مسابقه دانشجویی اتووود
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1341
پداگوژی   - 31
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1172
طراحی پارامتریک   - 29
نظریه معماری   - 973
هنر روسیه   - 28
طراحي داخلي   - 904
بحران آب   - 28
سازه های شهری   - 866
اکسپو میلان 2015   - 27
تکنولوژی ساخت   - 844
پاویون های سرپنتین   - 24
مرزهای معماری   - 775
باهاوس   - 23
معماری حوزه عمومی   - 748
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
المان شهری   - 699
فیلوکیتکت   - 21
نظریه شهری   - 693
جشن نامه اتووود   - 21
نگاه نو به سكونت   - 684
معماری مجازی   - 20
کلان سازه   - 600
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری و سیاست   - 542
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری پایدار   - 517
پردیس ویترا   - 18
منتقدان معماری   - 485
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
معماری مدرن   - 480
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری تندیس گون   - 452
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 441
مدرنیته؛ از نو   - 16
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 440
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
آرمان شهرگرایی   - 434
شهرهای در حرکت   - 14
روح مکان   - 429
معماری ـ موسیقی   - 14
معماری منظر   - 426
معماری بایومورفیک   - 14
معماری شمایل گون   - 422
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
طراحی صنعتی   - 417
اقتصادِ فضا   - 11
باز زنده سازی   - 378
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
توسعه پایدار   - 352
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری یادمانی   - 336
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
تراشه های کانسپچوال   - 333
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری سبز   - 306
درس گفتارهای اتووود   - 9
معماریِ توسعه   - 301
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
هنر مدرنیستی   - 291
معماری تخت جمشید   - 7
طراحی نئولیبرال   - 267
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
آینده گرایی   - 266
بی ینال ونیز   - 7
اتووود کلاسیک   - 263
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
بدنه سازی شهری   - 254
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 249
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری ارزان   - 246
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری محدود   - 243
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 243
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 239
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 237
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 226
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 205
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 189
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 172
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 161
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 154
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 152
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 145
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 7
مسکن روستایی   - 133
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
هنر انتزاعی   - 130
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 6
هنر گفت و گو   - 130
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
گرافیک   - 115
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ژاپن   - 113
منبع شناسی اتووود   - 6
معماری ایران   - 107
معماری مصر   - 5
طراحی مبلمان   - 105
فرهنگ نفت   - 5
فضای منفی   - 104
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
بلندمرتبه ها   - 101
جهان علمیْ تخیلی   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماری مذهبی   - 86
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
اکسپو   - 75
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
معماری خوانی   - 4
معماری فاشیستی   - 65
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری هند   - 62
بلوپرینت   - 4
معماری چین   - 61
اتووودْ آبزرور   - 4
ترسیمات معماری   - 60
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
گفت و گو با مرگ   - 50
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
ویرانه ها   - 50
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری و هنر انقلابی   - 46
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
جنبش متابولیسم   - 41
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
مدارس معماری   - 40
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
زاغه نشینی   - 40
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری دیجیتال   - 36
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
معماری پراجکتیو   - 34
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
معماری کانستراکتیویستی   - 33
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
اکسپو شانگهای 2010   - 33
شهرْخوانی با اتووود   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زاها حدید   - 187
آراتا ایسوزاکی   - 16
زیگموند فروید   - 10
آرشیگرام   - 7
ژان بودریار   - 3
آرکی زوم   - 4
ژان نوول   - 22
آلبرت پوپ   - 4
ژاک دریدا   - 13
آلدو روسی   - 13
ژاک لوگوف   - 4
آلوار آلتو   - 19
ژیل دلوز   - 27
آلوارو سیزا   - 9
سائول باس   - 7
آن تینگ   - 4
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی گائودی   - 27
سالوادور دالی   - 2
آنتونی وایدلر   - 5
سانا   - 5
آنتونیو نگری   - 5
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنیش کاپور   - 8
سدریک پرایس   - 3
آی وِی وِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اُ ام اِی   - 34
سوپراستودیو   - 9
اتوره سوتساس   - 7
سورِ فِهْن   - 6
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سوزان سانتاگ   - 2
ادوارد برتینسکی   - 1
شاشونا زوبوف   - 2
ادوارد سعید   - 13
شیگرو بان   - 33
ادوارد سوجا   - 10
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فدریکو بابینا   - 30
ادولف لوس   - 7
فرانک گهری   - 49
ارو سارینن   - 28
فرانک لوید رایت   - 44
اریک اوون موس   - 13
فرای اوتو   - 9
اریک هابسبام   - 2
فردا کولاتان   - 2
استن آلن   - 4
فردریک جیمسون   - 2
استیون هال   - 30
فرشید موسوی   - 3
اسلاوی ژیژک   - 17
فمیهیکو ماکی   - 4
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
فیلیپ جنسن   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسکار نیمایر   - 33
گرگ لین   - 7
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 3
لبس وودز   - 23
الیس راستورن   - 47
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ میس ون دروهه   - 22
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 7
لویی کان   - 37
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییس بورژوا   - 8
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لُکُربُزیه   - 134
بال کریشنادوشی   - 4
لیام یانگ   - 4
باک مینستر فولر   - 11
مارتین هایدگر   - 27
برنارد چومی   - 33
مارسل بروئر   - 7
برنو زوی   - 7
مارشال برمن   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانفردو تافوری   - 16
بوگرتمن   - 1
مانوئل کاستلز   - 2
بی یارکه اینگلس   - 68
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو سولری   - 4
مایکل سورکین   - 1
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 21
معماران مورفسس   - 16
پیتر آیزنمن   - 57
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر برنس   - 2
موشه سفدی   - 12
پیتر زُمتُر   - 67
میشل سر   - 3
پیتر کوک   - 7
میشل فوکو   - 44
پیر بوردیو   - 5
نائومی کلاین   - 4
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نورمن فاستر   - 35
تئودور آدورنو   - 3
نیکلای مارکوف   - 1
تادو اندو   - 13
هانا آرنت   - 6
تام مین   - 13
هانری لفور   - 23
تام ویسکامب   - 10
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس هیترویک   - 30
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 23
هنس هولین   - 4
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 4
واسیلی کاندینسکی   - 1
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 27
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 16
جورجو آگامبن   - 5
ولادیمیر تاتلین   - 10
جوزپه ترانی   - 2
ولف پریکس   - 1
جونیا ایشیگامی   - 3
ونگ شو   - 8
جیمز استرلینگ   - 1
ویتو آکنچی   - 12
جین جیکوبز   - 1
ویوین وست وود   - 6
چارلز جنکس   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز کوریا   - 15
کازیو سجیما   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کالین روو   - 1
حسن فتحی   - 5
کامران دیبا   - 13
حسین امانت   - 3
کامرون سینکلر   - 11
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش آشوری   - 1
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش شایگان   - 8
کریم رشید   - 5
دانیل لیبسکیند   - 22
کلر استرلینگ   - 2
دنیس اسکات براون   - 10
کلود پَره   - 3
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنت فرمپتن   - 14
دیوید رُی   - 2
کنزو تانگه   - 9
دیوید گیسن   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید هاروی   - 24
کنگو کوما   - 47
رابرت نوزیک   - 2
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت ونتوری   - 28
کوین لینچ   - 7
رُدولف شیندلر   - 7
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رم کولهاس   - 95
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رنزو پیانو   - 30
یان گِل   - 9
ریچارد مِیر   - 8
یو ان استودیو   - 32
ریموند آبراهام   - 1
یورگن هابرماس   - 13
رینر بنهام   - 2
یونا فریدمن   - 5
رینهولد مارتین   - 5
یوهانی پالاسما   - 12
ریکاردو بوفیل   - 3

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -753
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -344
صنعتی   -101
فرهنگی   -315
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
درباره ژيل دلوز ؛ فيلسوف مرگ
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1393/02/14
مـنـــــــبـع : روزنامه اعتماد 16 فروردين 1393 به قلم عادل مشايخي
تعداد بازدید : 3642

عنوان بحث من “دلوز فيلسوف مرگ” است، اما قصدم از به كار بردن اين عبارت معرفي دلوز و فروكاستن او به يك فرمول نيست بلكه هدف نوعي آزمونگري است. به اين منظور به جاي كلي گويي، بر بخشي از يكي از آثار دلوز متمركز مي‌شوم و مي‌كوشم يك منحني مفهومي ترسيم كنم. غرض نه معرفي و تعريف دلوز بلكه القاي حس از مفاهيم دلوز به شكلي است كه مخاطبان آشنا يا ناآشنا با اين فيلسوف وسوسه شوند تا سراغ آثار او روند و آزمونگري (experimentation) خودشان را داشته باشند. سوال اصلي “فلسفه دلوز چيست؟” نيست، بلكه پرسش اين است كه “با دلوز چه مي‌توان كرد؟” پاسخي كه به اين سوال مي‌دهم يگانه كاري نيست كه با اين فلسفه مي‌توان كرد. بنابراين خلاصه بحث من يك پيشنهاد است. يعني مي‌كوشم ماشيني بسازم كه اگرچه قابل نقد و قضاوت است، اما بر اساس انطباق اصل و كپي يا برابر اصل كردن رونوشت نبايد ارزيابي شود بلكه بر اساس كاركردش بايد مورد ارزيابي قرار گيرد. با اين سوال ساده كه آيا اين ماشين كار مي‌كند يا خير.

نوعي پيوستگي در انديشه دلوز از 1953 تا 1994 مي‌بينم. اين پيوستگي به معناي تكرار مكانيكي نيست بلكه منظور اين است كه كار فلسفي دلوز را مي‌توان در قالب يك “نظام” مشاهده كرد. اين نظام را مي‌توان از دو نظرگاه ديد: اين نظام يك بعد يا جلوه “پديده شناسانه” و يك بعد يا جلوه منطقي دارد. اين تقسيم شايد دلوز را تا حدي هگلي كند كه برخي آن را نمي‌پسندند اما من معتقدم دلوز تحت تاثير ژان هيپوليت، از برخي جهات هگلي است.

مساله اصلي دلوز در تفاوت و تكرار و راهنماي ما در رفتن سراغ اين كتاب را مي‌شود نقد تصوير جزمي انديشه و نشان دادن شرايط ديگرگونه انديشيدن خواند. منظور از “تصوير انديشه” برداشتي است كه يك فلسفه از انديشه عرضه مي‌كند. مثلا فلسفه كانت، انديشيدن را قضاوت كردن تعريف مي‌كند و پرسوناژ مفهومي فلسفه‌اش “قاضي” است.

بخشي از آثار دلوز كه بر آنها متمركز مي‌شوم، در حقيقت مربوط به فصل دوم كتاب تفاوت و تكرار است، آنجا كه دلوز به تحليل منطق “تكوين زمان” مي‌پردازد. ‌تفاوت و تكرار همان‌طور كه مي‌دانيد در سال 1968 نوشته شده و بر اساس برخي دوره بندي‌هاي رايج متعلق به دوره نخست كار دلوز است. در مورد دوره‌بندي انديشه دلوز برداشت‌هاي متفاوتي هست. اما آنچه اهميت دارد، نتيجه اين دوره بندي‌هاست، زيرا قصد ما دلوزشناسي نيست. از يك ديدگاه به اصطلاح دلوزشناختي ممكن است اين دوره بندي‌ها اهميت داشته باشد، اما بايد ديد از منظر كاركرد چه نتيجه‌يي از اين دوره بندي‌ها به دست مي‌آيد. اريك الي يز يكي از كساني است كه انديشه دلوز را به دوره‌هاي مختلف تقسيم مي‌كند و نقطه عطف را نيز برخورد او با گواتري مي‌داند. اين دوره‌بندي هم بين مخالفان و منتقدان و هم ميان فيلسوفان همدل با دلوز هواداراني دارد. منتقداني مثل بديو، ژيژك و... مي‌گويند يك دلوز خوب و يك دلوز بد داريم. دلوز خوب مربوط به قبل از برخورد با گواتري است. به تعبير ايشان دلوز مفاهيم اصلي‌اش را تحت تاثير گواتري كنار مي‌گذارد. از سوي ديگر، برخي شارحان دلوز اين تقسيم‌بندي را با قضاوتي ديگر مي‌پذيرند، از نظر اين گروه، دلوز خوب دلوز با گواتري است و دلوز بد دلوز قبل از گواتري يعني دلوز اول ساختارگرا و متاثر از روانكاوي است و بعدها تحت تاثير گواتري از روانكاوي و ساختارگرايي فاصله مي‌گيرد.

من اين برداشت‌ها را غلط نمي‌دانم. اما به پيروي از برخي شارحان دلوز نوعي پيوستگي در انديشه دلوز از 1953 تا 1994 مي‌بينم. اين پيوستگي به معناي تكرار مكانيكي نيست بلكه منظور اين است كه كار فلسفي دلوز را مي‌توان در قالب يك “نظام” مشاهده كرد. اين نظام را مي‌توان از دو نظرگاه ديد: اين نظام يك بعد يا جلوه “پديده شناسانه” و يك بعد يا جلوه منطقي دارد. اين تقسيم شايد دلوز را تا حدي هگلي كند كه برخي آن را نمي‌پسندند، اما من معتقدم دلوز تحت تاثير ژان هيپوليت، از برخي جهات هگلي است. همان‌طور كه از برخي جهات قرابت‌هايي با پديده‌شناساني چون هوسرل و مرلوپونتي دارد، اما كاملا مستقل و متفاوت از پديده‌شناسي به معناي رايج مي‌انديشد و اين دقيقا به دليل بعد منطقي نظام او است. يعني شايد اين بعد منطقي است كه فاصله دلوز با پديده‌شناسي را در بيشترين حد ممكن شكل مي‌دهد. ريكور در مجموعه مقالاتي راجع به پديده‌شناسي مي‌گويد ويژگي پديده‌شناسي هوسرلي و پساهوسرلي قطع رابطه با منطق است. اما دلوز از اين حيث هگلي است كه به شيوه خاص خود يك منطق و يك پديده‌شناسي خاص را به دو بعد يك نظام تبديل مي‌كند. در ادامه مي‌كوشم تا آنجا كه وقت و حوصله اين جلسه اجازه مي‌دهد با رجوع به تفاوت و تكرار طرحي از بعد منطقي نظام فلسفي دلوز ترسيم كنم. جلوه پديده شناسانه را جايي ديگر با تكيه بر كتاب‌هاي “سينما 1” و”سينما 2” تشريح كرده‌ام [دلوز، ايده، زمان؛ نشر بيدگل، زير چاپ]. با توجه به بعد منطقي نظام دلوز است كه مي‌توان مرزي قاطع ميان دلوز و هگل يا هرگونه هگليانيسم ترسيم كرد. اگر موتور منطق ديالكتيكي هگل مفهوم تناقض و وساطت باشد، در منطق ديفرانسيل دلوز به جاي تناقض، “تفاوت” و به جاي وساطت، “تكرار” داريم.

پيش از ورود به بعد منطقي نظام دلوز بايد سه مفهوم اصلي يا به تعبيري هسته سخت نظام فلسفي دلوز را توضيح دهم. مفاهيمي كه به ما كمك مي‌كنند بفهميم چرا از “نظام” فلسفي دلوز حرف مي‌زنيم. اين مفاهيم عبارتند از كثرت (multiplicité)، تكينگي (singularité) و تفاوت (différence) . مي‌كوشم اين مفاهيم را با مثال روشن كنم. نخست تاكيد كنم كه دلوز تكينگي را به دو معناي متفاوت به كار مي‌برد، نخست “پاره ابژه‌ها” به همان معنايي كه در آنتي اديپ به كار مي‌رود، يا “خرد ادراك ها” به معناي لايب نيتزي. معناي دوم تكينگي از رياضيات مي‌آيد؛ دلوز از نقاط تكين صحبت مي‌كند. در اين معناي دوم، “تكين” در مقابل “متعارف” به كار مي‌رود. با يك مثال ساده مي‌توان اين نكته را توضيح داد. روي يك منحني نقاط عطف را، يعني نقاطي كه شيب منحني و تحدب و تقعرش در آنها عوض مي‌شود، نقاط تكين مي‌ناميم. البته در رياضيات انواع نقاط تكين داريم اما براي بحث ما همين يك نمونه كفايت مي‌كند. با استفاده از اين معنا مي‌توان از مولتپيسيته مورد نظر دلوز مفهومي مشخص و قابل كاربرد به دست آورد. همان‌طور كه مي‌دانيد نظريه كثرت‌ها (manifolds theory of) از ريمان مي‌آيد. هوسرل و برگسون هر دو از اين تئوري استفاده مي‌كنند و دلوز نيز به همان معناي ريماني آن را به كار مي‌برد. به بيان خيلي ساده يك مولتيپيسيته عبارت است از سلسله‌يي از نقاط تكين. بنابراين با يك كثرت مكان مند سر و كار نداريم. اين كثرت با توجه به آنچه برگسون در نخستين كتابش، داده‌هاي بي‌واسطه آگاهي، توضيح مي‌دهد، زمانمند است. مي‌توان اين كثرت را در تقابل با يكي از مفاهيم كليدي بديو يعني مجموعه فهميد. كثرت با مجموعه تفاوت دارد. مجموعه يك مفهوم كلي است كه اعضاي مجموعه مصاديق آن هستند، مثل مجموعه اعداد اول. تعريف هر مجموعه شرط تعلق به آن مجموعه است. اما كثرت دلوزي-ريماني عضو و شرط تعلق به اين معنا ندارد. در حقيقت با تعريف نمي‌توان تصوري از يك كثرت پيدا كرد. وقتي با كثرت مواجهيم، بايد قطعه به قطعه، نقطه به نقطه پيش برويم. روي يك منحني نقاطي را در نظر بگيريد كه در آنها شيب منحني تغيير مي‌كند. اين نقاط اعضاي يك مجموعه به معناي كانتوري نيستند. منحني مجموعه‌يي نيست كه اين نقاط اعضايش باشند. اين نقاط به تعبيري قانون رسم منحني‌اند. خود منحني يك كثرت است. براي پيمودن اين منحني نمي‌توان با تعريف پيش رفت. بلكه بايد نقاط تكين را يافت و تحول از يك نقطه به نقطه ديگر را پي گرفت. در آغاز از “نظام” فلسفي دلوز سخن گفتم و اكنون با توجه به اين نكات مي‌توانم اضافه كنم كه نظام فلسفي دلوز مجموعه‌يي از مفاهيم نيست، بلكه كثرتي از نقاط تكين است و براي كار كردن با نظام دلوز بايد نقطه به نقطه پيش رفت تا ببينيم در نهايت چه منحني‌اي ترسيم خواهد شد. اين منحني كاملا گشوده است.

من يك نقطه تكين را در”تفاوت و تكرار” مي‌گيرم و بسط مي‌دهم تا ببينم در نهايت چه منحني‌اي در مقام آزمون گشوده مي‌شود. آنگاه شايد بتوان با منحني حاصل از اين تحليل كار كرد. به علت كثرت كاربرد مفهوم مولتيپيسيته شما (schema) يا تصوير حاضر مي‌تواند در درك ملموس آن خيلي راهگشا باشد، زيرا شرح‌هاي دلوز در برخي موارد به چكامه‌هايي در ستايش كثرت و تكينگي بدل مي‌شود، اما طرحي از اين دست كمك مي‌كند كه ضمن اينكه با شكل جديدي از انديشه‌ورزي مواجهيم، كارمان به چكامه سرايي يا مانيفست خواندن نينجامد و مفاهيمي شكل بگيرد كه بشود با آنها كار كرد.

مساله اصلي دلوز در تفاوت و تكرار و راهنماي ما در رفتن سراغ اين كتاب را مي‌شود نقد تصوير جزمي انديشه و نشان دادن شرايط ديگرگونه انديشيدن خواند. منظور از “تصوير انديشه” برداشتي است كه يك فلسفه از انديشه عرضه مي‌كند. مثلا فلسفه كانت، انديشيدن را قضاوت كردن تعريف مي‌كند و پرسوناژ مفهومي فلسفه‌اش “قاضي” است، فلسفه لايب نيتز كه كاملا انتظامي است، انديشيدن را به فعاليتي براي دفاع از نظم موجود تبديل مي‌كند. دلوز پرسوناژ مفهومي فلسفه لايب نيتز را “وكيل مدافع خدا” مي‌خواند كه مي‌كوشد ثابت كند جهان كنوني بهترين جهان ممكن است. در نيچه تصوير انديشيدن با رقص، خنده و بازي به معناي جدي كلمه (نه تفنن و بازيگوشي) ترسيم مي‌شود و پرسوناژ مفهومي او “پزشك، قانونگذار و هنرمند” است.

دلوز نخست تصوير جزمي انديشه را ترسيم مي‌كند و پروژه‌اش را نشان دادن تكوين اين تصوير و انديشيدن به امكان تصوير ديگري مي‌خواند، يعني چگونه مي‌توان به شكلي ديگر انديشيد. وقتي تصوير جزمي انديشه را از دريچه تحليل دلوز مي‌خوانيم، مي‌بينيم كه همه ما اين‌گونه مي‌انديشيم.

براي روشن شدن بحث به جدول يا درخت فوروفوريوس اشاره مي‌كنم كه از جنس الاجناس (جوهر) آغاز مي‌شود و از طريق تقسيم به مفاهيم جزيي‌تر مي‌رسد، به اين طريق كه به مفهوم جوهر، فصلي افزوده مي‌شود و كثرت به وجود مي‌آيد، مثلا از جوهر به جوهر جسماني و جوهر غير جسماني مي‌رسيم و... الخ. اين شيوه از انديشه را نزد كانتور در نظريه مجموعه‌ها نيز مي‌بينيم كه اساس رياضيات مدرن است. زيرا هر مفهوم كلي يك مجموعه است كه با شرط‌گذاري و استثناكردن و كنار گذاشتن به زيرمجموعه‌هايي جزيي‌تر مي‌انجامد. دلوز به اين شيوه تفكر، تصوير جزمي انديشه مي‌گويد. اما چرا چنين ادعايي مي‌كند؟ انديشه نزد خود او چه ويژگي‌هايي دارد؟

آنچه ما در منطق قديم، “فصل” مي‌خوانيم، تفاوت (difference) است. ما در اين شيوه از انديشيدن، تفاوت را ذيل اصل ديگري مي‌گنجانيم. مثلا براي آنكه تفاوت اسب با انسان قابل انديشيدن باشد، به جنس حيوان نيازمنديم. تفاوت اسب و انسان، نوعي است. يعني اسب و انسان كثرت نوعي و وحدت يا اينهماني جنسي دارند. در نوع انسان افراد مثل سقراط و ارسطو و پريكلس از نظر فردي متفاوت هستند، اما وحدت نوعي دارند. به اين ترتيب، در اين تصوير انديشه تفاوت ظهوري ندارد مگر در صورتي كه قابل تقليل به اين هماني باشد. براي درك تفاوت در اين شيوه انديشه بايد به يك اصل واحد يا منشا اين همان رسيد. مساله اصلي دلوز را با اين توضيح شايد بتوان چنين صورت‌بندي كرد: انديشيدن به تفاوت دروني (انترن) به جاي تفاوت بيروني (اكسترن) . مطابق تصوير جزمي، تفاوت افراد يك نوع تفاوتي صرفا بيروني است، تفاوتي در ذات ندارند و تفاوت‌شان صرفا عرضي است. در حالي كه دلوز به تفاوتي مي‌انديشد كه يك فرد را به يك فرد منحصر به فرد بدل كند، چنان‌كه آن فرد با فرد ديگري ذيل مفهوم كلي واحدي نگنجد. در فلسفه‌هاي مشايي كه بر فلسفه اسلامي (غير از حكمت متعاليه كه سرنوشت ديگري دارد) نيز تاثير داشته‌اند، انديشه صرفا تا سطح نوع پايين مي‌آيد. از نوع به پايين ديگر انديشه نمي‌تواند بينديشد. فلسفه‌هاي مشايي نمي‌توانند به تكينگي‌هاي غير‌قابل تقليل به مفاهيم كلي بينديشند. تكينگي و تفاوت دروني جايي براي ظهور و بروز در اين تصوير انديشه ندارد. همه هم دلوز بازيافتن تفاوت به يك معناي ديگر است. ديفرانس، تفاوت دروني است. تفاوت به خود ذات بدل مي‌شود.

ذات (ماهيت) به دو معنا به كار مي‌رود. يكي در معناي كلي كه در پاسخ به پرسش “اين چيست؟” ما هو؟) بيان مي‌شود. اما ذات در معناي ديگر به اين معناست: آنچه هر چيزي را آني مي‌كند كه هست. عنوان فرعي آنك انسان نيچه اين است: “چگونه هر كسي آني مي‌شود كه هست؟” نيچه هم به دنبال تفاوت انترن است. بنابراين دلوز به دنبال تفاوت غيرقابل تقليل به اين هماني است. البته تنها مفهوم identity مطرح نيست، سه مفهوم ديگر شباهت و آنالوژي و اپوزيسيون هم در نقد تصوير جزمي انديشه برجسته مي‌شود كه در مجال فعلي نمي‌توان به آنها پرداخت. ضمنا تصوير جزمي انديشه ويژگي‌هاي ديگري هم دارد كه فرصت پرداختن به آنها را هم نداريم.

به منطق تكوين زمان در تفاوت و تكرار اشاره كرديم. اين منطق در عين حال مي‌تواند منطق تكوين سوبژكتيويته هم باشد، ضمن آنكه مي‌توان منطق تكوين تفاوت و موازي با آنها، پديده‌شناسي تفاوت يا پديده‌شناسي زمان يا پديده‌شناسي سوبژكتيويته داشته باشيم. براي پيچيده نشدن بحث در اينجا فقط به جنبه منطقي اشاره مي‌كنم.

براي نيل به منطق تكوين زمان نياز به تمايزگذاري ميان دو نوع تكوين است كه در اكثر آثار دلوز ديده مي‌شود: مثلا او در كتاب منطق معنا از تكوين استاتيك و تكوين ديناميك ياد مي‌كند. اين تمايز در تفاوت و تكرار با ترمينولوژي ديگري بيان مي‌شود، در “آنتي اديپ” از تمايز توليد ميل‌گر و توليد اجتماعي سخن به ميان مي‌‌آيد. اين تمايز ابزار مفهومي مهمي در اختيار ما قرار مي‌دهد و برخورد دلوز و احتمالا فوكو را با مفاهيم قدرت و مقاومت مشخص مي‌كند. به نظر من كليد فهم فوكو درباره مقاومت در اين جمله است: “مقاومت هميشه بر قدرت مقدم است”. اين جمله اگر در كنار جمله مشهور ديگر او “قدرت هميشه با مقاومت روبه‌رو است” قرار نگيرد و اين جمله را كامل نكند، يك معناي تقليل گرايانه از مقاومت نزد فوكو به دست مي‌آيد و مفهوم مقاومت به قانون سوم نيوتن (عمل و عكس العمل) تقليل پيدا مي‌كند. اين كار غلط نيست، اما مفهوم مقاومت فوكويي غني‌تر از قانون سوم نيوتن است!

در تكوين ديناميك، مازادي توليد مي‌شود كه گرفتاري هر نظم و جامعه‌يي است. روابط قدرت به كار مي‌افتند تا اين توليد مازاد كنترل‌ناپذير را مهار كنند. دلوز نشان مي‌دهد كه مقدم بر سركوب با ساز و كار توليد ميل مواجهيم و اتفاقا تكرار، بازگشت امر سركوب شده نيست، بلكه ساز و كارهاي “سركوب” به كار مي‌افتند تا تكرار را متوقف كنند. توليد ميل و تكرار مسبوق به سركوب نيست، بلكه سركوب به راه مي‌افتد چون تكرار همواره پيشاپيش آغاز شده. خلاصه در تكوين پويا و توليد ميل‌گر، مازادي توليد مي‌شود كه بايد سازوكارهايي به كار بيفتند تا مازاد اين توليد در خطي كاناليزه شود و از تغيير وضع موجود جلوگيري كنند.

با اين توضيح مي‌توانيم سنتز‌هاي سه‌گانه زمان را بيان كنيم و نشان دهيم كه چرا گفته‌ايم “دلوز، فيلسوف مرگ”. تا اينجا البته مقدمه بود و به علت اينكه اشاره مي‌كنند وقت تمام است تنها به گزارشي مختصر اكتفا مي‌كنم. اين خلاصه‌يي است از آنچه پس از اين مقدمه چيني‌ها قصد داشتم بگويم: اسپينوزا در بخش چهارم كتاب اخلاق، تبصره قضيه 39 نوشته است: “هيچ دليلي من را ملزم نمي‌كند بپذيرم كه بدن فقط وقتي به جنازه تبديل مي‌شود، مي‌ميرد”. اسپينوزا از مرگي ديگر صحبت مي‌كند. تصور متعارف از مرگ آن است كه مرگ بدن با جنازه شدن ملازم است. اسپينوزا در مقابل از مرگي حرف مي‌زند كه با اين تصور رايج متفاوت است. قصد من در اين بحث آن بود كه با رجوع به سنتزهاي سه‌گانه زمان در تفاوت و تكرار اين مرگ اسپينوزايي را توضيح دهم و پس از آن با اشاره به دو نمونه در سينماي ايران يعني “دوئل” و “روبان قرمز” نشان دهم كه چگونه ساز وكارهاي مهار تنها با آپاراتوس آلتوسري كار نمي‌كنند. يعني مي‌خواستم نشان دهم كه چگونه دو ساز و كار متفاوت پس از يك فاجعه كه منجر به توليد يك مازاد مي‌شود (مازادي كه منطق توليدش منطق تكوين زمان است)، به كار مي‌افتند تا آن مازاد را با حماسي كردن يا عرفاني كردن مهار كنند و اين يك نمونه از كاربرد اين ماشين بود كه بحث ما را از حالت انتزاع در مي‌آورد. اما انگار سازوكارهاي مديريت و تنظيم زمان همه جا حرف “اضافي” زدن را ناممكن مي‌كنند!



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

فرهنگ نفت ـ رضا نگارستانی و ژئوفلسفه ی نفت در خاورمیانه
ژیل دلوز و ادبیات اقلیت؛ قدرتِ تفاوت و زبان به مثابه امکانی برای بدنْ زایی قلمروهای جدید
تراشه های کانسپچوال ـ ژیل دلوز، سوژه ناممکن، ابژه ناممکن، اصالت شبح و فروپاشی فیزیک
کتابخانه اتووود ـ معماری از بیرون ـ الیزابت گروس
ژیل دلوز، فولدینگ و پرداخت فوکویی از چگونگی حدوث داخلِ خارج
درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group