معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1337
معماری کانستراکتیویستی   - 33
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1149
طراحی پارامتریک   - 29
نظریه معماری   - 966
هنر روسیه   - 28
طراحي داخلي   - 902
بحران آب   - 28
سازه های شهری   - 864
اکسپو میلان 2015   - 27
تکنولوژی ساخت   - 843
پداگوژی   - 26
مرزهای معماری   - 771
پاویون های سرپنتین   - 24
معماری حوزه عمومی   - 734
باهاوس   - 23
المان شهری   - 695
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
نظریه شهری   - 689
جشن نامه اتووود   - 21
نگاه نو به سكونت   - 683
معماری مجازی   - 20
کلان سازه   - 600
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری و سیاست   - 527
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری پایدار   - 516
فیلوکیتکت   - 20
منتقدان معماری   - 484
پردیس ویترا   - 18
معماری مدرن   - 470
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
معماری تندیس گون   - 452
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 437
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 437
مدرنیته؛ از نو   - 15
آرمان شهرگرایی   - 430
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
روح مکان   - 425
معماری ـ موسیقی   - 14
معماری منظر   - 425
معماری بایومورفیک   - 14
معماری شمایل گون   - 421
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
طراحی صنعتی   - 415
شهرهای در حرکت   - 13
باز زنده سازی   - 377
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
توسعه پایدار   - 352
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری یادمانی   - 335
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
تراشه های کانسپچوال   - 333
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری سبز   - 306
درس گفتارهای اتووود   - 9
معماریِ توسعه   - 301
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
هنر مدرنیستی   - 287
اقتصادِ فضا   - 9
اتووود کلاسیک   - 263
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی نئولیبرال   - 260
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
آینده گرایی   - 259
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 253
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 249
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 245
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 7
معماری محدود   - 243
معماری تخت جمشید   - 7
معماری تجربی   - 243
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
بی ینال ونیز   - 7
محوطه سازی   - 238
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 235
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری پست مدرن   - 219
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری های تک   - 218
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 205
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 189
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 169
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 161
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 152
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 150
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 135
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 133
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر گفت و گو   - 129
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
هنر انتزاعی   - 128
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ژاپن   - 113
منبع شناسی اتووود   - 6
گرافیک   - 113
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
معماری ایران   - 106
جهان علمیْ تخیلی   - 5
طراحی مبلمان   - 103
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
فضای منفی   - 102
معماری مصر   - 5
بلندمرتبه ها   - 101
فرهنگ نفت   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 86
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
معماری مذهبی   - 86
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری خوانی   - 4
اکسپو   - 75
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
بلوپرینت   - 4
معماری فاشیستی   - 63
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری هند   - 62
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماری چین   - 61
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
ترسیمات معماری   - 60
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 3
گفت و گو با مرگ   - 50
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
ویرانه ها   - 49
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری و هنر انقلابی   - 44
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
جنبش متابولیسم   - 41
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
زاغه نشینی   - 40
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
مدارس معماری   - 39
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
معماری پراجکتیو   - 34
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
معماری دیجیتال   - 34
ده پرسش از هشت معمار   - 1
اکسپو شانگهای 2010   - 33
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
شهرْخوانی با اتووود   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ریکاردو بوفیل   - 3
آراتا ایسوزاکی   - 16
زاها حدید   - 187
آرشیگرام   - 7
زیگموند فروید   - 10
آرکی زوم   - 4
ژان بودریار   - 3
آلبرت پوپ   - 4
ژان نوول   - 22
آلدو روسی   - 13
ژاک دریدا   - 13
آلوار آلتو   - 19
ژاک لوگوف   - 4
آلوارو سیزا   - 9
ژیل دلوز   - 25
آن تینگ   - 4
سائول باس   - 7
آنتونی گائودی   - 27
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی وایدلر   - 5
سالوادور دالی   - 2
آنتونیو نگری   - 3
سانا   - 5
آنیش کاپور   - 8
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آی وِی وِی   - 34
سدریک پرایس   - 3
اُ ام اِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اتوره سوتساس   - 7
سوپراستودیو   - 9
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سورِ فِهْن   - 6
ادوارد برتینسکی   - 1
شیگرو بان   - 33
ادوارد سعید   - 12
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سوجا   - 10
فدریکو بابینا   - 30
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک گهری   - 49
ادولف لوس   - 6
فرانک لوید رایت   - 44
ارو سارینن   - 28
فرای اوتو   - 9
اریک اوون موس   - 13
فردا کولاتان   - 2
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 1
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 23
ال لیسیتسکی   - 3
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 47
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ میس ون دروهه   - 22
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اماندا لِــوِت   - 3
لوسی رای   - 15
اویلر وو   - 9
لویی کان   - 37
ایلین گری   - 7
لوییس بورژوا   - 8
ایوان لئونیدوف   - 4
لُکُربُزیه   - 134
بئاتریس کُلُمینا   - 8
لیام یانگ   - 4
بال کریشنادوشی   - 4
مارتین هایدگر   - 27
باک مینستر فولر   - 11
مارسل بروئر   - 7
برنارد چومی   - 33
مارشال برمن   - 16
برنو زوی   - 7
مانفردو تافوری   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانوئل کاستلز   - 2
بوگرتمن   - 1
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
بی یارکه اینگلس   - 68
مایکل سورکین   - 1
پائولو سولری   - 4
مایکل گریوز   - 6
پاتریک شوماخر   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مخزن فکر شهر   - 1
پرویز تناولی   - 2
مـَــس استودیو   - 3
پری اندرسون   - 3
معماران مورفسس   - 16
پل ویریلیو   - 20
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر آیزنمن   - 57
موشه سفدی   - 12
پیتر برنس   - 2
میشل سر   - 3
پیتر زُمتُر   - 67
میشل فوکو   - 44
پیتر کوک   - 7
نائومی کلاین   - 4
پیر بوردیو   - 5
نورمن فاستر   - 35
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نیکلای مارکوف   - 1
تئودور آدورنو   - 3
هانا آرنت   - 6
تادو اندو   - 13
هانری لفور   - 23
تام مین   - 13
هانی رشید   - 5
تام ویسکامب   - 10
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس پیکتی   - 5
هرنان دیاز آلنسو   - 18
توماس هیترویک   - 30
هنری ژیرو   - 3
تیتوس بورکهارت   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیموتی مورتُن   - 2
هنس هولین   - 4
تیو ایتو   - 23
هوشنگ سیحون   - 14
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هومی بابا   - 2
جان برجر   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 1
جان هیداک   - 4
والتر بنیامین   - 26
جف منن   - 2
والتر گروپیوس   - 16
جفری کیپنس   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 10
جورجو آگامبن   - 4
ولف پریکس   - 1
جوزپه ترانی   - 2
ونگ شو   - 8
جونیا ایشیگامی   - 3
ویتو آکنچی   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ویوین وست وود   - 6
جین جیکوبز   - 1
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز جنکس   - 7
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کازیو سجیما   - 2
چارلز کوریا   - 15
کالین روو   - 1
چاینا میه ویل   - 4
کامران دیبا   - 13
حسن فتحی   - 5
کامرون سینکلر   - 11
حسین امانت   - 3
کریستفر الکساندر   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش آشوری   - 1
کریم رشید   - 5
داریوش شایگان   - 8
کلر استرلینگ   - 2
دانیل لیبسکیند   - 22
کلود پَره   - 3
دنیس اسکات براون   - 10
کنت فرمپتن   - 14
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنزو تانگه   - 9
دیوید رُی   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنگو کوما   - 47
دیوید هاروی   - 24
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت نوزیک   - 2
کوین لینچ   - 7
رابرت ونتوری   - 28
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رُدولف شیندلر   - 7
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رم کولهاس   - 95
یان گِل   - 8
رنزو پیانو   - 30
یو ان استودیو   - 32
ریچارد مِیر   - 8
یورگن هابرماس   - 13
ریموند آبراهام   - 1
یونا فریدمن   - 5
رینر بنهام   - 2
یوهانی پالاسما   - 12
رینهولد مارتین   - 5

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -752
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -340
صنعتی   -101
فرهنگی   -315
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -64
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
هنر گفت و گو ـ روزنامه اعتماد با تورج دریایی
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/10/26
مـنـــــــبـع : روزنامه اعتماد 24 دی ماه 92 به قلم قاسم منصور آل كثير و آرش امامي
تعداد بازدید : 2378

 هنر گفت و گو نام اثری سترگ از هنرمند سورئال رنه مگریت است؛ در چشم اندازی از غول هایی در نبرد یا از اغاز جهان، دو انسان کوچک در گفت و گویند، سخنی ناشنیدنی جاری است که در سکوت سنگ ها جذب می شود، اما در پای سنگ های تل انبار شده مجموعه حروفی شکل گرفته اند: رویا، صلح یا مرگ که تلاش دارند به اشوب سنگ ها نظمی دهند. اتووود گفت و گوهایش را زیر عنوان این ستون خواهد آورد.

 

 ايرانشهر كجاست؟ آيا اين واژه مصداقي جغرافيايي و زيستي در عهد ساساني دارد يا مقوله‌يي افسانه‌يي است كه به گذر زمان جامه زميني بر تن مي‌كند؟ همچنين نام ايران از چه زماني بر جغرافيايي خاص اطلاق شد؟ چرا با همه گفته‌هايي كه مي‌شود اما منابع عربي و غربي ساكنان سرزمين ايران را ايراني نمي‌دانستند؟ دكتر تورج دريايي، استاد دانشگاه در رشته “تاريخ ايران و جوامع پارسي‌زبان” و از اعضاي هيات‌مديره مركز مطالعات ايراني دكتر سموئل در دانشگاه كاليفرنياست. دريايي به دو زبان انگليسي و فارسي مي‌نويسد. از او تاكنون چندين كتاب و ده‌ها مقاله به چاپ رسيده و بخشي از آثار انگليسي او به فارسي نيز ترجمه شده است. مديريت پروژه “ساسانيكا، ويراستاري نشريه “نامه ايران باستان” و انتشار مقالات در گاهنامه‌هاي مهم ايران‌شناسي از ديگر فعاليت‌هاي دريايي است.

كتاب “ايران ساساني” او، در ماه دسامبر 2010 ميلادي، برنده جايزه “انجمن بريتانيايي مطالعات خاورميانه در بريتانيا شد. توريج دريايي تاكيد دارد كه در دوره ساساني “ايرانشهر” با وجود گونه گوني‌اش اما خط‌كشي سياسي نداشته بلكه تنها گستره‌يي فرهنگي بوده. به باور دريايي خوانش مذهب زرتشتي از مفهوم ايرانشهر، مبنايي مذهبي داشته است. در مقابل، دستگاه سلطنتي ساساني، سعي در ارائه ديدگاهي فراگير و غيرمذهبي داشت. در اين ميان، دريايي بر خلاف بسياري از تاريخ نگاران كه سعي در خط‌كشي جغرافيايي براي دوران ساساني و... دارند بر اين باور است كه گستره ساسانيان نه مذهبي، جغرافيايي بلكه فرهنگي بوده است. وي همچنين معتقد است كه هخامنشيان هرگز شاهنشاهي‌شان را ايران نخوانده‌اند و ديدشان فرق مي‌كرده است. گفت‌وگوي پيش رو درباره مقاله “قلمرو قومي و مرزهاي ايران در اواخر عهد باستان و اوايل قرون وسطي” از كتاب “ناگفته‌هاي امپراتوري ساسانيان” نوشته تورج دريايي است.

دكتر دريايي به عنوان ساساني شناس برجسته ايراني همواره سعي داشته نظراتش را با نگاهي علمي ارائه كند. در اين گفت‌وگو نيز هر جا كه احساس مي‌كند بر مساله‌يي اشراف ندارد به سادگي مي‌گويد “نمي دانم”. براي مثال وقتي از او درباره بازتابي نام ايران در متون عربي مي‌پرسيم، مي‌گويد نمي‌دانم و بايد آن متون را هم خواند. در مقاله ياد شده به اين نكته اشاره شده است كه جوامع يهودي و مسيحي درون مرزهاي ايرانشهر، به‌ترتيب در قرن سوم و پنجم ميلادي، جزيي از پيكره جامعه به‌رسميت شناخته شدند.

در مقاله يادشده، يهوديان نيز از قرن سوم در متون پارسي ميانه با لفظ “?r” (اير) خوانده شده‌اند. از طرف ديگر در باب آسورستان با وجود اينكه مردمانش تبار و زبان ايراني نداشتند، باز بخشي از ايرانشهر خوانده شده است. با توجه به اينكه يهوديان و آسوريان، تبار و زبان ايراني نداشتند، مي‌توانيم چنين بپنداريم كه ايرانشهر در خوانش سلطنتي، لزوما قومي هم نبوده بلكه بيشتر جنبه جغرافيايي داشته؟

درباب يهوديان فكر نمي‌كنم قرن سوم بود. ببينيد! وقتي من از ايرانشهر صحبت مي‌كنم، بيشتربعد فرهنگي آن براي من مهم است. در اين ايده ديگر مساله زبان و مذهب مطرح نيست؛ من نظريه‌ام اين است كه تا قرن پنجم و ششم ميلادي، مساله ايرانشهر ديگر يك مساله فرهنگي است؛ چيزي كه دكتر جواد طباطبايي درباره آن در دوران اسلامي صحبت كرده است. من فكر مي‌كنم ايده ايرانشهر تا قرن ششم ميلادي، ديگر كاملا مشخص است. همچنين به نظرم در قرن سوم هنوز خيلي ايده‌هاي زرتشتي، قومي و مقداري سلطنتي وجود دارد. اما چرا آسورستان را كرتير جزو ايران ذكر كرده؟ ذكر آسورستان دليلي بر آن نيست كه چون روزگاري در آنجا آرامي‌زبانان و كليميان حضور داشتند، آنجا نمي‌توانسته جزيي از ايران باشد؛ همان‌طور كه شما گفتيد، اين مساله مي‌توانسته ديدي جغرافيايي از دوره‌يي باقي مانده باشد كه ايرانيان در آنجا بوده‌اند.

ساسانيان از ابتدا سعي بر اين داشتند كه در دوره‌هاي مختلف حيات‌شان، خوانش مورد نيازشان از ايران را ارائه دهند؛ آيا مي‌توان چنين پنداشت كه مذهب زرتشتي در زمينه جغرافيايي، فقط وسيله‌يي بوده در راستاي مشروعيت‌سازي براي حاكميت ساسانيان؟ در واقع بيشتر جنبه ابزاري داشته؟

شما خودتان در جريان سوال، پاسخ اين پرسش را داديد. در قرن چهارم تا روزگار آذرپاد مهر اسپندان، زماني كه دين زرتشتي بر چارچوبش شكل مي‌گيرد، درك مذهبي از مفهوم ايده ايرانشهر، جا مي‌افتد؛ پس از آن چون شاهنشاهي ساساني بايد با مردم، قوم‌هاي مختلف و مذاهب گوناگون در تعامل باشد، تغييري در درك از اين مفهوم به وجود مي‌آورد. تا عصر خسرو انوشيروان، مفهوم ايده ايرانشهر ديگر مساله‌يي مذهبي نيست بلكه مساله قانون شاه (داد شاهنشاه) در اينجا مهم است؛ در واقع چيزي شبيه به سيتيزن‌شيپ روميان را ما در ايران مي‌بينيم و از آن جالب‌تر اينكه ما در ايران نه تنها با مفهوم “مرد شهر” (مرد شهروند شاهنشاهي) روبه‌روييم، بلكه “زن شهر” (زن شهروند شاهنشاهي) نيز وجود دارد؛ چيزي كه در روم وجود نداشته است؛ در واقع چيزي‌است مضاف بر سيتيزن‌شيپ روميان.

پس مي‌توان گفت مفهوم ايده ايرانشهر در خلال و پس از عصر انوشيروان از مفهومي مذهبي به حقوقي بدل شده؟

بله! من فكر مي‌كنم تا قرن ششم، اين مساله ديگر داراي بار حقوقي بوده و بنابراين مي‌توان كليميان و مسيحيان را جزيي از اين بعد فرهنگي ايرانشهر دانست.

مطابق بخشي از مقاله مذكور، در دوره متاخر ساساني، مرزهاي ايرانشهر تا شمال آفريقا و مكه و مدينه نيز گسترش مي‌يابد و اين گسترش در برخي متون منعكس مي‌شود؛ سوالي كه پيش مي‌آيد اين است كه چرا اين خوانش متاخر و گسترده از ايرانشهر در حافظه جمعي-تاريخي ايراني‌ها باقي نماند؟

در زمان خسرو انوشيروان (خسرو يكم) سربازان ايراني در يمن به پشتيباني از عرب‌هاي يهودي با روميان و حبشيان مسيحي جنگيده و پيروز شدند؛ در قرن هفتم زماني كه خسرو پرويز (خسرو دوم) به مصر لشكر كشيد، براي مدت كوتاهي (از 614 تا 638 ميلادي) عربستان، مصر، آفريقا و شرق درياي مديترانه، به تصرف ايرانيان درآمد. اين خوانش گسترده از ايرانشهر بازتابي از گستردگي ايرانشهر در اين دوره كوتاه است. اما نكته جالبي كه در نسخه‌هاي مختلف متن فارسي مقدمه شاهنامه ابومنصوري مشاهده مي‌شود، تفاوت در جغرافياي ايرانشهر است. اين تناقض را ببينيد؛ در يك نسخه، ايرانشهر از رود آموي (جيحون) است تا رود نيل و در نسخه ديگر كه در “بيست مقاله قزويني” به تصحيح علامه قزويني رسيده است، مرزهاي ايرانشهر از رود آموي (جيحون) است تا فرات. مرحوم قزويني در تصحيح‌شان از مقدمه شاهنامه ابومنصوري، از جيحون تا فرات را پذيرفته‌اند كه در واقع ديد صحيح ايراني همين است؛ در واقع در آن دوره، دنياي ايراني از آمودريا تا فرات است و اين دليلي‌است كه آسورستان هم جزو ايرانشهر قرار مي‌گيرد. محدوده “جيحون تا نيل” كه در كتاب پارسي ميانه “شهرستان‌هاي ايرانشهر” نيز آمده، ناشي از ديد امپرياليستي خسرو پرويز است كه در يك لحظه به‌طور شگفت‌انگيزي مرزهاي ايرانشهر را اينچنين مي‌گستراند. ببينيد!براساس گفته‌هاي مورخين دوران اسلامي، فكر مي‌كنم در زمان قباد يكم كتابي جغرافيايي وجود مي‌داشت. در زمان عباسيان، موبدان يا كاتباني كه در باب ايرانشهر مي‌نوشتند، ناقل ديدگاه اواخر دوران ساساني‌اند.

آيا مي‌توان گفت ديدگاه جيحون تا نيل در زمان خسرو دوم به دليل غيرواقعي بودن دوام نياورد؟

بله درست است. حتي ديدگاه زرتشتي از ايرانشهر در اوايل دوران ساساني كه كوچك‌تر از وسعت حاكميت ساسانيان بوده هم تحت‌الشعاع ديدگاه اواخر دوره ساساني قرار مي‌گيرد.

مي‌توان چنين پنداشت كه با سقوط ساسانيان، رگه‌هاي مذهبي و حتي قومي از درك مفهوم ايرانشهر كاملا از بين رفت و درك از اين مفهوم كاملا جغرافيايي شد؟

البته جغرافيايي و فرهنگي! اين فرهنگ است كه در اين مساله مهم است؛ ببينيد! زرتشتيان هنوز در كتاب دادستان ديني كه پس از سقوط ساسانيان نوشته شده، مبناي ايراني بودن را زرتشتي بودن قلمداد مي‌كنند ولي ما مي‌دانيم كه يك مسيحي 150سال پس از سقوط ساسانيان خود را از ايران مي‌خواند؛ اين، يك بار فرهنگي با خود دارد و براي همين است كه توان ادامه مي‌يابد.

همان‌طور كه مي‌دانيم در بخش پهلوي كتيبه سه زبانه شاپور يكم بر كعبه زرتشت، واژه “Aryan” (آريان) را معادل ايران در بخش پارسي ميانه آن كتيبه ذكر كرده‌اند. با توجه به صرف وجود واژه‌يي مشخص در زبان پهلوي (زبان اشكانيان) مي‌توان چنين انگاشت كه ايده ايران به مثابه يك جغرافيا و نه يك درك اساطيري- در اواخر دوره اشكاني شكل گرفته بود و لزوما ساسانيان مبدعان آن نبودند؟

ممكن است! اما منبعي از اواخر عهد اشكاني در دست نيست. شايد خود ساسانيان آثار را نابود كرده باشند كه نشان دهند در حال ابداع و اجراي ديدگاهي جديدند. ولي ببينيد در كتيبه داريوش يكم نيز وي خويش را از تبار آريا مي‌خواند. آنها چه ايده‌يي درباب اين مساله داشتند؟ درصورتي كه چنانچه مي‌دانيم هخامنشيان هرگز شاهنشاهي‌شان را ايران نخوانده‌اند و ديدشان فرق مي‌كرده. به هر صورت مادامي كه منبعي از اواخر اشكانيان در دست نيست، نمي‌توانيم چيزي را ثابت كنيم.

با اينكه جغرافياي ايران در كتبيه شاپور بر كعبه زرتشت بزرگ‌تر از تعريف كرتير از جغرافياي ايران است، اما شاپور يكم همچنان خود را “شاهنشاه ايران و انيران” مي‌خواند؛ منظور شاپور از “انيران” در اين جغرافياي بزرگ‌تر كجاست؟

شاپور يكم ديدي سلطنتي به ايده ايران دارد. خود به اين واقف است كه برخي مناطق تحت سلطه‌اش در واقع انيران هستند.

در واقع سوال هم حول همين محور است؛ با توجه به اينكه جغرافياي شاپور از جغرافياي كرتير بزرگ‌تر است؛ انيران مد نظر شاپور كجاست؟

من فكر مي‌كنم حل اين مساله مثل رياضي است. كافي است فهرست ايالت‌هاي شاپور را از فهرست ايالت‌هاي كرتير كم كنيم تا فهرست ايالات انيران در قرن سوم به دست آيد.

در صفحه 154 از كتاب ناگفته‌هاي امپراتوري ساسانيان ذكر كرده‌ايد كه همه ايرانيان صرف‌نظر از مذهب‌شان، مرز معيني در ذهن خود ساخته بودند كه با مرزهاي ايرانشهر مطابقت داشت. آيا اين قاطعيت در بيان كه همه مردم، مرز جغرافيايي را در عصري كه دانش جغرافيا هنوز مبهم بود را مي‌دانستند، درست است؟

اگر من چنين گفتم اشتباه كرده‌ام! منظور من بيشتر مرزهاي فرهنگي است؛ يعني ايران از “جيحون تا فرات” است و كساني كه در آنجا هستند داراي يكسري ابعاد فرهنگي‌اند. منظورم مرزهاي فرهنگي است نه جغرافيايي.

اما در كتاب‌تان چنين‌آمده كه همه ايرانيان صرف نظر از مذهب‌شان، تصوير معيني از ايرانشهر داشتند؛ به نظرتان تعميم يك انديشه به همه مردم يك پهنه، اعم از روستايي و شهري مقداري عجيب نيست؟

معمولا نجبا و بزرگان اعم از درباري و مذهبي و استانداران و نجباي محلي و... حاملان ايدئولوژي‌هايند و نمي‌دانيم اين ايده چقدر در ميان مردم نفوذ كرده بود. دوم اينكه مانويان با اين ايده كنار نيامدند و مشكلاتي هم بدين دليل پيدا كردند. اينكه آيا يك نفر در دهي در ايران اين ايده را داشته، بر ما دانسته نيست اما يادتان باشد در دوره‌يي كه فردوسي، شاهنامه را مي‌سرايد و ايده ايران را دوباره مطرح مي‌كند، زمين‌داري كوچك در دهي به نام پاژ در طوس خراسان بوده؛ فردوسي يك درباري وابسته به دولت نيست؛ ما بايد اين موضوع را توجيه كنيم كه اگر اين ايده درون مردم عادي و دهقانان نفوذي نداشته، چگونه فردوسي ايده ايران را بازمي‌آفريد؟ من فكر مي‌كنم از زمان خسرو انوشيروان تا سقوط ساسانيان، طبقه دهقانان اين ايده را پذيرفته بودند؛ براي همين نفوذ ايده ايران فراتر از آني‌بوده كه مي‌پنداريم.

سوالي كه پيش مي‌آيد اين است كه آيا مي‌توان نفوذ اين ايده را كه از امثال فردوسي به دست آمد، به سراسر مردم اين پهنه تعميم دهيم؟ مثلا مناطق ايلياتي غرب كشور يا روستايي در خوزستان؟

ما در اين زمينه هيچ سندي نداريم. ما نمي‌دانيم كه قبايلي كه باورهاي خودشان را داشتند چقدر توانسته بودند با ديدگاه سلطنتي حاكم تطابق يابند. من نمي‌خواهم دوره رضاشاه را مثال بياورم؛ مثلا در دوران رضاشاه ايدئولوژي‌اي در دولت حاكم وجود داشته كه با عشاير مسائلي را به وجود مي‌آورد؛ شايد آن عشاير آنچنان ايدئولوژي دولت را نمي‌پذيرفتند ولي دولت سعي به اعمال ايدئولوژي خود مي‌‎كند.

برمي‌گرديم به مقاله يادشده.يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي مقاله مذكور اين است كه چرا غربي‌ها و عرب‌ها هيچگاه به ايران (اين خطه؟ پهنه؟)، “ايران” نگفتند و اغلب از الفاظي مانند بلاد الفرس يا پرشيا استفاده مي‌كردند؟

چون اين ايدئولوژي مربوط به افرادي كه در درون مرزها بودند و زير نفوذ قرار مي‌گرفتند، بوده است. عرب‌هايي كه خارج از مرزهاي ايرانشهر بودند و نيز چيني‌ها و روميان، دركي از موضوع نداشتند؛ بدين دليل كه آنها ديد تاريخي و فرهنگي‌شان با ايده ايرانشهر متفاوت بوده. اين ساسانيان‌اند كه مدام دارند پاي مي‌كوبند كه اينجا ايرانشهر است، شماها اير هستيد، كسي كه اير است فرهنگ، رفتار و كردار به خصوصي دارد، از لحاظ قانوني در چارچوبي مشخص قرار مي‌گيرد. كسي كه در خارج از اين مرزهاست چطور مي‌تواند دركي از موضوع داشته باشد؟

در واقع تبليغات ساساني به بيرون از مرزها نرفته تا روي ذهنيت خارجيان نيز تاثير بگذارد به مردمان درون مرزهاي ساساني، ايراني بگويند؟

روميان مي‌پنداشتند كه ساسانيان امتداد همان هخامنشيان‌اند. درباره ذهنيت چينيان چيزي نمي‌دانيم.

درباره عرب‌ها چطور؟

ما يكسري عرب در شاهنشاهي ساساني داريم كه توسط خود ساسانيان در قرن پنجم، آنجا ساكن شدند (در فارس و كرمان) و همچنين در حيره نيز بودند؛ آنها بايد با ايده ايرانشهر آشنا بوده باشند. ممكن است اين موضوع جرياني ايدئولوژيك بوده باشد كه براي آنها چندان معلوم نبوده.

آيا در جريان بودن آنها، بازتابي در متون عربي بعدي پيدا نكرده؟

من اطلاع ندارم. يعني سوادش را ندارم. كسي بايد بنشيند و نگاه كند كه در متون عربي آمده يا نه؟ البته هست! به عنوان مثال ابن خردادبه در كتاب عربي المسالك و الممالك درباره جغرافياي ايرانشهر صحبت مي‌كرده است.

ابن خرداد‌به وقتي از ايران يا ايرانشهر نام مي‌برد، آيا از نقطه‌يي خاص يا جغرافيايي محدود سخن مي‌گويد تا پهنه بزرگي از آن مستفاد مي‌شود؟

اين را نمي‌دانم، در واقع حالا حضور ذهن ندارم. بايد به متن المسالك و الممالك نگاه كنم. به هر حال پيداست كه به نوعي اطلاع از ايرانشهر داشته است. من فكر مي‌كنم برخي از متون عربي اين موضوع را مطرح كرده‌اند؛ اين متون، يا نويسندگان‌شان ايراني بودند يا عرب‌هايي بودند كه به درون اين جو فرهنگي آمدند و با آن آشنا شدند. شايد هم بتوان گفت كه عرب‌ها ديدي قومي به اين مساله داشتند؛ در برابر شاهنشاهي ساساني كه دركي سلطنتي از ايران دارد. مثلا ما مي‌دانيم كساني كه پارسي بودند (ساكنان استان فارس) خود را پارسي مي‌خواندند، در ديد ايدئولوژيك شاهنشاهي ساساني شايد اين مسائل مهم بوده ولي نه اينكه بخواهد عنوان شود. براي ساسانيان، تنها ايرانشهر مهم بود. اين مساله در واقع يك تداوم تاريخي است كه تا اينك 1800 سال (تا امروز) دوام آورده است. ببينيد! ايده ايرانشهر ايده‌يي وراي همه تفاوت‌هاي قومي، مذهبي و براي جمع‌كردن همه مردمان آن پهنه در يك شاهنشاهي بوده است.

اگر ممكن است براي خوانندگان شرح دهيد چه شد كه مسير پژوهشي‌تان، شما را به ارائه چنين تصوير فرهنگي، بي‌مرز و يكپارچه‌يي از ايرانشهر سوق داد؟

جريان پژوهش‌هايم من را به اين سمت كشاند؛ وقتي 11 سال پيش متن شهرستان‌هاي ايرانشهر را از پارسي ميانه به انگليسي ترجمه كردم كه البته توسط انتشارات طوس با ترجمه دكتر شهرام جليليان به فارسي نيز ترجمه‌شده- به اين سو هدايت شدم. با اين كنجكاوي روبه‌رو شدم كه ايرانشهر چيست و چرا اين ابعاد را دارد؛ از آن موقع پژوهش‌هايم را درباره اين موضوع ادامه دادم. براي همين است كه به اين سوي كشيده شدم. شخصا هيچ برنامه مشخص و منظمي براي اين منظور نداشتم. ببينيد! محقق گاهي چيزهايي را فارغ از ديدگاه‌ها و علاقه خود مي‌يابد؛ اين چيزي است كه من بر حسب متون يافتم و بدان پرداختم.

پس مي‌توان گفت كه ايرانشهر پهنه‌يي بدون خط كشي بوده با وجود گوناگوني‌هاي دروني‌اش؟

بله، چيزي كه مهم است اين است كه پس از سقوط ساسانيان، فرهنگي باقي مي‌ماند: “ايراني بودن”. مساله، توصيف ايراني بودن است؛ بالاخره چيزي به وجود آمده و ادامه مي‌يابد. مثلا وقتي پادشاه مغول خود را از نسل كيانيان مي‌داند به چه معناست؟ اين، بازتوليد نوعي ايدئولوژي‌است كه از زمان ساسانيان ابداع شده.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group