گرفته اند: رویا، صلح یا مرگ که تلاش دارند به اشوب سنگ ها نظمی دهند. اتووود گفت و گوهایش را زیر عنوان این ستون خواهد آورد.

 

بسیاری به واسطه این که دو کتاب دگرگونی بزرگِ پولانی و راه بندگی‌ِ هایک در یک سال، یعنی 1944‌، منتشر شده‌اند، این دو کتاب را در برابر هم قرار داده‌اند. این دو کتاب در چه محورهایی در برابر هم قرار می‌گیرند و مباحث یکدیگر را نقض می‌کنند؟ چه زمینه‌ای وجود داشت که این دو کتابِ متضاد بر بستر آن نوشته شدند؟

هم پولانی و هم هایک به قصد تبیین ظهور فاجعه ای در تمدن اروپایی به نگارش کتاب های خویش روی آوردند که با جنگ جهانی اول سر باز کرده و با بحران بزرگ اقتصادی استمرار یافته و با ظهور فاشیسم نه فقط در آلمان و ایتالیا بلکه در اقصی نقاط جهان تشدید شده و نهایتاً با جنگ جهانی دوم به اوج رسیده بود. نوک پیکان حمله پولانی مشخصاً معطوف بود به نمایندگان سنت اقتصاد لیبرال خصوصاً در اروپای مرکزی طی حدفاصل دو جنگ جهانی که لودویگ فون میزس قطعاً برجسته ترین چهره و هایک نیز یقیناً برجسته ترین شاگرد در این میان به حساب می آمد. هایک در راه بردگی چندان نوآوری نداشت و بیشتر در نقش سخنگوی سنت لیبرالیسم اقتصادی بین دو جنگ جهانی ظاهر شد.

پولانی در دگرگونی بزرگ از هایک اصلاً نام نمی برد، هایک نیز البته در راه بندگی از پولانی. بااین حال، پولانی و هایک از سه جهت در قطب مخالف یکدیگر جای داشتند: درباره خوانش تاریخ گذشته و تبیین لحظه اکنون و تعیین مسیر آینده، یعنی درباره همه چیز. هایک در امتداد سنت لیبرال به نظریه نظم خودجوش بازار معتقد بود، هم از حیث تکوین تاریخی نظام بازار و هم از حیث طرزکار چنین نظامی. پولانی، برعکس، با اتکا بر تاریخ اقتصادی و سیاسی نشان داد که هم استقرار و هم استمرار نظام بازار اصلاً محصول اقدام هدفمند دولت در صیانت از منافع طبقاتی فرادستان بوده است. این نوع بازخوانی پولانی از گذشته اصولاً مدت های مدیدی است که ایده نظم خودجوش بازار را عمیقاً بی اعتبار کرده و نشان داده چنین سنتی تا چه حد با تاریخ اقتصادی و سیاسی اصولاً بیگانه است. هایک اگر بر سرشت خودجوش نظم بازار تأکید می کرد، برعکس، مقاومت هایی را که در برابر نظام بازار شکل می گیرد به سبک لیبرال های اقتصادی اصولاً محصول نوعی توطئه جمع گرایانه می دانست.

پولانی، با صد و هشتاد درجه اختلاف، به اتکای روایتی تاریخی نشان داد که مقاومت هایی که در برابر استقرار و استمرار نظام بازار به عمل می آمد کاملاً خودجوش بوده است. این نوع بازخوانی تاریخ نشان می دهد هایک و سایر لیبرال های اقتصادی تا چه اندازه اسیر توهم توطئه بوده اند. پولانی معتقد بود خطوط اصلی تاریخ اجتماعی سده نوزدهم و نیمه اول سده بیستم بر اساس تعامل میان همین دو محور شکل گرفته بودند: یکی همین پروژه دولت ساخته بازاری کردن جامعه از بالا و دیگری نیز جنبش خودجوشِ جامعه از پایین برای صیانت از خود در برابر لطمه هایی که اصل سازمان دهنده لیبرالیسم اقتصادی به بافت حیات اجتماعی وارد می کرد. برخورد میان این دو حرکت ناهمسو را پولانی منبع فاجعه ای می دانست که در شرف نابودی تمدن اروپایی بود. این برخورد به نوبه-خود تعبیر دیگری است از ناسازگاری میان سرمایه داری و دموکراسیِ رادیکال. دموکراسیِ رادیکال درواقع ابزار تأثیرگذاری و تحقق خواسته های طبقات مردمی بود. سرمایه داری نیز ابزاری برای استقرار و استمرار انحصار بورژوازی در امر کنترل بر تولید و توزیع و ممانعت از تحقق اراده مردمی. فاجعه اصولاً محصول رویارویی این دو اراده معطوف به قدرت بود. یا سرمایه داری باید کنار گذاشته می شد یا دموکراسی. فاشیسم در زمانی که هایک و پولانی در بحبوحه جنگ جهانی دوم می نوشتند راه حلی برای برون-رفت از همین بن بست به دست می داد: حفظ سرمایه داری به قیمت نابودی تمام عیار همان حد از آزادی و دموکراسی سیاسی که در جوامع غربی برقرار شده بود. راه حل دیگری که از چند دهه قبل تر با انقلاب اکتبر در روسیه رو به تحقق داشت نابودی سرمایه داری بدون تعریف پروژه ای مشخص برای استقرار و تقویت دموکراسی بود. راه حل هایک نیز عبارت بود از حفظ و تعمیق سرمایه داری و برقراری حداقل-هایی از دموکراسی سیاسی در حدی که به مدد عقیم سازی سیاست مردمی برای سرمایه داری هیچ خطری در بر نداشته باشد.

اما راه حلی که پولانی به دست می داد عبارت بود از سوسیالیسم، یعنی کنارگذاری سرمایه داری به همراه پروژه ای برای ارتقای دموکراسی سیاسی بورژوایی به سطح دموکراسی رادیکال. راه حل فاشیستی با پایان جنگ به شکست ختم شد. راه حل سویتی در آستانه آخرین دهه سده بیستم به تاریخ پیوست. در فردای پایان جنگ جهانی دوم نه راه حل هایک در دستور کار کشورهای غربی قرار گرفت و نه راه حل پولانی.

حرف اول را راه حل کینزی می زد: مهار زدن بر منطق سرمایه به قیمت تأمین حداقل هایی از حقوق اقتصادی و اجتماعی به دست دولت برای همه شهروندان. این یعنی پروژه سوسیال دموکراسی که درصدد برقراری نوعی سازش طبقاتی میان بورژوازی و طبقات مردمی است. سوسیال دموکراسی بعد از چند دهه موفقیت در اواخر دهه شصت میلادی و اوایل دهه هفتاد به بن بست نهایی خودش رسید و نشان داد که تحقق اهداف ستودنی سوسیال دموکرات ها با اقتضائات انباشت سرمایه در درازمدت اصلاً سازگاری ندارد و ازاین رو سوسیال دموکراسی نمی تواند راه حلی پایدار باشد.

اکنون می بایست سازش طبقاتی به نفع یکی از طرفین نزاع به کنار نهاده می شد. این جا خوابی که هایک چند دهه قبل تر دیده بود با برآمدن نولیبرالیسم به حقیقت پیوست: کنارگذاری پروژه سازش طبقاتی به نفع سرمایه و به زیان کار و بازگشت به سرمایه داری بنیادگرا به همراه حداقل هایی از دموکراسی سیاسی در حدی که حیات سرمایه را تهدید نکند. به تجربه تاریخ دهه های اخیر دیده ایم که تعمیق سرمایه داری از سویی به مدد اقناع توده ها با تکیه بر سازوبرگ های ایدئولوژیکی چون سینما و ادبیات و رسانه ها و هنرهای زیبا و دانشگاه و غیره به وقوع پیوسته و از دیگر سو نیز به یاری سرکوب تصریحی یا تلویحی با تکیه بر نهادهایی چون زندان و قانون و نیروهای نظامی و کلاً ماشین سرکوب گر دولت. هم آن اقناع و هم این سرکوب کماکان برقرار است اما کلیت نظام سرمایه داری جهانی از بحران سال 2008 به بعد با دست اندازهای سنگینی روبرو شده است. بحران به یک معنا کماکان همان بحران سرمایه داری است با مختصات دوران جدید. در این میان، راه حل پولانی در حکم رگه ای از سنت سوسیالیستی کماکان چشم به آینده دارد.

منتقدان پولانی او را به خاطر ستایش از جوامع ماقبل سرمایه‌داری مورد انتقاد قرار داده‌اند. به نظر آن‌ها این جوامع که پولانی‌، آن‌ها را به دلیل تبعیت نظام اقتصادی از نظام اجتماعی می‌ستاید، دارای نظامی سلسله‌مراتبی و تبعیض‌آمیز بوده‌اند. به نظر شما این انتقاد به جاست؟

به هیچ وجه. پولانی چشم به آینده داشت نه به گذشته. حجم این نوع انتقاد در مجموعه نوشته های انتقادی که درباره پولانی منتشر شده  است کم نیست اما معتقدم وجه مشترک همه شان عبارت است از گاه بدخوانی مشهورترین نوشته پولانی یعنی همین کتاب دگرگونی بزرگ و گاه نیز کم خوانی نوشته هایی از پولانی که پس از جنگ جهانی دوم درباره اقتصادشناسی جوامع باستانی و ابتدایی به انتشار رسید. پولانی نه مستقیماً انسان شناس اقتصادی بود و نه مشخصاً مورخ اقتصادی اما از داده هایی که انسان-شناسان و مورخان اقتصادی فراهم آورده بودند استفاده گسترده ای می کرد برای نظریه پردازی درباره سازمان اقتصادی جوامع ابتدایی و باستانی. هدفش از چنین مطالعاتی غالباً نه شناخت کلیت این یا آن جامعه بلکه نظریه پردازی درباره نحوه تبعیت انگیزه ها و رفتارهای به اصطلاح اقتصادی از حیات اجتماعی جامعه بود. به همین دلیل نیز مثلاً سازماندهی روابط جنسی و مناسبات قومی و سایر مقوله-هایی از این دست را فقط تا جایی به بحث می گذاشت که مستقیماً در سازماندهی معیشت سهم داشتند.

می خواهم بگویم انواع سلطه های جنسیتی و قومیتی و نژادی را می دید اما به رسم انتزاع می کوشید نادیده بگیرد. به این معنا اگر گهگاه ستایشی نیز در کارش نمود می یافت نه ستایش از کلیت جوامع پیشاسرمایه داری بلکه تحسین فقدان انگیزه سودجویی و فقدان اصل کار در ازای اجرت و فقدان هر گونه نهاد متکی بر انگیزه های اقتصادی در امور تولید و توزیع بود. هیچ حس نوستالوژیکی به جوامع پیشاسرمایه داری نداشت بلکه فقط درصدد احیای عدم تبعیت حیات اجتماعی از انگیزه سود اقتصادی در جامعه آینده بود، آن هم به مدد برپایی نوعی دموکراسی رادیکال در نحوه تخصیص منابع. این به زبان امروزی یعنی حد اعلای دموکراسی چندان که حیات جامعه نه تحت حاکمیت انگیزه سودجویی اقتصادی که فقط بازتاب منافع بخش کوچکی از اعضای جامعه است بلکه تابع منافع اجتماعی جمهور مردم در امر تولید و توزیع باشد. چنین چیزی فقط در چارچوب سوسیالیسم دموکراتیک میسر است. سوسیالیسم دموکراتیک نه در گذشته بلکه احتمالاً جایی در آینده به انتظار ما نشسته است.

پولانی در کتاب دگرگونی بزرگ بسیاری از پیش‌فرض‌های نظریه‌پردازان اقتصاد بازار را زیر سؤال می‌برد اما بااین‌حال اکنون این کتاب را بیشتر کتابی در حوزه علوم اجتماعی می‌دانند تا کتابی در حوزه نظریه اقتصادی. شما کتاب را در چه گروهی قرار می‌دهید و فکر می‌کنید چرا این کتاب در حوزه نظریه اقتصادی مورد توجه قرار نگرفته است؟

آنچه گفتید نه صرفاً سرنوشت کتاب پولانی بلکه تقدیر بخش اعظم اندیشه های اقتصادی چپ رادیکال بوده است. جریان اصلی علم اقتصاد اصولاً بسیاری از اندیشه های معارض با خودش را در دایره نظریه پردازی اقتصادی لحاظ نمی کرده است. پولانی که جای خود دارد، حتی مارکس را نیز واجد نظریه اقتصادی نمی دانند و به قلمرو جامعه شناسی تبعیدش می کنند. مشکل از چپ رادیکال نیست. پروژه جریان غالب علم اقتصاد که تحکیم سرمایه داری را در دستور کار دارد با پروژه چپ رادیکال که در پی جنبش رهایی بخش است از اساس با هم متفاوت هستند. وجه مشترک همه نظریه پردازان چپ رادیکال این است که در چارچوب مناسبات قدرت به تحلیل اقتصادی مبادرت می ورزند، در چارچوبی به مراتب گسترده تر و واقع بینانه تر از چارچوب تحلیلی اقتصاددانان جریان غالب.

جریان غالب علم اقتصاد همواره به مقوله قدرت در شکل های گوناگونش بس بی توجهی کرده است. اقتصاددانان جریان غالب همواره به جد کوشیده اند تا در تحلیل های اقتصادی به-لطایف الحیل نقش مناسبات قدرت را مخفی نگه دارند، مناسبات قدرت میان نیروی کار و سرمایه، میان کشورهای توسعه یافته و کمترتوسعه یافته، میان فرادستان و فرودستان، میان حاشیه و متن، هر نوع مناسبات قدرت که عامل استمرار هر گونه سلطه است. قدرت به معنای توانایی افراد و نهادها در واداشتن دیگران به اطاعت و پیروی از برخی اهداف خاص است. زیان بارترین مشخصه دستگاه فکری اقتصاددانان جریان غالب عبارت از این است که مناسبات قدرت را از دایره پژوهش های خویش بیرون کرده اند. دقیقاً همین اقدام چپ رادیکال در واردسازی مناسبات قدرت به تحلیل های اقتصادی است که ما را به فراسوی دایره تنگ گفتمان های مرسوم علم اقتصاد می کشاند. وقتی از این دایره تنگ فراتر می-روید با رگه هایی از اجزای مقوم حیات اقتصادی مواجه می شوید که تلاش برای نظریه پردازی شان را اقتصاددانان جریان غالب اصولاً بیرون از دایره نظریه اقتصادی می انگارند. چنین رویکرد تنگ نظرانه ای اصلاً قابل ستایش نیست اما کاملاً قابل فهم است. اقتصاددانان جریان غالب مثل اعضای یک قبیله می کوشند مرزهایی میان خودی ها و غیر خودی ها ترسیم کنند تا معلوم شود چه کسانی عضو قبیله هستند و چه کسانی نه. فرق اعضای قبیله با دیگران از رهگذر نظامی از ارزش-ها مشخص می شود که درون قبیله شکل می گیرد. بقای قبیله مستلزم صیانت از همین ارزش ها است. اگر اعضای قبیله به مرزهایی که نظام ارزش ها میان آنان و سایر جهان ترسیم می کند معتقد و پایبند باشند، قبیله به یگانه جهان موجود بدل می شود، مرزهای قبیله به مرزهای جهان، نظام ارزش های مقبول در قبیله نیز به یگانه نظام ارزش ها در جهان. قبیله کوچک به جهان بزرگ بدل می شود. برترین-های قبیله گویی می شوند برترین های جهان. می خواهم بگویم علم اقتصاد جریان غالب نیز نظامی از ارزش ها دارد منحصر به خویش. شبکه ای از قدرت مرئی و نامرئی نیز اعضای قبیله اقتصاددانان جریان غالب را به اطاعت از این نظام ارزش ها وامی دارد. اعضای قبیله، افتاده در دام نوعی نظام پرقدرت پاداش و جزا، واداشته می شوند مرزهای برکشیده میان خودی و غیرخودی را زیرپا نگذارند. اما چپ رادیکال همواره به جد در حال به هم ریختن مرزهای خودی و غیرخودی بوده است. چنین است که علم اقتصاد جریان غالب اصولاً نظریه پردازی های کلیت چپ رادیکال و از جمله پولانی را به قلمرویی فراتر از حوزه نظریه اقتصادی متعلق می داند.

موقعیت کنونی جامعه ایران چه ربطی به محتوای کتاب دگرگونی بزرگ دارد؟ آیا ایده‌های کتابی که درباره انگلستان قرن نوزدهم نوشته شده، می‌تواند برای ایران قرن بیست‌ویکم هم کارآمد باشد؟ اگر کارا است، در چه زمینه‌هایی می‌تواند به فهم و فرارفتن از وضع موجود کمک کند؟

تز اصلی پولانی چنین بود: "ایده بازار خود تنظیم گر بر نوعی آرمانشهر محض دلالت داشت. چنین نهادی نمی توانست مدتی مدید وجود داشته باشد مگرآن که جوهر انسانی و زیست محیطی  جامعه را نیست و نابود می ساخت: [اگر استمرار می یافت،] انسان را جسماً نابود می کرد و محیطِ پیرامون او را به برهوت بدل می ساخت. جامعه، ناچار، به اقداماتی برای حمایت از خویش مبادرت ورزید، اما هر اقدامی که به کار می بست خودتنظیم گری بازار را تضعیف می کرد و حیات صنعتی را مختل می ساخت و ازاین رو جامعه را به نحو دیگری به مخاطره می افکنْد. همین دوراهی بود که نظام بازار را به مسیر محتومی  کشاند و سازمان اجتماعی مبتنی بر آن را سرانجام درهم شکست." این تز را گرچه کارل پولانی بیش از شصت سال پیش متکی بر تجربه ی اروپای سده های هجده و نوزده و بیست ارائه کرده اما بارها و بارها در دوره های تاریخی و جغرافیاهای گوناگون مصداق یافته است، از جمله در ایران بعد از جنگ هشت ساله.

زندگی اقتصادی در ایران بعد از جنگ به طرزی گسترده در معرض تهاجم پروژه ی بازاری کردن جامعه قرار گرفت، به دست دولت اما به سرکردگی فکری دو گروه عمده از اقتصاددانان، یکی بازارگرایان تندرو یا همان نولیبرال ها و دیگری بازارگرایان میانه رو که امروزه غالباً خود را نهادگرا می نامند، همان دو گروه از اقتصاددانانی که در طراحی و اجرای سیاست های اقتصادی در دوره پس از جنگ به تناوب از سیادت فکری برخوردار بودند. گروه اول از این اقتصاددانان عمیقاً پیرو اقتصاد بازار آزاد بودند و حرکتی مستقیم به سوی این نوع سازماندهی اقتصادی را ترویج می‌کردند اما گروه دوم گرچه حرکت به سوی نظام بازار را تأیید می‌کردند درعین حال موفقیت چنین حرکتی را مشروط به تمهید موفقیت‌آمیز پیش‌شرط‌های نهادی چنین نظامی می‌دانستند. به هر حال، دولت با پروژه ای برنامه-ریزی شده تحت تأثیر این دو دسته از اقتصاددانان کوشید مناسبات اقتصادی و معیشتی جامعه را با شدت بیشتری تحت تسلط منطق سود اقتصادی قرار دهد و قلمروهای هر چه گسترده تری از زندگی اقتصادی را کالایی کند. این پروژه بازاری کردنِ جامعه درواقع طرحی بود از بالا و دولت ساخته و برنامه ریزی-شده برای استقرار نوعی نظام اقتصادي كه در آن حوزه‌هاي هر چه بيشتري از حيات جامعه تحت هدايت قيمت‌هاي بازار قرار می گيرد. این پروژه نه پروژه ای خنثی و معطوف به منافع همگان بلکه زمینه ساز اِعمال شکل خاصی از مناسبات قدرت در نحوه تخصیص منابع محدود میان طبقات مختلف جامعه بوده و ازاین رو بر مناسبات قدرت و قواعد بازی در جامعه به شدت تأثیر گذاشته است. پروژه بازاری کردن جامعه دقیقاً به همین دلیل با مقاومت های زیادی روبرو بوده است، یعنی با واكنشی حمايتي و خودجوش از سوی جامعه در راستاي حفظ منافع و مصالح طبقات فرودست و متوسط از رهگذر جنبش‌هاي اجتماعي و حرکت های اعتراضی و نارضایی های اقتصادی که گرچه تحت حمايت شهروندانی كه از استقرار و استمرار نظام بازار آسيب می بینند قرار داشته اما گاه نخبگانی سیاسی هم بوده اند که به مددِ این نارضایی ها به قدرت سیاسی و اقتصادی دست یافته اند.

اکثریت توده‌ها از بازندگان اجرای پروژه بازاری کردن جامعه بوده‌اند و به شکل‌های گوناگون در برابر این سیاست‌ها ایستادگی کرده‌اند، گاه به شکل شورش‌های کور شهری از آن نوع که در اسلامشهر و چند شهر بزرگ در دهه هفتاد شمسی به وقوع پیوست، گاه به شکل اظهار نارضایی اقتصادی در سپهرهای عمومی و خصوصی و گاه به شکل واکنش‌هایی نامنتظر در انواع انتخابات در حوزه سیاسی. هم برخی از مهم ترین فقره های تاریخ اقتصادی و اجتماعی و سیاسی ایران بعد از جنگ هشت ساله را می توان از منظر تقابل همین دو نیرو روایت کرد و هم برخی از مهم ترین گره های عرصه سیاست در ایران امروز را با تمرکز بر همین رویارویی می توان گشود. پولانی از منطق نوعی رویارویی در زمان و مکانی مشخص گفته است که مادامی که سرمایه داری به حیات خود ادامه می دهد در زمان ها و مکان های دیگری با کلیتی یکسان اما مشخصات انضمامی دیگری همواره تکرار شده و خواهند شد. ایران نیز در این میان اصلاً استثنا نیست.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group