معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1331
درگذشت زاها حدید   - 34
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1138
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
نظریه معماری   - 952
اکسپو شانگهای 2010   - 33
طراحي داخلي   - 893
معماری کانستراکتیویستی   - 33
سازه های شهری   - 859
طراحی پارامتریک   - 29
تکنولوژی ساخت   - 840
هنر روسیه   - 28
مرزهای معماری   - 767
بحران آب   - 28
معماری حوزه عمومی   - 726
اکسپو میلان 2015   - 27
المان شهری   - 693
پداگوژی   - 25
نگاه نو به سكونت   - 682
پاویون های سرپنتین   - 24
نظریه شهری   - 680
باهاوس   - 22
کلان سازه   - 598
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
معماری و سیاست   - 523
جشن نامه اتووود   - 21
معماری پایدار   - 515
معماری مجازی   - 20
منتقدان معماری   - 482
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری مدرن   - 449
فیلوکیتکت   - 20
معماری تندیس گون   - 448
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 433
پردیس ویترا   - 18
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 431
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
آرمان شهرگرایی   - 428
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری منظر   - 423
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
معماری شمایل گون   - 418
مدرنیته؛ از نو   - 15
روح مکان   - 416
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
طراحی صنعتی   - 409
معماری ـ موسیقی   - 14
باز زنده سازی   - 371
معماری بایومورفیک   - 14
توسعه پایدار   - 352
شهرهای در حرکت   - 12
معماری یادمانی   - 334
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
تراشه های کانسپچوال   - 333
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری سبز   - 305
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
معماریِ توسعه   - 300
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
هنر مدرنیستی   - 276
درس گفتارهای اتووود   - 9
اتووود کلاسیک   - 263
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
طراحی نئولیبرال   - 260
اقتصادِ فضا   - 9
بدنه سازی شهری   - 251
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 8
آینده گرایی   - 250
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری محلی   - 249
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 243
معماری تخت جمشید   - 7
معماری محدود   - 243
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
بی ینال ونیز   - 7
معماری تجربی   - 241
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
محوطه سازی   - 237
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 235
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
بنای محدود   - 220
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری پست مدرن   - 210
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 205
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 187
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 160
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 160
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 146
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 142
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 132
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 131
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر گفت و گو   - 128
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
هنر انتزاعی   - 125
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ژاپن   - 111
منبع شناسی اتووود   - 6
گرافیک   - 111
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
معماری ایران   - 106
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 6
فضای منفی   - 102
جهان علمیْ تخیلی   - 5
بلندمرتبه ها   - 101
معماری مصر   - 5
طراحی مبلمان   - 95
فرهنگ نفت   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 86
معماری خوانی   - 4
معماری مذهبی   - 86
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
اکسپو   - 75
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
بلوپرینت   - 4
معماری فاشیستی   - 63
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری هند   - 62
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
معماری چین   - 61
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
ترسیمات معماری   - 58
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
گفت و گو با مرگ   - 50
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 3
ویرانه ها   - 48
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری و هنر انقلابی   - 44
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
جنبش متابولیسم   - 41
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
مدارس معماری   - 39
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
زاغه نشینی   - 39
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
معماری دیجیتال   - 34
شهرْخوانی با اتووود   - 1
معماری پراجکتیو   - 34
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ریکاردو بوفیل   - 3
آراتا ایسوزاکی   - 16
زاها حدید   - 187
آرشیگرام   - 7
زیگموند فروید   - 10
آرکی زوم   - 4
ژان بودریار   - 3
آلبرت پوپ   - 4
ژان نوول   - 22
آلدو روسی   - 13
ژاک دریدا   - 13
آلوار آلتو   - 19
ژاک لوگوف   - 4
آلوارو سیزا   - 9
ژیل دلوز   - 25
آن تینگ   - 4
سائول باس   - 7
آنتونی گائودی   - 27
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی وایدلر   - 5
سالوادور دالی   - 2
آنتونیو نگری   - 3
سانا   - 5
آنیش کاپور   - 8
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آی وِی وِی   - 34
سدریک پرایس   - 3
اُ ام اِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اتوره سوتساس   - 7
سوپراستودیو   - 9
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سورِ فِهْن   - 6
ادوارد برتینسکی   - 1
شیگرو بان   - 33
ادوارد سعید   - 12
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سوجا   - 10
فدریکو بابینا   - 30
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک گهری   - 49
ادولف لوس   - 6
فرانک لوید رایت   - 43
ارو سارینن   - 28
فرای اوتو   - 9
اریک اوون موس   - 13
فردا کولاتان   - 2
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 1
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 23
ال لیسیتسکی   - 3
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 46
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ میس ون دروهه   - 22
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اماندا لِــوِت   - 3
لوسی رای   - 8
اویلر وو   - 9
لویی کان   - 37
ایلین گری   - 7
لوییس بورژوا   - 8
ایوان لئونیدوف   - 4
لُکُربُزیه   - 133
بئاتریس کُلُمینا   - 8
لیام یانگ   - 4
بال کریشنادوشی   - 4
مارتین هایدگر   - 27
باک مینستر فولر   - 11
مارسل بروئر   - 7
برنارد چومی   - 33
مارشال برمن   - 16
برنو زوی   - 7
مانفردو تافوری   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانوئل کاستلز   - 2
بوگرتمن   - 1
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
بی یارکه اینگلس   - 68
مایکل سورکین   - 1
پائولو سولری   - 4
مایکل گریوز   - 6
پاتریک شوماخر   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مخزن فکر شهر   - 1
پرویز تناولی   - 2
مـَــس استودیو   - 3
پری اندرسون   - 3
معماران مورفسس   - 16
پل ویریلیو   - 19
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر آیزنمن   - 57
موشه سفدی   - 12
پیتر برنس   - 2
میشل سر   - 3
پیتر زُمتُر   - 67
میشل فوکو   - 44
پیتر کوک   - 7
نائومی کلاین   - 4
پیر بوردیو   - 5
نورمن فاستر   - 35
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نیکلای مارکوف   - 1
تئودور آدورنو   - 3
هانا آرنت   - 6
تادو اندو   - 13
هانری لفور   - 23
تام مین   - 13
هانی رشید   - 5
تام ویسکامب   - 10
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس پیکتی   - 5
هرنان دیاز آلنسو   - 18
توماس هیترویک   - 30
هنری ژیرو   - 3
تیتوس بورکهارت   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیموتی مورتُن   - 2
هنس هولین   - 4
تیو ایتو   - 23
هوشنگ سیحون   - 14
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هومی بابا   - 2
جان برجر   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 1
جان هیداک   - 4
والتر بنیامین   - 26
جف منن   - 2
والتر گروپیوس   - 16
جفری کیپنس   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 10
جورجو آگامبن   - 4
ولف پریکس   - 1
جوزپه ترانی   - 2
ونگ شو   - 8
جونیا ایشیگامی   - 3
ویتو آکنچی   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ویوین وست وود   - 6
جین جیکوبز   - 1
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز جنکس   - 6
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کازیو سجیما   - 2
چارلز کوریا   - 15
کالین روو   - 1
چاینا میه ویل   - 4
کامران دیبا   - 13
حسن فتحی   - 5
کامرون سینکلر   - 11
حسین امانت   - 3
کریستفر الکساندر   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش آشوری   - 1
کریم رشید   - 5
داریوش شایگان   - 8
کلر استرلینگ   - 2
دانیل لیبسکیند   - 22
کلود پَره   - 3
دنیس اسکات براون   - 10
کنت فرمپتن   - 14
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنزو تانگه   - 9
دیوید رُی   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنگو کوما   - 47
دیوید هاروی   - 24
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت نوزیک   - 2
کوین لینچ   - 7
رابرت ونتوری   - 21
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رُدولف شیندلر   - 7
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رم کولهاس   - 95
یان گِل   - 8
رنزو پیانو   - 30
یو ان استودیو   - 32
ریچارد مِیر   - 8
یورگن هابرماس   - 13
ریموند آبراهام   - 1
یونا فریدمن   - 5
رینر بنهام   - 2
یوهانی پالاسما   - 12
رینهولد مارتین   - 5

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -752
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -339
صنعتی   -101
فرهنگی   -305
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -64
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
نامکان‌ها؛ درآمدی بر انسان‌شناسی سوپرمدرنیته
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1394/02/18
مـنـــــــبـع : مارک اوژه، ترجمه منوچهر فرهومند، دفتر پژوهش‌های فرهنگی
تعداد بازدید : 2114

به گمانم آمد به مکان جدیدی نیاز دارم

{این را} او گفت

جایی نه الزاماً دل‌چسب و جذاب، فقط یک مکان ناشناس، بی‌هیچ هم‌خوانی

جایی که در آن بی‌اندازه تنها باشم، مثلاً یک هتل!

Reymond chandler,

the Lady in

the Lake))

مقدمه

صورت بندی جدید فضا/ مکان در نیمه دوم قرن بیستم میلادی، رویکرد چشم‌اندازگرایانه را در تفسیر جغرافیای فرهنگی متمایز ساخته است، اگر تا پیش از این هژمونی امر تاریخ‌گرایانه به برساخت معنا و هویت در فضا/ مکان می‌پرداخت و وجهی هندسی به آن می‌بخشید، در تأملات اگزیستانسیل اخیر فضاهای جغرافیایی خود را از تسلط امر تاریخی رها ساخته‌اند، فضا به درون تکثر هم‌زمانی از معانی و نشانه های مونتاژشده ای پرتاب شده است و به مثابه درهم‌آمیختگی و چهل تکه‌گی در تولید و بازتولید معنا قابل تفسیر است. چنانکه انسان شناسان معاصر به بازتعریف در تفسیر نسبت به فضا/ مکان روی آورده‌اند؛ ساختن ترکیب ”نامکان ها“ برای تفسیر انسان‌شناختی فضاهای جهان سوپرمدرنیته توسط مارک اوژه نمونه‌ای از این تفسیرهای جدید است.

مارک اوژه ( ـ 1935)؛ انسان شناس فرانسوی با تحلیل های”جوامع دور“، متوجه این وجه از دنیای ”جوامع نزدیک“ شد که پیچیدگی و چندساحتی بودن جهان سوپرمدرنیته با احاطه فضای زیست، به گونه ای میدان تفسیرهای انسان شناختی وی را دچار دگردیسی ساخته است، ”نزدیک/ جای دگر“نخستین دو وجهی نظریه وی است. اوژه در تفسیر فضا/ مکان‌هایی مانند مترو و پارک، به برساخته شدن سوبژکتیویته ای در این فضاها برخورد کرد که دلالت بر گونه متمایزی از فضا/ مکان داشت و در تأویلی پدیدارشناسانه، واژه ”نامکان‌ها“ را تولید ساخت و این دومین دو وجهی اوژه است؛ ”مکان / نامکان“.

این تمایز و چرخش معناشناختی در تحلیل های مردم‌نگارانه همراه با دوره‌ای به نام ”بحران بازنمایی“ در روش‌شناسی کیفی هم‌زمان شد. دوره‌ای که در آن انسان‌شناسان در اصالت بازنمایانه متون تفسیری خود بر فضا/مکان دچار تردید شدند و در تفاسیر خود به تحلیلی بینامتنی از ”امر واقعی“، ”متن تفسیر“،”تجربه زیسته“ و ”سوبژکتیویته مفسر“ دست یافتند که از درون این اختلاط و چندگانگی روشی، می توان خاستگاه خلق و بازاندیشی”نامکان“ را جستجو نمود. اوژه پیرو سنت دیرین نویسندگان فرانسوی، کوشیده است دیدگاه خود را در حجمی کم طی سه بخش مجزا سامان دهد: نزدیک و جای دیگر، مکان انسان‌شناختی و از مکان‌ها تا نامکان‌ها.

نزدیک و جای دگر

اوژه از عنوان انسان‌شناسی سوپر مدرنیته برای بحث در مورد فضا استفاده می‌کند؛ بنابراین خواننده قبل از هر چیز باید میان مرزهای ”ما قبل مدرن“,”مدرنیته“و ”پسا مدرنیته“ را از هم تشخیص دهد، چرا که برای مثال از مهم‌ترین اندیشه‌های اوژه در بخش اول کتاب، وجود تفاوت اساسی میان مفهوم مکان در ماقبل مدرن و مدرن از یک‌سو و در پسا مدرن از سوی دیگر است. در ترجمه انگلیسی این کتاب بعضا از عنوان ”هایپر مدرنیته“ نیز در معنای ”سوپرمدرنیته“ استفاده شده است. سوپر مدرنیته گامی فراتر از هستی‌شناسی پسامدرن برمی‌دارد و متکی بر حقایق قابل قبول‌تری است. مدرنیسم بر خلق”حقایق عالی“ (به تعبیر لیوتار ”کلان روایت“) همت می گمارد و پس از آن پسامدرنیته بر ویرانی و ساختار‌زدایی از همان ارزش‌ها تمرکز می‌کند؛ سوپر مدرنیته اساساً دغدغه خود را خلق یا ساختارشکنی نمی‌داند. سوپر مدرنیته به جای فرار از تکرار پوچ‌گرایانه پسامدرنیزم می‌کوشد از میان انبوه دلالت‌های رسانه‌ای دست به انتخابی بزند که کاربردی‌تر باشد، جستجوهای اینترنتی و ساختارهای به هم مرتبط وبلاگ‌ها می توانند نمونه خوبی برای توضیح این بحث باشند. وضعیت سوپر مدرن بر اساس وجهی از افراط تعریف شده است. چنین تعریفی القا‌كننده این نكته است كه وضعیت مزبور به دلیل تضادهای خود عرصه‌ای برای مشاهده و موضوعی برای پژوهش انسان‌شناختی فراهم می‌آورد. سوپر مدرنیته سكه‌ای است كه پسامدرنیته فقط طرف خط آن را نشان می‌‌دهد، عكسی كه پسامدرنیته نگاتیو آن است.

از نظر سوپر مدرنیته، مشكل اندیشیدن درباره اولین رخداد یعنی ”زمان“، از فراوانی بیش از اندازه رخدادهای جهان معاصر ناشی می‌شود نه از فروپاشی اندیشه پیشرفت. دومین تحول با شتاب خاص جهان معاصر و وجه افراط سوپر مدرنیته، ”فضا“ است. به شكلی كم و بیش متناقض، می‌توان گفت كه این افراط با كوچك شدن زمین همبستگی دارد و با هرچه دورتر رفتن انسان در سفرهای فضایی تجسم می‌یابد. سومین چهره افراط وضعیت سوپر مدرن واژه‌ای به نام ”خود“ است، یعنی فضاهایی که خود به خود مکان‌های انسان‌شناختی نیستند و برخلاف مدرنیته بودلری نمی‌توانند در جاهای قدیمی قرار بگیرند. اوژه در بخش نخست ضمن ارائه تعریفی از موضوع و روش انسان‌شناسی و تمایز آن با دیگر علوم انسانی همچون تاریخ، مدخلی به توضیح انسان‌شناسی جوامع نزدیک ارائه می‌کند. در ابتدای بحث، به دلیل نبود ساختار مشخص بعضا گسستی میان منظور نویسنده و درک خواننده ایجاد می‌شود. نگارش نویسنده معمولاً در قالب جملات طولانی و توضیحات وصفی و ترکیبی معترضه و بلند است که تا حدودی از بلاغت متن می‌کاهد.

اوژه در این فصل عنوان می‌کند که موضوع انسان‌شناس مدرن همچنان ”دیگر“ است، اما دیگر در انسان‌شناسی معاصر در فرهنگِ خود انسان‌شناس جستجو می‌شود و نه در فرهنگ بیگانه. در این تعبیر ما قبل مدرن و مدرن از بین نمی‌رود بلکه به نوعی در زیر لایه‌های جدید مدفون می‌گردد. به زعم اوژه سوپر مدرنیته امکانی از ”خود قوم‌نگاری‌“ را به عنوان یک ابژه انسان‌شناسانه فراهم می‌آورد، روشی که وی تا حدود از فروید وام گرفته است. جدیدترین موضوعات انسان‌شناسی قرن 21 در پیرامون خود محقق وجود دارند. انسان‌شناسِ معاصر دیگر ملزم به سفرهای طولانی و بعضا طاقت‌فرسا به سرزمین‌های با فرهنگ بیگانه یا همان ”جای دیگر“ نیست و این بار از ”نزدیک“ شروع می‌کند. اوژه خود نیز پس از سال‌ها پژوهش در جوامع دوردست و فرهنگ‌های بیگانه به خصوص در آفریقا و کشور ساحل عاج، در نامکان‌ها به بررسی شهر و زندگی شهری در جوامع معاصر غربی پرداخته است. او می‌کوشد قلمرو موضع خود را گسترده کند و میدان پژوهش این بار چندان وسعتی ندارد. در این نوع خاص انسان‌شناسی، ابژه‌ها اولویت بیشتری نسبت به روش‌ها دارند.

در نگاه اوژه ”این انسان‌شناسی نیست که دل‌زده از میدان‌های پژوهشی غریب و نامتعارف به جوامع آشنا و مأنوس روی آورده است، بلکه جهان معاصر است که به حکم ضرباهنگ تند تغییر و تحول خود، نگاه انسان‌شناس را جلب می‌کند و از او می‌خواهد تعریف تازه‌ای از موضوع همیشگی انسان‌شناسی یعنی مقوله دیگری و دیگربودگی به دست دهد“. این روش با روشی که تاریخ دارد متفاوت است. انسان‌شناسی ”اکنون“ را مطالعه می‌کند که توسط انسان‌ها زیسته شده است و همیشه موضوع خود را در دنیای معاصر می‌یابد: ”انسان‌شناس دارای علایق تاریخی است و باید هم باشد با این حال به معنای اخص کلمه او مورخ نیست. مورخ با واقعه‌ای که گزارش می‌کند هم عصر نیست ولی قوم‌شناس با عمل اظهار و شخص اظهار‌کننده هم عصر است“. حال این تیز‌بینی و حساسیت پست‌مدرن است که ادعا می‌کند با فرم جدیدی از فضا به نام نا‌مکان مواجه است. اوژه با طرح این سوال در ذهن خواننده که اساساً چه مکانی می‌تواند قابلیت مطالعه انسان‌شناسانه را در دنیای معاصر داشته باشد به بخش دوم بحث خویش وارد می‌شود.

مکان انسان شناختی

آنچه به زعم اوژه مکان انسان‌شناختی نامیده می‌شود مکانی است مشترک بین انسان‌شناس و افرادی که موضوع پژوهش وی هستند و در آن مکان زندگی می‌کنند. بومیان یک منطقه می‌پندارند که مکان جهانی بسته است که شکل قطعی و ابدی دارد، مکانی که طبعاً موضوع شناخت آنان نیست، زیرا هرچه را باید در آن شناخت از پیش می‌شناسند؛ مکانی پایدار که به آنان امکان می‌دهد جایگاه خود را در هستی و کائنات تشخیص دهند. در ذهنیت انسان‌شناس جامعه مورد مطالعه آن چنان شفاف است که می‌توان از ورای عادت‌ها و رفتارها و نهادهایش به عمق وجود آن پی برد، کدام یک درست می‌اندیشند؟

تصور بومیان برای حفظ و بقای قلمرو و سرزمین ضروری است، ضمن آنکه آنان وجود گروه‌ها و سرزمین‌های دیگر و ضرورت دادوستد مادی و معنوی با آن‌ها را نفی نمی‌کنند و ذهنیت قوم‌شناس نیز مانع از پذیرفتن فراز و نشیب تاریخ مردمان و جنبش و تحرک مکانی و تغییر و تحول عادات و آدابشان نیست.

مکان تجلی‌گاه تاریخ، هویت، روابط اجتماعی و معنایی است که افراد برای این روابط قائل هستند، فضایی است که ارزش‌های اجتماعی در آن شکل می‌گیرد و در نهایت یک جامعه را از جامعه دیگر متمایز می‌سازد. برای مثال می‌توان از قبایل آفریقایی نام برد. مکانی که در آن فرد با نوع خاصی از مناسبات اجتماعی سروکار دارد و ویژگی‌های خاصی برای این فضا تعریف شده است. این جهان بسته، جهان نمادها و نشانه‌ها است، جهانی که در درون آن هر رفتار جایگاه و معنای مشخصی دارد و افراد و گروه‌ها بر اساس معیارها و ارزش‌های یکسانی تعریف و تفسیر می‌شوند.

فضاهای معاصر امروزی را اوژه با توجه به تضاد ویژگی‌هایشان با جهان‌های بسته، نامکان می‌خواند. نامکان‌ها حاصل همان وضعیتی هستند که نویسنده آن را سوپرمدرن می‌نامد. افراط در سه عنصر زمان، فضا و فردیت باعث می‌شود کثرت رخدادها نگذارد فرد به گذشته نزدیک خود معنا بدهد، در این وضعیت همه‌چیز در تغییر است، البته این به آن معنا نیست که نمی‌توان هویتی برای این فضاها در نظر گرفت، نویسنده نشان می‌دهد همه این فضاها، درعین‌حال که ”مکان“ هستند، ”نامکان“ نیز هستند؛ درعین‌حال که فرد ممکن است در این فضاها دچار سرگشتگی شود، می‌تواند هرلحظه تعریف جدید از خود ارائه دهد که این مسئله هم می‌تواند مثبت باشد و هم منفی.

به بیان اوژه فضاهای جدید به این معنا نیستند که دنیای امروز از معنا تهی است و یا معانی کمی دارد یا کمتر ازآنچه در گذشته داشته است، خواهد داشت. ما یک نیاز روزانه صریح و آشکار برای معنا دادن به دنیا احساس می‌کنیم، در واقع این رویه احساس نیاز به اشباعِ دنیا با معنا است که اوژه سعی می‌کند خواننده را به آن ارجاع دهد و نه تصور و تقلیل تدریجی معنا که پسامدرن‌ها از فقدان آن با تأسف و تقدس یاد می‌کنند.

اوژه مفهوم فضا را به چالش می‌کشد و این امر را از سویی به پیشرفت رسانه‌ای و ارتباطاتی نسبت می‌دهد و از سوی دیگر مسئله حمل‌ونقل را مطرح می‌کند.

اوژه اظهار می‌کند که بعضی از فضاها که وی آنها را نامکان می‌نامد، نوعی حس عدم ارتباط را (عدم هم‌باشی) القا می‌کنند، احساسی که مبتنی بر آن شخص دیگر نمی‌تواند درک درستی از مختصات خود داشته باشد. برای مثال فرودگاه‌ها مکان‌هایی هستند که تا حد زیادی این احساس را منتقل می‌کنند چرا که در آن فرد بین مبدأ و مقصد خود درحرکت مداوم است، به لحاظ زمانی نیز در سفرهای طولانی (با توجه به پیشرفت فنّاوری در استفاده از سفرهای هوایی سریع‌السیر) زمان نمی‌تواند هماهنگ با انتظارات فرد باشد.

فضا (مکان) پیش از این عرصه‌هایی قابل ادراک را مشخص می‌کرد چرا که محصور در زمان، مکان و فردیتی منحصر به فرد بود. از این رو عرصه مطالعات انسان‌شناسانه نیز با قواعد و ابزارهای مشخصی سروکار داشت، حال آنکه در جهان سوپر مدرن انسان‌شناس نیز می-بایست خود را برای مواجهه با انبوهی از امور نسبی و سیال آماده سازد. جست‌وجوی معنا یکی از خصوصیات جامعه معاصر است و وجه تمایز جامعه سوپر مدرن با جامعه پسامدرن به شمار می‌رود.

از مکان ها تا نامکان ها تناقض دنیای مدرنیته

به وضعیت حاد خود نزدیک می شود، جهان مدرن از درون خود دارای وجه فریبنده و افسون زده (چهره ای ژانوس گونه) است که در تقابل با تسلط مکان انسان-شناختی، وجوه نامکانی را به حاشیه ها و پیرامون ها واپس می زند. چرخش و بحران درونی افسون‌زدگی، ساحتی از عملکردهای دلالت‌بخش را صورت بندی می کند که به زعم مارک اوژه، سوپرمدرنیته نامیده می شود .

نظام های معناساز مدرنیته در تولید/ بازتولید مکان های انسان‌شناختی، ”هویت مند، رابطه مند و تاریخی“ عمل می‌کنند. فضایی که نتوان این عملکردهای دلالت‌بخش را بر آن صورت بندی نمود، در اندیشه اوژه، ”نامکان“ نامیده می شود . در این فضا سوژه به وجوهی نااندیشیده در ناخودآگاه اش گسیل می‌شود؛ برخلاف آنچه در نظام جهان‌شمول مدرنیته همه‌چیز را کامل و همبسته به سوژه‌ها بازنمایی می‌کرده است. از همین رو دوره ای برساخته می-شود که سوپرمدرنیته نامیده می شود؛ دوره‌ای که ”مولد نامکان ها است که خود مکان انسان شناختی نیست“.

در تبیین ترکیب بازاندیشانه نامکان می-توان آن‌چنان که اژه از مرلوپونتی نقل قول می‌کند، گفت؛ ”فضای انسان شناختی را از فضای هندسی متمایز (دانست). او فضای انسان‌شناختی را اگزیستانسیل می داند، یعنی مکانی که در آن موجودی که اساس وجود او ارتباط با محیط است، با جهان رابطه برقرار می کند“ (همان: 100).

این خوانش پدیدارشناسانه را می توان به مثابه مدخلی به فهم ایده اوژه دانست؛ سوژه ای که درون بافتار و متنی قرار می گیرد که در آن شیوه های بلاغی و رتوریک متمایزی از هم به برساخت فضا می پردازند، دنیایی که به درون فراوانی بیش از حد رخدادها، فضاها و فردیت‌ها پرتاب شده است و حادشدگی متن انسان‌شناسانه، ”ذهنیت-های فردی را در معرض تجربه و آزمون صورت های به کلی جدید، تنهایی قرار می-دهد که مستقیماً با پدیدایی و تکثیر نامکان ها در پیوند هستند“. سوژه درون تجربه ای از نامکان حضور دارد که به مثابه  فن فاصله‌گذاری؛ ”فاصله گیری هم‌زمان تماشاگر و نمایش“ عمل می کند. سوژه ها در این تجربه اگزیستانسیل، هم از گذشته و هم از آینده خود بریده می‌شوند و تنها ولی شبیه دیگران، با نامکان رابطه ای مبتنی بر قرارداد برقرار می کنند؛ ”فضای نامکان، کسی را که به آن وارد می شود را از تعینات عادی خویش رها می کند. وجود او محدود است به آنچه در مقام مسافر، مشتری و راننده انجام می دهد یا تجربه می‌کند“  و اینجا است که سوژه های همواره غریب و مسافر، فضاهایی (مانند هتل ها، فرودگاه ها، مراکز فروش، آزادراه ها، فروشگاه‌های فست فود، باشگاه-های گذران اوقات فراغت، اردوگاه‌های پناهندگان، محل‌های اسکان غیرمجاز، سالن های انتظار و...) را می یابند که با آنها احساس قرابت می کنند و در عین حال در تنهایی فردی خویش نیز فرو می روند و همچنین زیستی موقت و گذرا در آن می-یابند. این تناقضی است که همواره همراه با نامکان‌ها بازتولید می شود و سوژه را در عین حضور، به غیاب می کشاند. این هم-زمانی حضوروغیاب در نامکان، آن را در تقابل با آرمان شهر قرار می دهد و از همین رو هیچ جامعه ارگانیکی را در خود جای نمی دهد. تناقض بزرگ فضاهای سوپرمدرنیته در این است که اگرچه انسان‌ها از زمانی‌ که گرد هم می‌‌آیند، کنش اجتماعی دارند و مکان‌ها را نظم می‌‌دهند، اما افراد بی‌شماری که هر روز در نا مکان‌ها جای می‌‌گیرند، مثل این است که در یک پرانتز بزرگ  قرار گرفته باشند؛ خبری از کنش و بر‌هم‌کنش اجتماعی‌، آن طور که برای ما متعارف و ملموس باشد، نیست.

اوژه بر این باور است که چه مکان و چه نا‌مکان، هیچ کدام به شکل ناب و مطلق وجود ندارند. مکان‌ها به صورت مداوم درون نامکان‌ها متولد می‌شوند و روابط میان آنها شکل می‌‌گیرد. هیچ کدام به کلی‌ از میان نمی‌‌روند و هیچ یک هرگز به تمامی‌ تحقّق نمی‌‌یابند. ناپایداری در هویت ها و فضاها، دقیقا از ویژگی‌های جهان سوپرمدرنیته است.

نتیجه‌گیری

شبکه ای از سوژه های تنها و صامت در نامکان های سوپرمدرنیته همراه با بوطیقای ارتباطی و بلاغی خاص خود گرد هم آمده‌اند، مونادهایی که درون خود تأمل و بازتابندگی دارند، جهانی که در معنایی دیگر در مفاهیمی دیگر هم چون ”دگر ـ سرزمین“ به زعم میشل فوکو، ”ریزوم-وارگی“ به زعم ژیل دلوز و ”قدرت زیستی“ به زعم آنتونیونگزی و مایکل هارت بازنموده می شود. ورود این مفهوم به هزاره سوم، وقتی که این نامکان ها به شبکه های اجتماعی مجازی مفصل‌بندی می شوند، مفهوم ”ناجنبش“ به زعم آصف بیات را بازآفرینی می-کنند که از این رهگذر به بازتولید نامکان-های متکثری برساخته‌شده از تنهایی و سکوت سوژه های مقاومت‌کننده می‌انجامد؛ و می‌توان این را نشانه ای از تداوم زیست مفهوم سازی مارک اوژه دانست که هم-چنان مفهوم جعل شده نامکان در تفسیر قوم‌شناسانه تنهایی و سکوت هویت های مجازی نیز امکان بازاندیشی و بازتابندگی دارد.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group