معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1387
معماری فضای داخلی   - 25
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1320
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 22
نظریه معماری   - 1030
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
طراحي داخلي   - 943
جشن نامه اتووود   - 21
سازه های شهری   - 895
معماری مجازی   - 20
تکنولوژی ساخت   - 878
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
مرزهای معماری   - 806
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری حوزه عمومی   - 803
پردیس ویترا   - 18
نظریه شهری   - 733
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
المان شهری   - 732
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
نگاه نو به سكونت   - 724
معماری و نقاشی   - 16
کلان سازه   - 627
جهان علمیْ تخیلی   - 16
معماری و سیاست   - 621
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری مدرن   - 552
معماری ـ موسیقی   - 15
معماری پایدار   - 536
معماری بایومورفیک   - 15
منتقدان معماری   - 499
شهرهای در حرکت   - 14
آرمان شهرگرایی   - 474
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 466
معماری کوچک مقیاس   - 14
طراحی صنعتی   - 464
معماری و روانشناسی   - 13
معماری تندیس گون   - 463
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 13
روح مکان   - 458
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 453
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 11
معماری منظر   - 446
معماری و گیم   - 10
معماری شمایل گون   - 430
معماری و هوش مصنوعی   - 10
باز زنده سازی   - 393
معماری و رسانه   - 10
توسعه پایدار   - 371
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
هنر مدرنیستی   - 362
بی ینال ونیز   - 10
آینده گرایی   - 358
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری یادمانی   - 346
درس گفتارهای اتووود   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 334
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماریِ توسعه   - 327
معماری و ادبیات   - 9
معماری سبز   - 316
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
طراحی نئولیبرال   - 301
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری پست مدرن   - 279
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 270
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 261
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 256
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 256
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری ارزان   - 251
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 250
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 247
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 247
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 242
معماری تخت جمشید   - 7
بنای محدود   - 226
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
معماری های تک   - 219
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
گرمایش زمین   - 216
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 196
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری انتقادی   - 194
طراحی و پناهجویان   - 7
مسکن عمومی   - 193
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 185
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 174
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 171
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 165
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 165
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
گرافیک   - 150
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 140
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر گفت و گو   - 138
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 136
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 126
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
معماری ژاپن   - 124
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ایران   - 113
منبع شناسی اتووود   - 6
بلندمرتبه ها   - 108
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
ترسیمات معماری   - 96
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
معماری بیابانی   - 5
معماری مذهبی   - 87
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری مصر   - 5
اکسپو   - 79
فرهنگ نفت   - 5
معماری فاشیستی   - 79
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
معماری و فاجعه   - 73
معماری خوانی   - 5
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماری هند   - 66
شهرسازی کوچک مقیاس   - 4
معماری چین   - 63
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
مدرنیته؛ از نو   - 58
بلوپرینت   - 4
گفت و گو با مرگ   - 56
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 55
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
ویرانه ها   - 54
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 51
معماری جنگلی   - 4
مدارس معماری   - 50
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
زاغه نشینی   - 47
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
پداگوژی   - 44
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
اقتصادِ فضا   - 43
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری دیجیتال   - 42
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 3
معماری پراجکتیو   - 42
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
جنبش متابولیسم   - 42
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 40
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 40
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 40
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
باهاوس   - 39
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
درگذشت زاها حدید   - 34
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
هنر روسیه   - 33
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
فیلوکیتکت   - 32
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
طراحی پارامتریک   - 30
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
بحران آب   - 29
ده پرسش از هشت معمار   - 1
اکسپو میلان 2015   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
پاویون های سرپنتین   - 25
شهرْخوانی با اتووود   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زیگموند فروید   - 11
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان بودریار   - 3
آرشیگرام   - 7
ژان نوول   - 22
آرکی زوم   - 4
ژاک دریدا   - 18
آلبرت پوپ   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلدو روسی   - 13
ژیل دلوز   - 29
آلوار آلتو   - 19
سائول باس   - 7
آلوارو سیزا   - 9
ساسکیا ساسن   - 9
آن تینگ   - 4
سالوادور دالی   - 2
آنتونی گائودی   - 27
سانا   - 5
آنتونی وایدلر   - 5
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنتونیو نگری   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنیش کاپور   - 8
سو فوجیموتو   - 11
آی وِی وِی   - 34
سوپراستودیو   - 9
اُ ام اِی   - 40
سورِ فِهْن   - 6
اتوره سوتساس   - 7
سوزان سانتاگ   - 8
ادریان لابوت هرناندز   - 5
شاشونا زوبوف   - 2
ادوارد برتینسکی   - 1
شیگرو بان   - 33
ادوارد سعید   - 13
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سوجا   - 10
فدریکو بابینا   - 30
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک گهری   - 49
ادولف لوس   - 8
فرانک لوید رایت   - 45
ارو سارینن   - 28
فرای اوتو   - 9
اریک اوون موس   - 13
فردا کولاتان   - 2
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 2
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
گونتا اشتلزل   - 1
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 5
لبس وودز   - 24
الیس راستورن   - 99
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 53
لودویگ لئو   - 3
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ میس ون دروهه   - 25
اویلر وو   - 9
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
ایلین گری   - 7
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
ایوان لئونیدوف   - 4
لوسی رای   - 15
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لویی کان   - 37
بال کریشنادوشی   - 4
لوییس بورژوا   - 8
باک مینستر فولر   - 11
لُکُربُزیه   - 141
برنارد چومی   - 33
لیام یانگ   - 4
برنو زوی   - 7
مارتین هایدگر   - 29
بنیامین برتون   - 8
مارسل بروئر   - 7
بوگرتمن   - 1
مارشال برمن   - 16
بی یارکه اینگلس   - 68
مانفردو تافوری   - 16
پائولو سولری   - 4
مانوئل کاستلز   - 2
پاتریک شوماخر   - 3
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پال گلدبرگر   - 1
مایکل سورکین   - 4
پرویز تناولی   - 2
مایکل گریوز   - 6
پری اندرسون   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پل ویریلیو   - 22
مخزن فکر شهر   - 1
پیتر آیزنمن   - 57
مـَــس استودیو   - 3
پیتر برنس   - 3
معماران مورفسس   - 16
پیتر زُمتُر   - 67
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر کوک   - 7
موشه سفدی   - 12
پیر بوردیو   - 5
میشل سر   - 3
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
میشل فوکو   - 46
تئودور آدورنو   - 4
نائومی کلاین   - 4
تادو اندو   - 13
نورمن فاستر   - 35
تام مین   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام ویسکامب   - 10
هانا آرنت   - 9
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانری لفور   - 24
توماس پیکتی   - 5
هانی رشید   - 5
توماس هیترویک   - 30
هرزوگ دی مورن   - 28
تیتوس بورکهارت   - 2
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیموتی مورتُن   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیو ایتو   - 25
هنریک وایدولد   - 1
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هنس هولین   - 5
جان برجر   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان هیداک   - 4
هومی بابا   - 2
جف منن   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 2
جفری کیپنس   - 3
والتر بنیامین   - 27
جورجو آگامبن   - 5
والتر گروپیوس   - 18
جوزپه ترانی   - 2
ورنر پنتون   - 5
جونیا ایشیگامی   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ولف پریکس   - 1
جین جیکوبز   - 1
ونگ شو   - 8
چارلز جنکس   - 7
ویتو آکنچی   - 12
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز کوریا   - 15
ک. مایکل هیز   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کارلو اسکارپا   - 8
حسن فتحی   - 5
کازو شینوهارا   - 1
حسین امانت   - 3
کازیو سجیما   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کالین روو   - 1
داریوش آشوری   - 1
کامران دیبا   - 13
داریوش شایگان   - 13
کامرون سینکلر   - 11
دانیل لیبسکیند   - 23
کریستفر الکساندر   - 2
دنیس اسکات براون   - 10
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کریم رشید   - 5
دیوید رُی   - 2
کلر استرلینگ   - 2
دیوید گیسن   - 2
کلود پَره   - 3
دیوید هاروی   - 25
کنت فرمپتن   - 14
رابرت نوزیک   - 2
کنزو تانگه   - 9
رابرت ونتوری   - 29
کنستانتین ملنیکف   - 3
رُدولف شیندلر   - 7
کنگو کوما   - 47
رضا دانشمیر   - 5
کوپ هیمِلبِلا   - 22
رم کولهاس   - 100
کوین لینچ   - 7
رنزو پیانو   - 30
کیانوری کیکوتاکه   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد نویترا   - 7
کیشو کـُـروکاوا   - 6
ریموند آبراهام   - 1
یان گِل   - 9
رینر بنهام   - 2
یو ان استودیو   - 32
رینهولد مارتین   - 5
یورگن هابرماس   - 15
ریکاردو بوفیل   - 3
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 190
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -766
معماری مذهبی   -105
زیرساخت های شهری   -372
صنعتی   -101
فرهنگی   -327
گالری   -84
پاویون   -258
هتل   -75
موزه   -253
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -232
بهداشتی   -38
مسکونی ـ تجاری   -159
حمل و نقل عمومی   -37
تفریحی   -152
ویلا   -6
اموزشی   -132
زاغه نشینی   -5
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
کافکا، هدايت و ما ايرانيان
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/07/17
مـنـــــــبـع : بی بی سی فارسی به نوشته ی خسرو ناقد
تعداد بازدید : 2436

۷۷ سال از انتشار نخستین چاپ کتاب "بوف کور" صادق هدایت می‌گذرد. از زمان انتشار این رُمان کوتاه همواره این پرسش مطرح بوده که آیا هدایت در آثارش و خاصه در "بوف کور" متأثر از آثار نویسندگان اروپایی، به‌ویژه سوررئالیست‌ها و اکسپرسیونیست‌ها، بوده است؟

پیداست که در این پرسش، اذهان بیش‌تر متوجه فرانتس کافکا و سبک و سیاق داستان‌نویسی اوست و اینکه آیا هدایت بیش از همه از کافکا تأثیر پذیرفته است؟ و آیا اصولاً تا چه اندازه داستان‌های صادق هدایت و سبک و سیاق او با آثار و شیوه داستان‌پردازی کافکا قابل مقایسه و همطراز است؟

علت این گمانه‌زنی‌ها چیست؟

نخست آن‌که هدایت در شمار نخستین مترجمانِ آثار کافکا بود و داستان "مسخ"، که یکی از برجسته‌ترین آثار کافکاست، از جمله داستان‌هایی است که هدایت به فارسی ترجمه کرد. هدایت حتی پیش از آن، پیشگفتاری بر ترجمه فارسی حسن قائمیان از "گروه محکومین" کافکا نوشت با عنوان "پیام کافکا".

این پیشگفتار گرچه اقتباسی از آرای نویسندگان فرانسوی درباره کافکا بود و هدایت ظاهراً نکته تازه‌ای به آنها نیفزوده بود، اما شاید بتوان آن را اولین نوشته در معرفی فرانتس کافکا به فارسی‌زبانان بشمار آورد؛ تا جایی که در آغاز ورود آثار کافکا به ایران، و شاید تا همین دو سه دهه پیش، آشنایی ایرانیان با کافکا منحصر به چند داستان انگشت‌شماری می‌شد که عمدتاً از فرانسوی ترجمه شده بود. از این‌رو پیداست که این همه، شبهه تأثیرپذیری هدایت از کافکا را تقویت می‌کند.

شناخت کافکا از طریق هدایت

اصولاً شناخت ایرانیان از کافکا در ابتدا به تصویری محدود می‌شد که هدایت از نگاه و برداشت منتقدان و نظریه‌پردازان ادبی فرانسه از کافکا به دست آورده به خوانندگان فارسی‌زبان منتقل کرده بود. این تصویر، حتی اگر با دریافت دقیق و برداشت درستِ هدایت از نظر‌ و نظریه‌های منتقدان و مفسران اروپایی در آن زمان مطابقت داشته باشد، چندان دقیق نبوده است؛ زیرا آشنایی و شناخت هدایت تنها از طریق تحلیل‌گران عمدتاً فرانسوی امکان داشت و می‌دانیم که در آن دوران کافکاپژوهی کم‌وبیش در آغاز راه بود و خودِ اروپاییان نیز هنوز نه شناختی دقیق از فرایند حیات ادبی کافکا و نقش خانواده و زنان زندگی او بر آثارش داشتند و نه به اهمیت باورهای مذهبی و روحیات او در آفرینش داستان‌هایش واقف بودند.

در حالی که امروز می‌دانیم زندگی‌نامه‌نویسان بسیاری از آغاز تا انجام زندگی کافکا و حیات ادبی او را نکته به نکته به تصویر کشیده و پژوهشگران نیز با نقد و تفسیر و تحلیل‌های بی‌شماری که به دست داده‌اند، بسیاری از ابعاد ناشناخته آثار او را آشکار کرده‌اند که با تکیه به آن‌ها می‌توان تا اندازه‌ای به هزارتوی ذهن و زبان کافکا راهی گشود.

با این‌همه، اغلب پژوهشگران در این نکته هم‌نظرند که آثار کافکا را نه می‌توان در محدوده سبکی خاص قرار داد و نه تفسیری نهایی از آن‌ها به دست داد؛ داستان‌های او به متنی سیال می‌مانند که همواره در حال حرکت و تغییرند. از این‌رو شاید این گفته آلبر کامو را بتوان تأکید و تکرار کرد که "تقدیر و نیز شاید عظمت آثار کافکا در آنست که تمام امکانات را در اختیار ما قرار می‌دهد، ولی هیچ کدام را تأیید نمی‌کند."

با آشنایی از روال و رویدادهای زندگی کافکا و با شناختِ جهان پیرامون او، آشکارا می‌توان درهم‌آمیختگی زندگی واقعی او را با آثارش دید، در حالی از داستان‌های هدایت به دشواری می‌توان به مسیر زندگی او پی بُرد؛ مگر آن‌که برای مثال داستان "زنده به‌گور" را نشانه‌ای از قصد خودکشی او دانست که بیست و دو سال پس از نگارش این داستان به‌ وقوع پیوست. شاید بتوان از لابلای داستان‌های هدایت به روحیات و حالات روانی و کشمکش‌های درونی او پی‌بُرد، ولی نه به واقعیت‌های زندگی او.

کافکا و سیاست

از متن آثار داستانی کافکا - و نه از پژوهش‌ها و زندگینامه‌هایی که دیگران درباره او نوشته‌اند - نمی‌توان به دیدگاه‌ها و گرایش‌های سیاسی او دست یافت؛ این در حالی است که کافکا در دورانی پرآشوب و سال‌هایی سرنوشت‌ساز می‌زیست که جهان نه تنها درگیر جنگ جهانی اول و پیامدهای ناشی از آن بود، بلکه اروپا با رویدادهایی مهم چون انقلاب کمونیستی روسیه، تشکیل جمهوری وایمار در آلمان و برآمدن فاشیسم در ایتالیا، دورانی بحرانی و سخت را سپری می‌کرد.

افزون بر این‌ها، زادگاه کافکا نیز دستخوش دگرگونی‌های بنیادین بود و کشور نوبنیاد چکسلواکی با فروپاشی امپراتوری اتریش-مجارستان و گذار از نظام پادشاهی به جمهوری، راهی پُرمخاطره را طی می‌کرد. اما شگفت‌آور آن که در آثار او نه اثری از این وقایع تاریخی می‌توان یافت و نه حتی اشاره‌ای کوتاه که موضع و گرایش کافکا نسبت به این رخدادها را برای ما آشکار کند. آیا بر این اساس، می‌توان کافکا را نویسنده‌ای "سیاسی" خواند؟

به‌هر روی، نشر و پخش آثار کافکا، مانند بسیاری از نویسندگان یهودی‌تبار، هم در سال‌های سلطه نازیها بر بخشی از اروپا ممنوع بود و هم در دورانی که نظام کمونیستی در چکسلواکی حاکم بود از انتشار کتاب‌های او ممانعت به عمل می‌آمد. و این در حالی بود که در آثار او به انتقادی مستقیم به ایدئولوژی کمونیسم برخورد نمی‌کنیم. ولی ظاهراً احزاب کمونیستی، میان ساختارهایی که او با استعاره و کنایه در داستان‌های خود به تصویر کشیده بود و ایدئولوژی رژیم حاکم شباهت‌هایی می‌دیدند و آن‌ها را حمل بر نقد و نفی سوسیالیسم می‌کردند.

شاید مخالفت با دیوان‌سالاری و نظام‌های مبتنی بر سلسله مراتب، تنها نکته‌ای باشد که در این ارتباط بتوان از مضمون نوشته‌های او بیرون کشید. کافکا شرکت بیمه‌ای را که مدتی در آن به کار مشغول بود، "لانه تاریک دیوان‌سالاران" می‌نامید. کوتاه‌سخن آن‌که از آثار بجامانده از کافکا به دشواری می‌توان به عقاید مشخص سیاسی او پی‌بُرد.

هدایت: همه‌مان بچه سیاستیم

هدایت نیز خود را "غیر سیاسی" می‌خواند، اما در ضمن معتقد بود که "همه‌مان بچه سیاستیم. با سیاست کاری نداریم، سیاست با ما کار دارد". هدایت در مقابل رویدادهای تاریخی و سیاسی زمانه خود موضع‌گیری داشت و اگر چه در لابلای داستان‌های او کمتر اشاره‌ای به زندگی و محیط خانوادگی‌اش می‌توان یافت، اما نشان و نمود رویدادهای تاریخی و مهم زمانه در آنها قابل مشاهده است.

هدایت گرچه بر خلاف بسیاری از نویسندگان و روشنفکران آن دوران ، عضو حزب توده نبود، ولی علناً با حزب توده مخالفت نمی‌کرد و دوستان بسیاری نیز در حزب داشت؛ از جمله بزرگ علوی. اما آنگونه که محمدعلی همایون کاتوزیان می‌گوید، هدایت پس از واقعه (خودمختاری) آذربایجان، به کلی از حزب توده رویگردان شد و حتی جلسات اصلاح‌طلبان حزب توده، یعنی گروه مخالف رهبری حزب، در خانه هدایت تشکیل می‌شد.

مصطفی فرزانه هم در کتاب "آشنایی با هدایت" به موضع‌گیری‌های آشکار و نهان او در برابر رضا شاه و مخالفت او با سیاست‌های آمریکا اشاره می‌کند و اینکه هدایت ترور نافرجام محمدرضاشاه را واقعی نمی‌دانسته و "دسیسه آن‌هایی می‌داند که همیشه خواسته‌اند این ملّت در حالت ماقبل تاریخی بماند تا از آب کره بگیرند". با این تفاصیل، آیا می‌توان هدایت را نویسنده‌ای "غیر سیاسی" نامید؟

از این تفاوت که بگذریم، می‌توان میان زندگی و رفتار کافکا و هدایت برای مثال به تفاوتِ نقشی که زن در زندگی و آثارشان داشته اشاره کرد و یا نگاه دیگرگون این دو نویسنده را به مقوله دین مورد بررسی قرار داد. افزون بر این‌ها، کافکا و هدایت محیط خانوادگی و خاستگاه اجتماعی متفاوتی داشتند و جهان پیرامونشان نیز یکسان نبود؛ همان چیزی که در دگرگونی شخصیت و چگونگی روحیات هر انسانی می‌تواند تأثیرگذار باشد.

بی‌تردید این همه، در نگاه این دو به انسان و جهان و طبعاً در شکل‌گیری آثارشان بی‌تأثیر نبوده است. به‌هر حال، مقایسه داستان‌های کافکا با هدایت و تلاش در این‌همانی جلوه دادن روحیه آنان و رویه و روال داستان‌پردازیشان، نتیجه‌ای دربر نخواهد داشت؛ جز این دلخوشی برای ما ایرانیان که نویسنده‌ای همسان و هم‌سطح کافکا داریم!

آیا هدایت از کافکا تأثیر پذیرفته است؟

بررسی تأثیر‌پذیری نویسندگان از یکدیگر مقوله‌ای است که با مقایسه آثار و اثرات آنان تفاوت دارد. نقد و نظرهای بسیاری در دست است که برخی در قبول یا رد تأثیرپذیری هدایت از کافکا سخن به میان آورده‌اند. برخی نیز در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان داستان‌های صادق هدایت را با آثار کافکا مقایسه کرد، بر این باورند که نقطه مشترک آثار هدایت با کافکا کمتر از دیگران است.

به‌ هرحال، در ذهن بسیاری از ایرانیان علاقه‌مند به ادبیات داستانی و نیز پژوهشگران این عرصه، پیوندی میان نام کافکا و هدایت شکل گرفته است که همواره به پابرجا ماندن این بحث‌ها دامن می‌زند. اصولاً جست‌وجو در یافتن جنبه‌های تأثیرپذیری هدایت از کافکا راه بجایی نمی‌برد. نتیجه چنین جست‌وجویی، هرچه باشد، نه از ارزش آثار هدایت چیزی می‌کاهد و نه چیزی به آن می‌افزاید.

بدیهی است که نویسندگان از هم تأثیر می‌پذیرند و این چیز تازه‌ای نیست که نیاز به انکار یا اثبات داشته باشد. کم نبوده و نیستند نویسندگان صاحب‌نامی که خود به تأثیرپذیری از سبک و سیاق پیشینیان اذعان دارند اما خود نیز صاحب سبک‌اند. برای مثال کافکا در نامه‌ای به فلیسه باوئر، اولین نامزدش، از چهار نویسنده به عنوان "خویشاوندانِ نَسبی" خود نام می‌برد: فرانتس گریل‌پارتسر، نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس اتریشی، فیودور داستایفسکی، هاینریش فون کلایست، نوول‌نویس شهیر آلمانی و گوستاو فلوبر. کافکا البته اضافه می‌کند: "بدون آن‌که در توانایی و فراگیر بودن، خود را در کنار آنان قرار دهم".

از میان این چهار تن، کافکا بیش‌تر متأثر از آثار و سبک هاینریش فون کلایست بود. ولادیمیر ناباکوف نیز معتقد است کافکا در بکارگیری زبان به عنوان ابزار نویسندگی، تا حدی مانند فلوبر عمل می‌کرد؛ زیرا کافکا نیز در آثار خود، مانند فلوبر، از ادبی‌نویسی ملیح و ملایم متنفر بود. او ترجیح می‌داد که مفاهیم مورد استفاده خود را از واژگان حقوقدانان و گنجینه لغات علوم طبیعی استخراج کند، ولی به آنها ویژگی‌هایی کنایه‌آمیز و طنزآلود ببخشد که منحصر به خود اوست. می‌بینیم که ناباکوف با تأکید بر این نکته، تنها به تأثیرپذیری در جنبه‌ای از بکارگیری زبان اشاره دارد و هرگز در پی مقایسه و یکسان انگاشتن آثار فلوبر با کافکا برنیامده است.

حال می‌توان این پرسش را پیش کشید که چرا هدایت در "بوف کور" و دیگر آثارش نباید از این یا آن نویسنده اروپایی از جمله کافکا تأثیر پذیرفته باشد؟ البته این به معنای در کنار هم قرار دادن و یکسان و همطراز انگاشتن آثار این نویسندگان نیست. امروز گسترش و اهمیت آثار کافکا و جایگاه او در تاریخ ادبیات داستانی، به‌ هر دلیلِ موجه یا غیر موجه، حتی قابل مقایسه با بسیاری از نویسندگان سرشناس جهان نیست؛ چه رسد به صادق هدایت و تنها اثر کم‌وبیش معروف او، یعنی "بوف کور".

هدایت خود نیز در جایی می‌گوید: "مضحک این است که اغلب مرا به این و آن می‌بندند... درست است، اوّل‌ها و بعضی وقت‌ها حتی بدون این‌که خودم متوجّه شده باشم، به نسبتِ موضوع، یک چیزهایی از این‌هاست. ولی اصل مطلب جای دیگر است، اصلِ مطلب توی نگاه است، توی گوش است. همان مطلب را، همان چیز را، همان داستان را می‌شود به صورت‌های مختلف نقل کرد". آ

نچه اما مسلم است، نه تنها تأثیر صادق هدایت و بویژه "بوف کور" او بر بسیاری از نویسندگان ایرانی، بلکه دنباله‌روی از سبک و سیاق داستان‌پردازی اوست که تا امروز هم ادامه دارد. ظاهراً بت‌واره‌ای به نام صادق هدایت و اثری رازآلود به نام "بوف کور" در ضمیر ناخودآگاه نویسندگان ایرانی جا خوش کرده است و همچنان همه دلباختگان به این رُمان و تمام شیفتگان نویسنده آن را جادو می‌کند؛ تا جایی که می‌توان گفت، توان تحرک و انگیزه نوآوری را تا حد زیادی از آنان گرفته است.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group