معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1322
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1112
اکسپو شانگهای 2010   - 33
نظریه معماری   - 936
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
طراحي داخلي   - 880
معماری پراجکتیو   - 32
سازه های شهری   - 850
معماری دیجیتال   - 32
تکنولوژی ساخت   - 831
معماری کانستراکتیویستی   - 32
مرزهای معماری   - 763
طراحی پارامتریک   - 29
معماری حوزه عمومی   - 717
بحران آب   - 28
المان شهری   - 689
هنر روسیه   - 27
نگاه نو به سكونت   - 680
اکسپو میلان 2015   - 27
نظریه شهری   - 670
پاویون های سرپنتین   - 23
کلان سازه   - 593
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
معماری و سیاست   - 514
جشن نامه اتووود   - 21
معماری پایدار   - 502
معماری مجازی   - 20
منتقدان معماری   - 474
باهاوس   - 20
معماری تندیس گون   - 446
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 429
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 428
پداگوژی   - 19
آرمان شهرگرایی   - 421
پردیس ویترا   - 18
معماری منظر   - 420
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 17
معماری مدرن   - 418
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری شمایل گون   - 415
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
روح مکان   - 414
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
طراحی صنعتی   - 396
فیلوکیتکت   - 15
باز زنده سازی   - 366
معماری ـ موسیقی   - 14
توسعه پایدار   - 349
معماری بایومورفیک   - 14
تراشه های کانسپچوال   - 333
شهرهای در حرکت   - 12
معماری یادمانی   - 330
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری سبز   - 302
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
معماریِ توسعه   - 298
مدرنیته؛ از نو   - 11
اتووود کلاسیک   - 263
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
طراحی نئولیبرال   - 260
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
هنر مدرنیستی   - 257
درس گفتارهای اتووود   - 9
بدنه سازی شهری   - 251
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماری محلی   - 247
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 243
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 241
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 241
بی ینال ونیز   - 7
محوطه سازی   - 236
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 235
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
آینده گرایی   - 225
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری های تک   - 217
طراحی و پناهجویان   - 7
گرمایش زمین   - 203
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 196
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 186
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
مسکن حومه شهری   - 185
معماری تخت جمشید   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 157
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 145
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 138
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
عکاسی   - 138
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
مسکن روستایی   - 131
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
هنر گفت و گو   - 127
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
معماری ـ سینما   - 125
جهان علمیْ تخیلی   - 5
هنر انتزاعی   - 119
معماری مصر   - 5
گرافیک   - 110
فرهنگ نفت   - 5
معماری ژاپن   - 109
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
معماری ایران   - 106
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
فضای منفی   - 101
بلوپرینت   - 4
بلندمرتبه ها   - 100
معماری خوانی   - 4
طراحی مبلمان   - 86
منبع شناسی اتووود   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
اتووود ـ ایران معاصر   - 86
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری مذهبی   - 85
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
اکسپو   - 75
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
معماری هند   - 62
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری چین   - 61
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
معماری فاشیستی   - 60
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
ترسیمات معماری   - 47
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 2
گفت و گو با مرگ   - 47
ده پرسش از هشت معمار   - 1
ویرانه ها   - 45
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
جنبش متابولیسم   - 41
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
معماری و هنر انقلابی   - 41
شهرْخوانی با اتووود   - 1
زاغه نشینی   - 38
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
مدارس معماری   - 38
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ریکاردو بوفیل   - 3
آراتا ایسوزاکی   - 16
زاها حدید   - 187
آرشیگرام   - 7
زیگموند فروید   - 9
آرکی زوم   - 4
ژان بودریار   - 3
آلبرت پوپ   - 4
ژان نوول   - 22
آلدو روسی   - 13
ژاک دریدا   - 13
آلوار آلتو   - 19
ژاک لوگوف   - 4
آلوارو سیزا   - 9
ژیل دلوز   - 18
آن تینگ   - 4
سائول باس   - 7
آنتونی گائودی   - 27
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی وایدلر   - 5
سالوادور دالی   - 2
آنتونیو نگری   - 3
سانا   - 5
آنیش کاپور   - 8
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آی وِی وِی   - 34
سدریک پرایس   - 3
اُ ام اِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سوپراستودیو   - 9
ادوارد برتینسکی   - 1
سورِ فِهْن   - 6
ادوارد سعید   - 12
شیگرو بان   - 33
ادوارد سوجا   - 9
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فدریکو بابینا   - 30
ادولف لوس   - 6
فرانک گهری   - 49
ارو سارینن   - 28
فرانک لوید رایت   - 43
اریک اوون موس   - 13
فرای اوتو   - 9
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 1
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 23
ال لیسیتسکی   - 3
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 29
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ میس ون دروهه   - 22
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اماندا لِــوِت   - 3
لوسی رای   - 8
اویلر وو   - 9
لویی کان   - 37
ایلین گری   - 7
لوییس بورژوا   - 8
ایوان لئونیدوف   - 4
لُکُربُزیه   - 133
بئاتریس کُلُمینا   - 7
لیام یانگ   - 4
بال کریشنادوشی   - 4
مارتین هایدگر   - 27
باک مینستر فولر   - 11
مارسل بروئر   - 7
برنارد چومی   - 33
مارشال برمن   - 16
برنو زوی   - 7
مانفردو تافوری   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانوئل کاستلز   - 2
بوگرتمن   - 1
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 9
بی یارکه اینگلس   - 68
مایکل سورکین   - 1
پائولو سولری   - 4
مایکل گریوز   - 6
پاتریک شوماخر   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مخزن فکر شهر   - 1
پرویز تناولی   - 2
مـَــس استودیو   - 3
پری اندرسون   - 3
معماران مورفسس   - 16
پل ویریلیو   - 19
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر آیزنمن   - 57
موشه سفدی   - 12
پیتر برنس   - 2
میشل سر   - 3
پیتر زُمتُر   - 67
میشل فوکو   - 44
پیتر کوک   - 7
نائومی کلاین   - 4
پیر بوردیو   - 5
نورمن فاستر   - 35
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نیکلای مارکوف   - 1
تئودور آدورنو   - 3
هانا آرنت   - 6
تادو اندو   - 13
هانری لفور   - 23
تام مین   - 13
هانی رشید   - 5
تام ویسکامب   - 10
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس پیکتی   - 5
هرنان دیاز آلنسو   - 18
توماس هیترویک   - 30
هنری ژیرو   - 3
تیتوس بورکهارت   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیموتی مورتُن   - 2
هنس هولین   - 4
تیو ایتو   - 23
هوشنگ سیحون   - 14
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هومی بابا   - 2
جان برجر   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 1
جان هیداک   - 4
والتر بنیامین   - 25
جف منن   - 2
والتر گروپیوس   - 16
جفری کیپنس   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 10
جورجو آگامبن   - 4
ولف پریکس   - 1
جوزپه ترانی   - 2
ونگ شو   - 8
جونیا ایشیگامی   - 3
ویتو آکنچی   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ویوین وست وود   - 6
جین جیکوبز   - 1
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز جنکس   - 5
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کازیو سجیما   - 2
چارلز کوریا   - 15
کالین روو   - 1
چاینا میه ویل   - 4
کامران دیبا   - 13
حسن فتحی   - 5
کامرون سینکلر   - 11
حسین امانت   - 3
کریستفر الکساندر   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش آشوری   - 1
کریم رشید   - 5
داریوش شایگان   - 8
کلر استرلینگ   - 2
دانیل لیبسکیند   - 22
کلود پَره   - 3
دنیس اسکات براون   - 10
کنت فرمپتن   - 14
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنزو تانگه   - 9
دیوید رُی   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنگو کوما   - 47
دیوید هاروی   - 24
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت نوزیک   - 2
کوین لینچ   - 7
رابرت ونتوری   - 13
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رُدولف شیندلر   - 7
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رم کولهاس   - 95
یان گِل   - 8
رنزو پیانو   - 30
یو ان استودیو   - 32
ریچارد مِیر   - 8
یورگن هابرماس   - 13
ریموند آبراهام   - 1
یونا فریدمن   - 5
رینر بنهام   - 2
یوهانی پالاسما   - 12
رینهولد مارتین   - 5

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -750
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -335
صنعتی   -98
فرهنگی   -292
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -64
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : مهدي معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
نامکان‌ها؛ درآمدی بر انسان‌شناسی سوپرمدرنیته
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1394/02/18
مـنـــــــبـع : مارک اوژه، ترجمه منوچهر فرهومند، دفتر پژوهش‌های فرهنگی
تعداد بازدید : 2076

به گمانم آمد به مکان جدیدی نیاز دارم

{این را} او گفت

جایی نه الزاماً دل‌چسب و جذاب، فقط یک مکان ناشناس، بی‌هیچ هم‌خوانی

جایی که در آن بی‌اندازه تنها باشم، مثلاً یک هتل!

Reymond chandler,

the Lady in

the Lake))

مقدمه

صورت بندی جدید فضا/ مکان در نیمه دوم قرن بیستم میلادی، رویکرد چشم‌اندازگرایانه را در تفسیر جغرافیای فرهنگی متمایز ساخته است، اگر تا پیش از این هژمونی امر تاریخ‌گرایانه به برساخت معنا و هویت در فضا/ مکان می‌پرداخت و وجهی هندسی به آن می‌بخشید، در تأملات اگزیستانسیل اخیر فضاهای جغرافیایی خود را از تسلط امر تاریخی رها ساخته‌اند، فضا به درون تکثر هم‌زمانی از معانی و نشانه های مونتاژشده ای پرتاب شده است و به مثابه درهم‌آمیختگی و چهل تکه‌گی در تولید و بازتولید معنا قابل تفسیر است. چنانکه انسان شناسان معاصر به بازتعریف در تفسیر نسبت به فضا/ مکان روی آورده‌اند؛ ساختن ترکیب ”نامکان ها“ برای تفسیر انسان‌شناختی فضاهای جهان سوپرمدرنیته توسط مارک اوژه نمونه‌ای از این تفسیرهای جدید است.

مارک اوژه ( ـ 1935)؛ انسان شناس فرانسوی با تحلیل های”جوامع دور“، متوجه این وجه از دنیای ”جوامع نزدیک“ شد که پیچیدگی و چندساحتی بودن جهان سوپرمدرنیته با احاطه فضای زیست، به گونه ای میدان تفسیرهای انسان شناختی وی را دچار دگردیسی ساخته است، ”نزدیک/ جای دگر“نخستین دو وجهی نظریه وی است. اوژه در تفسیر فضا/ مکان‌هایی مانند مترو و پارک، به برساخته شدن سوبژکتیویته ای در این فضاها برخورد کرد که دلالت بر گونه متمایزی از فضا/ مکان داشت و در تأویلی پدیدارشناسانه، واژه ”نامکان‌ها“ را تولید ساخت و این دومین دو وجهی اوژه است؛ ”مکان / نامکان“.

این تمایز و چرخش معناشناختی در تحلیل های مردم‌نگارانه همراه با دوره‌ای به نام ”بحران بازنمایی“ در روش‌شناسی کیفی هم‌زمان شد. دوره‌ای که در آن انسان‌شناسان در اصالت بازنمایانه متون تفسیری خود بر فضا/مکان دچار تردید شدند و در تفاسیر خود به تحلیلی بینامتنی از ”امر واقعی“، ”متن تفسیر“،”تجربه زیسته“ و ”سوبژکتیویته مفسر“ دست یافتند که از درون این اختلاط و چندگانگی روشی، می توان خاستگاه خلق و بازاندیشی”نامکان“ را جستجو نمود. اوژه پیرو سنت دیرین نویسندگان فرانسوی، کوشیده است دیدگاه خود را در حجمی کم طی سه بخش مجزا سامان دهد: نزدیک و جای دیگر، مکان انسان‌شناختی و از مکان‌ها تا نامکان‌ها.

نزدیک و جای دگر

اوژه از عنوان انسان‌شناسی سوپر مدرنیته برای بحث در مورد فضا استفاده می‌کند؛ بنابراین خواننده قبل از هر چیز باید میان مرزهای ”ما قبل مدرن“,”مدرنیته“و ”پسا مدرنیته“ را از هم تشخیص دهد، چرا که برای مثال از مهم‌ترین اندیشه‌های اوژه در بخش اول کتاب، وجود تفاوت اساسی میان مفهوم مکان در ماقبل مدرن و مدرن از یک‌سو و در پسا مدرن از سوی دیگر است. در ترجمه انگلیسی این کتاب بعضا از عنوان ”هایپر مدرنیته“ نیز در معنای ”سوپرمدرنیته“ استفاده شده است. سوپر مدرنیته گامی فراتر از هستی‌شناسی پسامدرن برمی‌دارد و متکی بر حقایق قابل قبول‌تری است. مدرنیسم بر خلق”حقایق عالی“ (به تعبیر لیوتار ”کلان روایت“) همت می گمارد و پس از آن پسامدرنیته بر ویرانی و ساختار‌زدایی از همان ارزش‌ها تمرکز می‌کند؛ سوپر مدرنیته اساساً دغدغه خود را خلق یا ساختارشکنی نمی‌داند. سوپر مدرنیته به جای فرار از تکرار پوچ‌گرایانه پسامدرنیزم می‌کوشد از میان انبوه دلالت‌های رسانه‌ای دست به انتخابی بزند که کاربردی‌تر باشد، جستجوهای اینترنتی و ساختارهای به هم مرتبط وبلاگ‌ها می توانند نمونه خوبی برای توضیح این بحث باشند. وضعیت سوپر مدرن بر اساس وجهی از افراط تعریف شده است. چنین تعریفی القا‌كننده این نكته است كه وضعیت مزبور به دلیل تضادهای خود عرصه‌ای برای مشاهده و موضوعی برای پژوهش انسان‌شناختی فراهم می‌آورد. سوپر مدرنیته سكه‌ای است كه پسامدرنیته فقط طرف خط آن را نشان می‌‌دهد، عكسی كه پسامدرنیته نگاتیو آن است.

از نظر سوپر مدرنیته، مشكل اندیشیدن درباره اولین رخداد یعنی ”زمان“، از فراوانی بیش از اندازه رخدادهای جهان معاصر ناشی می‌شود نه از فروپاشی اندیشه پیشرفت. دومین تحول با شتاب خاص جهان معاصر و وجه افراط سوپر مدرنیته، ”فضا“ است. به شكلی كم و بیش متناقض، می‌توان گفت كه این افراط با كوچك شدن زمین همبستگی دارد و با هرچه دورتر رفتن انسان در سفرهای فضایی تجسم می‌یابد. سومین چهره افراط وضعیت سوپر مدرن واژه‌ای به نام ”خود“ است، یعنی فضاهایی که خود به خود مکان‌های انسان‌شناختی نیستند و برخلاف مدرنیته بودلری نمی‌توانند در جاهای قدیمی قرار بگیرند. اوژه در بخش نخست ضمن ارائه تعریفی از موضوع و روش انسان‌شناسی و تمایز آن با دیگر علوم انسانی همچون تاریخ، مدخلی به توضیح انسان‌شناسی جوامع نزدیک ارائه می‌کند. در ابتدای بحث، به دلیل نبود ساختار مشخص بعضا گسستی میان منظور نویسنده و درک خواننده ایجاد می‌شود. نگارش نویسنده معمولاً در قالب جملات طولانی و توضیحات وصفی و ترکیبی معترضه و بلند است که تا حدودی از بلاغت متن می‌کاهد.

اوژه در این فصل عنوان می‌کند که موضوع انسان‌شناس مدرن همچنان ”دیگر“ است، اما دیگر در انسان‌شناسی معاصر در فرهنگِ خود انسان‌شناس جستجو می‌شود و نه در فرهنگ بیگانه. در این تعبیر ما قبل مدرن و مدرن از بین نمی‌رود بلکه به نوعی در زیر لایه‌های جدید مدفون می‌گردد. به زعم اوژه سوپر مدرنیته امکانی از ”خود قوم‌نگاری‌“ را به عنوان یک ابژه انسان‌شناسانه فراهم می‌آورد، روشی که وی تا حدود از فروید وام گرفته است. جدیدترین موضوعات انسان‌شناسی قرن 21 در پیرامون خود محقق وجود دارند. انسان‌شناسِ معاصر دیگر ملزم به سفرهای طولانی و بعضا طاقت‌فرسا به سرزمین‌های با فرهنگ بیگانه یا همان ”جای دیگر“ نیست و این بار از ”نزدیک“ شروع می‌کند. اوژه خود نیز پس از سال‌ها پژوهش در جوامع دوردست و فرهنگ‌های بیگانه به خصوص در آفریقا و کشور ساحل عاج، در نامکان‌ها به بررسی شهر و زندگی شهری در جوامع معاصر غربی پرداخته است. او می‌کوشد قلمرو موضع خود را گسترده کند و میدان پژوهش این بار چندان وسعتی ندارد. در این نوع خاص انسان‌شناسی، ابژه‌ها اولویت بیشتری نسبت به روش‌ها دارند.

در نگاه اوژه ”این انسان‌شناسی نیست که دل‌زده از میدان‌های پژوهشی غریب و نامتعارف به جوامع آشنا و مأنوس روی آورده است، بلکه جهان معاصر است که به حکم ضرباهنگ تند تغییر و تحول خود، نگاه انسان‌شناس را جلب می‌کند و از او می‌خواهد تعریف تازه‌ای از موضوع همیشگی انسان‌شناسی یعنی مقوله دیگری و دیگربودگی به دست دهد“. این روش با روشی که تاریخ دارد متفاوت است. انسان‌شناسی ”اکنون“ را مطالعه می‌کند که توسط انسان‌ها زیسته شده است و همیشه موضوع خود را در دنیای معاصر می‌یابد: ”انسان‌شناس دارای علایق تاریخی است و باید هم باشد با این حال به معنای اخص کلمه او مورخ نیست. مورخ با واقعه‌ای که گزارش می‌کند هم عصر نیست ولی قوم‌شناس با عمل اظهار و شخص اظهار‌کننده هم عصر است“. حال این تیز‌بینی و حساسیت پست‌مدرن است که ادعا می‌کند با فرم جدیدی از فضا به نام نا‌مکان مواجه است. اوژه با طرح این سوال در ذهن خواننده که اساساً چه مکانی می‌تواند قابلیت مطالعه انسان‌شناسانه را در دنیای معاصر داشته باشد به بخش دوم بحث خویش وارد می‌شود.

مکان انسان شناختی

آنچه به زعم اوژه مکان انسان‌شناختی نامیده می‌شود مکانی است مشترک بین انسان‌شناس و افرادی که موضوع پژوهش وی هستند و در آن مکان زندگی می‌کنند. بومیان یک منطقه می‌پندارند که مکان جهانی بسته است که شکل قطعی و ابدی دارد، مکانی که طبعاً موضوع شناخت آنان نیست، زیرا هرچه را باید در آن شناخت از پیش می‌شناسند؛ مکانی پایدار که به آنان امکان می‌دهد جایگاه خود را در هستی و کائنات تشخیص دهند. در ذهنیت انسان‌شناس جامعه مورد مطالعه آن چنان شفاف است که می‌توان از ورای عادت‌ها و رفتارها و نهادهایش به عمق وجود آن پی برد، کدام یک درست می‌اندیشند؟

تصور بومیان برای حفظ و بقای قلمرو و سرزمین ضروری است، ضمن آنکه آنان وجود گروه‌ها و سرزمین‌های دیگر و ضرورت دادوستد مادی و معنوی با آن‌ها را نفی نمی‌کنند و ذهنیت قوم‌شناس نیز مانع از پذیرفتن فراز و نشیب تاریخ مردمان و جنبش و تحرک مکانی و تغییر و تحول عادات و آدابشان نیست.

مکان تجلی‌گاه تاریخ، هویت، روابط اجتماعی و معنایی است که افراد برای این روابط قائل هستند، فضایی است که ارزش‌های اجتماعی در آن شکل می‌گیرد و در نهایت یک جامعه را از جامعه دیگر متمایز می‌سازد. برای مثال می‌توان از قبایل آفریقایی نام برد. مکانی که در آن فرد با نوع خاصی از مناسبات اجتماعی سروکار دارد و ویژگی‌های خاصی برای این فضا تعریف شده است. این جهان بسته، جهان نمادها و نشانه‌ها است، جهانی که در درون آن هر رفتار جایگاه و معنای مشخصی دارد و افراد و گروه‌ها بر اساس معیارها و ارزش‌های یکسانی تعریف و تفسیر می‌شوند.

فضاهای معاصر امروزی را اوژه با توجه به تضاد ویژگی‌هایشان با جهان‌های بسته، نامکان می‌خواند. نامکان‌ها حاصل همان وضعیتی هستند که نویسنده آن را سوپرمدرن می‌نامد. افراط در سه عنصر زمان، فضا و فردیت باعث می‌شود کثرت رخدادها نگذارد فرد به گذشته نزدیک خود معنا بدهد، در این وضعیت همه‌چیز در تغییر است، البته این به آن معنا نیست که نمی‌توان هویتی برای این فضاها در نظر گرفت، نویسنده نشان می‌دهد همه این فضاها، درعین‌حال که ”مکان“ هستند، ”نامکان“ نیز هستند؛ درعین‌حال که فرد ممکن است در این فضاها دچار سرگشتگی شود، می‌تواند هرلحظه تعریف جدید از خود ارائه دهد که این مسئله هم می‌تواند مثبت باشد و هم منفی.

به بیان اوژه فضاهای جدید به این معنا نیستند که دنیای امروز از معنا تهی است و یا معانی کمی دارد یا کمتر ازآنچه در گذشته داشته است، خواهد داشت. ما یک نیاز روزانه صریح و آشکار برای معنا دادن به دنیا احساس می‌کنیم، در واقع این رویه احساس نیاز به اشباعِ دنیا با معنا است که اوژه سعی می‌کند خواننده را به آن ارجاع دهد و نه تصور و تقلیل تدریجی معنا که پسامدرن‌ها از فقدان آن با تأسف و تقدس یاد می‌کنند.

اوژه مفهوم فضا را به چالش می‌کشد و این امر را از سویی به پیشرفت رسانه‌ای و ارتباطاتی نسبت می‌دهد و از سوی دیگر مسئله حمل‌ونقل را مطرح می‌کند.

اوژه اظهار می‌کند که بعضی از فضاها که وی آنها را نامکان می‌نامد، نوعی حس عدم ارتباط را (عدم هم‌باشی) القا می‌کنند، احساسی که مبتنی بر آن شخص دیگر نمی‌تواند درک درستی از مختصات خود داشته باشد. برای مثال فرودگاه‌ها مکان‌هایی هستند که تا حد زیادی این احساس را منتقل می‌کنند چرا که در آن فرد بین مبدأ و مقصد خود درحرکت مداوم است، به لحاظ زمانی نیز در سفرهای طولانی (با توجه به پیشرفت فنّاوری در استفاده از سفرهای هوایی سریع‌السیر) زمان نمی‌تواند هماهنگ با انتظارات فرد باشد.

فضا (مکان) پیش از این عرصه‌هایی قابل ادراک را مشخص می‌کرد چرا که محصور در زمان، مکان و فردیتی منحصر به فرد بود. از این رو عرصه مطالعات انسان‌شناسانه نیز با قواعد و ابزارهای مشخصی سروکار داشت، حال آنکه در جهان سوپر مدرن انسان‌شناس نیز می-بایست خود را برای مواجهه با انبوهی از امور نسبی و سیال آماده سازد. جست‌وجوی معنا یکی از خصوصیات جامعه معاصر است و وجه تمایز جامعه سوپر مدرن با جامعه پسامدرن به شمار می‌رود.

از مکان ها تا نامکان ها تناقض دنیای مدرنیته

به وضعیت حاد خود نزدیک می شود، جهان مدرن از درون خود دارای وجه فریبنده و افسون زده (چهره ای ژانوس گونه) است که در تقابل با تسلط مکان انسان-شناختی، وجوه نامکانی را به حاشیه ها و پیرامون ها واپس می زند. چرخش و بحران درونی افسون‌زدگی، ساحتی از عملکردهای دلالت‌بخش را صورت بندی می کند که به زعم مارک اوژه، سوپرمدرنیته نامیده می شود .

نظام های معناساز مدرنیته در تولید/ بازتولید مکان های انسان‌شناختی، ”هویت مند، رابطه مند و تاریخی“ عمل می‌کنند. فضایی که نتوان این عملکردهای دلالت‌بخش را بر آن صورت بندی نمود، در اندیشه اوژه، ”نامکان“ نامیده می شود . در این فضا سوژه به وجوهی نااندیشیده در ناخودآگاه اش گسیل می‌شود؛ برخلاف آنچه در نظام جهان‌شمول مدرنیته همه‌چیز را کامل و همبسته به سوژه‌ها بازنمایی می‌کرده است. از همین رو دوره ای برساخته می-شود که سوپرمدرنیته نامیده می شود؛ دوره‌ای که ”مولد نامکان ها است که خود مکان انسان شناختی نیست“.

در تبیین ترکیب بازاندیشانه نامکان می-توان آن‌چنان که اژه از مرلوپونتی نقل قول می‌کند، گفت؛ ”فضای انسان شناختی را از فضای هندسی متمایز (دانست). او فضای انسان‌شناختی را اگزیستانسیل می داند، یعنی مکانی که در آن موجودی که اساس وجود او ارتباط با محیط است، با جهان رابطه برقرار می کند“ (همان: 100).

این خوانش پدیدارشناسانه را می توان به مثابه مدخلی به فهم ایده اوژه دانست؛ سوژه ای که درون بافتار و متنی قرار می گیرد که در آن شیوه های بلاغی و رتوریک متمایزی از هم به برساخت فضا می پردازند، دنیایی که به درون فراوانی بیش از حد رخدادها، فضاها و فردیت‌ها پرتاب شده است و حادشدگی متن انسان‌شناسانه، ”ذهنیت-های فردی را در معرض تجربه و آزمون صورت های به کلی جدید، تنهایی قرار می-دهد که مستقیماً با پدیدایی و تکثیر نامکان ها در پیوند هستند“. سوژه درون تجربه ای از نامکان حضور دارد که به مثابه  فن فاصله‌گذاری؛ ”فاصله گیری هم‌زمان تماشاگر و نمایش“ عمل می کند. سوژه ها در این تجربه اگزیستانسیل، هم از گذشته و هم از آینده خود بریده می‌شوند و تنها ولی شبیه دیگران، با نامکان رابطه ای مبتنی بر قرارداد برقرار می کنند؛ ”فضای نامکان، کسی را که به آن وارد می شود را از تعینات عادی خویش رها می کند. وجود او محدود است به آنچه در مقام مسافر، مشتری و راننده انجام می دهد یا تجربه می‌کند“  و اینجا است که سوژه های همواره غریب و مسافر، فضاهایی (مانند هتل ها، فرودگاه ها، مراکز فروش، آزادراه ها، فروشگاه‌های فست فود، باشگاه-های گذران اوقات فراغت، اردوگاه‌های پناهندگان، محل‌های اسکان غیرمجاز، سالن های انتظار و...) را می یابند که با آنها احساس قرابت می کنند و در عین حال در تنهایی فردی خویش نیز فرو می روند و همچنین زیستی موقت و گذرا در آن می-یابند. این تناقضی است که همواره همراه با نامکان‌ها بازتولید می شود و سوژه را در عین حضور، به غیاب می کشاند. این هم-زمانی حضوروغیاب در نامکان، آن را در تقابل با آرمان شهر قرار می دهد و از همین رو هیچ جامعه ارگانیکی را در خود جای نمی دهد. تناقض بزرگ فضاهای سوپرمدرنیته در این است که اگرچه انسان‌ها از زمانی‌ که گرد هم می‌‌آیند، کنش اجتماعی دارند و مکان‌ها را نظم می‌‌دهند، اما افراد بی‌شماری که هر روز در نا مکان‌ها جای می‌‌گیرند، مثل این است که در یک پرانتز بزرگ  قرار گرفته باشند؛ خبری از کنش و بر‌هم‌کنش اجتماعی‌، آن طور که برای ما متعارف و ملموس باشد، نیست.

اوژه بر این باور است که چه مکان و چه نا‌مکان، هیچ کدام به شکل ناب و مطلق وجود ندارند. مکان‌ها به صورت مداوم درون نامکان‌ها متولد می‌شوند و روابط میان آنها شکل می‌‌گیرد. هیچ کدام به کلی‌ از میان نمی‌‌روند و هیچ یک هرگز به تمامی‌ تحقّق نمی‌‌یابند. ناپایداری در هویت ها و فضاها، دقیقا از ویژگی‌های جهان سوپرمدرنیته است.

نتیجه‌گیری

شبکه ای از سوژه های تنها و صامت در نامکان های سوپرمدرنیته همراه با بوطیقای ارتباطی و بلاغی خاص خود گرد هم آمده‌اند، مونادهایی که درون خود تأمل و بازتابندگی دارند، جهانی که در معنایی دیگر در مفاهیمی دیگر هم چون ”دگر ـ سرزمین“ به زعم میشل فوکو، ”ریزوم-وارگی“ به زعم ژیل دلوز و ”قدرت زیستی“ به زعم آنتونیونگزی و مایکل هارت بازنموده می شود. ورود این مفهوم به هزاره سوم، وقتی که این نامکان ها به شبکه های اجتماعی مجازی مفصل‌بندی می شوند، مفهوم ”ناجنبش“ به زعم آصف بیات را بازآفرینی می-کنند که از این رهگذر به بازتولید نامکان-های متکثری برساخته‌شده از تنهایی و سکوت سوژه های مقاومت‌کننده می‌انجامد؛ و می‌توان این را نشانه ای از تداوم زیست مفهوم سازی مارک اوژه دانست که هم-چنان مفهوم جعل شده نامکان در تفسیر قوم‌شناسانه تنهایی و سکوت هویت های مجازی نیز امکان بازاندیشی و بازتابندگی دارد.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group