معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1341
پداگوژی   - 31
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1172
طراحی پارامتریک   - 29
نظریه معماری   - 973
هنر روسیه   - 28
طراحي داخلي   - 904
بحران آب   - 28
سازه های شهری   - 866
اکسپو میلان 2015   - 27
تکنولوژی ساخت   - 844
پاویون های سرپنتین   - 24
مرزهای معماری   - 775
باهاوس   - 23
معماری حوزه عمومی   - 748
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
المان شهری   - 699
فیلوکیتکت   - 21
نظریه شهری   - 693
جشن نامه اتووود   - 21
نگاه نو به سكونت   - 684
معماری مجازی   - 20
کلان سازه   - 600
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری و سیاست   - 542
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری پایدار   - 517
پردیس ویترا   - 18
منتقدان معماری   - 485
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
معماری مدرن   - 480
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری تندیس گون   - 452
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 441
مدرنیته؛ از نو   - 16
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 440
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
آرمان شهرگرایی   - 434
شهرهای در حرکت   - 14
روح مکان   - 429
معماری ـ موسیقی   - 14
معماری منظر   - 426
معماری بایومورفیک   - 14
معماری شمایل گون   - 422
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
طراحی صنعتی   - 417
اقتصادِ فضا   - 11
باز زنده سازی   - 378
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
توسعه پایدار   - 352
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری یادمانی   - 336
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
تراشه های کانسپچوال   - 333
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری سبز   - 306
درس گفتارهای اتووود   - 9
معماریِ توسعه   - 301
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
هنر مدرنیستی   - 291
معماری تخت جمشید   - 7
طراحی نئولیبرال   - 267
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
آینده گرایی   - 266
بی ینال ونیز   - 7
اتووود کلاسیک   - 263
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
بدنه سازی شهری   - 254
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 249
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری ارزان   - 246
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری محدود   - 243
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 243
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 239
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 237
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 226
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 205
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 189
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 172
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 161
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 154
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 152
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 145
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 7
مسکن روستایی   - 133
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
هنر انتزاعی   - 130
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 6
هنر گفت و گو   - 130
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
گرافیک   - 115
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ژاپن   - 113
منبع شناسی اتووود   - 6
معماری ایران   - 107
معماری مصر   - 5
طراحی مبلمان   - 105
فرهنگ نفت   - 5
فضای منفی   - 104
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
بلندمرتبه ها   - 101
جهان علمیْ تخیلی   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماری مذهبی   - 86
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
اکسپو   - 75
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
معماری خوانی   - 4
معماری فاشیستی   - 65
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری هند   - 62
بلوپرینت   - 4
معماری چین   - 61
اتووودْ آبزرور   - 4
ترسیمات معماری   - 60
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
گفت و گو با مرگ   - 50
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
ویرانه ها   - 50
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری و هنر انقلابی   - 46
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
جنبش متابولیسم   - 41
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
مدارس معماری   - 40
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
زاغه نشینی   - 40
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری دیجیتال   - 36
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
معماری پراجکتیو   - 34
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
معماری کانستراکتیویستی   - 33
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
اکسپو شانگهای 2010   - 33
شهرْخوانی با اتووود   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زاها حدید   - 187
آراتا ایسوزاکی   - 16
زیگموند فروید   - 10
آرشیگرام   - 7
ژان بودریار   - 3
آرکی زوم   - 4
ژان نوول   - 22
آلبرت پوپ   - 4
ژاک دریدا   - 13
آلدو روسی   - 13
ژاک لوگوف   - 4
آلوار آلتو   - 19
ژیل دلوز   - 27
آلوارو سیزا   - 9
سائول باس   - 7
آن تینگ   - 4
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی گائودی   - 27
سالوادور دالی   - 2
آنتونی وایدلر   - 5
سانا   - 5
آنتونیو نگری   - 5
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنیش کاپور   - 8
سدریک پرایس   - 3
آی وِی وِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اُ ام اِی   - 34
سوپراستودیو   - 9
اتوره سوتساس   - 7
سورِ فِهْن   - 6
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سوزان سانتاگ   - 2
ادوارد برتینسکی   - 1
شاشونا زوبوف   - 2
ادوارد سعید   - 13
شیگرو بان   - 33
ادوارد سوجا   - 10
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فدریکو بابینا   - 30
ادولف لوس   - 7
فرانک گهری   - 49
ارو سارینن   - 28
فرانک لوید رایت   - 44
اریک اوون موس   - 13
فرای اوتو   - 9
اریک هابسبام   - 2
فردا کولاتان   - 2
استن آلن   - 4
فردریک جیمسون   - 2
استیون هال   - 30
فرشید موسوی   - 3
اسلاوی ژیژک   - 17
فمیهیکو ماکی   - 4
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
فیلیپ جنسن   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسکار نیمایر   - 33
گرگ لین   - 7
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 3
لبس وودز   - 23
الیس راستورن   - 47
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ میس ون دروهه   - 22
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 7
لویی کان   - 37
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییس بورژوا   - 8
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لُکُربُزیه   - 134
بال کریشنادوشی   - 4
لیام یانگ   - 4
باک مینستر فولر   - 11
مارتین هایدگر   - 27
برنارد چومی   - 33
مارسل بروئر   - 7
برنو زوی   - 7
مارشال برمن   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانفردو تافوری   - 16
بوگرتمن   - 1
مانوئل کاستلز   - 2
بی یارکه اینگلس   - 68
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو سولری   - 4
مایکل سورکین   - 1
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 21
معماران مورفسس   - 16
پیتر آیزنمن   - 57
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر برنس   - 2
موشه سفدی   - 12
پیتر زُمتُر   - 67
میشل سر   - 3
پیتر کوک   - 7
میشل فوکو   - 44
پیر بوردیو   - 5
نائومی کلاین   - 4
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نورمن فاستر   - 35
تئودور آدورنو   - 3
نیکلای مارکوف   - 1
تادو اندو   - 13
هانا آرنت   - 6
تام مین   - 13
هانری لفور   - 23
تام ویسکامب   - 10
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس هیترویک   - 30
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 23
هنس هولین   - 4
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 4
واسیلی کاندینسکی   - 1
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 27
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 16
جورجو آگامبن   - 5
ولادیمیر تاتلین   - 10
جوزپه ترانی   - 2
ولف پریکس   - 1
جونیا ایشیگامی   - 3
ونگ شو   - 8
جیمز استرلینگ   - 1
ویتو آکنچی   - 12
جین جیکوبز   - 1
ویوین وست وود   - 6
چارلز جنکس   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز کوریا   - 15
کازیو سجیما   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کالین روو   - 1
حسن فتحی   - 5
کامران دیبا   - 13
حسین امانت   - 3
کامرون سینکلر   - 11
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش آشوری   - 1
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش شایگان   - 8
کریم رشید   - 5
دانیل لیبسکیند   - 22
کلر استرلینگ   - 2
دنیس اسکات براون   - 10
کلود پَره   - 3
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنت فرمپتن   - 14
دیوید رُی   - 2
کنزو تانگه   - 9
دیوید گیسن   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید هاروی   - 24
کنگو کوما   - 47
رابرت نوزیک   - 2
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت ونتوری   - 28
کوین لینچ   - 7
رُدولف شیندلر   - 7
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رم کولهاس   - 95
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رنزو پیانو   - 30
یان گِل   - 9
ریچارد مِیر   - 8
یو ان استودیو   - 32
ریموند آبراهام   - 1
یورگن هابرماس   - 13
رینر بنهام   - 2
یونا فریدمن   - 5
رینهولد مارتین   - 5
یوهانی پالاسما   - 12
ریکاردو بوفیل   - 3

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -753
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -344
صنعتی   -101
فرهنگی   -315
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
نامکان‌ها؛ درآمدی بر انسان‌شناسی سوپرمدرنیته
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1394/02/18
مـنـــــــبـع : مارک اوژه، ترجمه منوچهر فرهومند، دفتر پژوهش‌های فرهنگی
تعداد بازدید : 2175

به گمانم آمد به مکان جدیدی نیاز دارم

{این را} او گفت

جایی نه الزاماً دل‌چسب و جذاب، فقط یک مکان ناشناس، بی‌هیچ هم‌خوانی

جایی که در آن بی‌اندازه تنها باشم، مثلاً یک هتل!

Reymond chandler,

the Lady in

the Lake))

مقدمه

صورت بندی جدید فضا/ مکان در نیمه دوم قرن بیستم میلادی، رویکرد چشم‌اندازگرایانه را در تفسیر جغرافیای فرهنگی متمایز ساخته است، اگر تا پیش از این هژمونی امر تاریخ‌گرایانه به برساخت معنا و هویت در فضا/ مکان می‌پرداخت و وجهی هندسی به آن می‌بخشید، در تأملات اگزیستانسیل اخیر فضاهای جغرافیایی خود را از تسلط امر تاریخی رها ساخته‌اند، فضا به درون تکثر هم‌زمانی از معانی و نشانه های مونتاژشده ای پرتاب شده است و به مثابه درهم‌آمیختگی و چهل تکه‌گی در تولید و بازتولید معنا قابل تفسیر است. چنانکه انسان شناسان معاصر به بازتعریف در تفسیر نسبت به فضا/ مکان روی آورده‌اند؛ ساختن ترکیب ”نامکان ها“ برای تفسیر انسان‌شناختی فضاهای جهان سوپرمدرنیته توسط مارک اوژه نمونه‌ای از این تفسیرهای جدید است.

مارک اوژه ( ـ 1935)؛ انسان شناس فرانسوی با تحلیل های”جوامع دور“، متوجه این وجه از دنیای ”جوامع نزدیک“ شد که پیچیدگی و چندساحتی بودن جهان سوپرمدرنیته با احاطه فضای زیست، به گونه ای میدان تفسیرهای انسان شناختی وی را دچار دگردیسی ساخته است، ”نزدیک/ جای دگر“نخستین دو وجهی نظریه وی است. اوژه در تفسیر فضا/ مکان‌هایی مانند مترو و پارک، به برساخته شدن سوبژکتیویته ای در این فضاها برخورد کرد که دلالت بر گونه متمایزی از فضا/ مکان داشت و در تأویلی پدیدارشناسانه، واژه ”نامکان‌ها“ را تولید ساخت و این دومین دو وجهی اوژه است؛ ”مکان / نامکان“.

این تمایز و چرخش معناشناختی در تحلیل های مردم‌نگارانه همراه با دوره‌ای به نام ”بحران بازنمایی“ در روش‌شناسی کیفی هم‌زمان شد. دوره‌ای که در آن انسان‌شناسان در اصالت بازنمایانه متون تفسیری خود بر فضا/مکان دچار تردید شدند و در تفاسیر خود به تحلیلی بینامتنی از ”امر واقعی“، ”متن تفسیر“،”تجربه زیسته“ و ”سوبژکتیویته مفسر“ دست یافتند که از درون این اختلاط و چندگانگی روشی، می توان خاستگاه خلق و بازاندیشی”نامکان“ را جستجو نمود. اوژه پیرو سنت دیرین نویسندگان فرانسوی، کوشیده است دیدگاه خود را در حجمی کم طی سه بخش مجزا سامان دهد: نزدیک و جای دیگر، مکان انسان‌شناختی و از مکان‌ها تا نامکان‌ها.

نزدیک و جای دگر

اوژه از عنوان انسان‌شناسی سوپر مدرنیته برای بحث در مورد فضا استفاده می‌کند؛ بنابراین خواننده قبل از هر چیز باید میان مرزهای ”ما قبل مدرن“,”مدرنیته“و ”پسا مدرنیته“ را از هم تشخیص دهد، چرا که برای مثال از مهم‌ترین اندیشه‌های اوژه در بخش اول کتاب، وجود تفاوت اساسی میان مفهوم مکان در ماقبل مدرن و مدرن از یک‌سو و در پسا مدرن از سوی دیگر است. در ترجمه انگلیسی این کتاب بعضا از عنوان ”هایپر مدرنیته“ نیز در معنای ”سوپرمدرنیته“ استفاده شده است. سوپر مدرنیته گامی فراتر از هستی‌شناسی پسامدرن برمی‌دارد و متکی بر حقایق قابل قبول‌تری است. مدرنیسم بر خلق”حقایق عالی“ (به تعبیر لیوتار ”کلان روایت“) همت می گمارد و پس از آن پسامدرنیته بر ویرانی و ساختار‌زدایی از همان ارزش‌ها تمرکز می‌کند؛ سوپر مدرنیته اساساً دغدغه خود را خلق یا ساختارشکنی نمی‌داند. سوپر مدرنیته به جای فرار از تکرار پوچ‌گرایانه پسامدرنیزم می‌کوشد از میان انبوه دلالت‌های رسانه‌ای دست به انتخابی بزند که کاربردی‌تر باشد، جستجوهای اینترنتی و ساختارهای به هم مرتبط وبلاگ‌ها می توانند نمونه خوبی برای توضیح این بحث باشند. وضعیت سوپر مدرن بر اساس وجهی از افراط تعریف شده است. چنین تعریفی القا‌كننده این نكته است كه وضعیت مزبور به دلیل تضادهای خود عرصه‌ای برای مشاهده و موضوعی برای پژوهش انسان‌شناختی فراهم می‌آورد. سوپر مدرنیته سكه‌ای است كه پسامدرنیته فقط طرف خط آن را نشان می‌‌دهد، عكسی كه پسامدرنیته نگاتیو آن است.

از نظر سوپر مدرنیته، مشكل اندیشیدن درباره اولین رخداد یعنی ”زمان“، از فراوانی بیش از اندازه رخدادهای جهان معاصر ناشی می‌شود نه از فروپاشی اندیشه پیشرفت. دومین تحول با شتاب خاص جهان معاصر و وجه افراط سوپر مدرنیته، ”فضا“ است. به شكلی كم و بیش متناقض، می‌توان گفت كه این افراط با كوچك شدن زمین همبستگی دارد و با هرچه دورتر رفتن انسان در سفرهای فضایی تجسم می‌یابد. سومین چهره افراط وضعیت سوپر مدرن واژه‌ای به نام ”خود“ است، یعنی فضاهایی که خود به خود مکان‌های انسان‌شناختی نیستند و برخلاف مدرنیته بودلری نمی‌توانند در جاهای قدیمی قرار بگیرند. اوژه در بخش نخست ضمن ارائه تعریفی از موضوع و روش انسان‌شناسی و تمایز آن با دیگر علوم انسانی همچون تاریخ، مدخلی به توضیح انسان‌شناسی جوامع نزدیک ارائه می‌کند. در ابتدای بحث، به دلیل نبود ساختار مشخص بعضا گسستی میان منظور نویسنده و درک خواننده ایجاد می‌شود. نگارش نویسنده معمولاً در قالب جملات طولانی و توضیحات وصفی و ترکیبی معترضه و بلند است که تا حدودی از بلاغت متن می‌کاهد.

اوژه در این فصل عنوان می‌کند که موضوع انسان‌شناس مدرن همچنان ”دیگر“ است، اما دیگر در انسان‌شناسی معاصر در فرهنگِ خود انسان‌شناس جستجو می‌شود و نه در فرهنگ بیگانه. در این تعبیر ما قبل مدرن و مدرن از بین نمی‌رود بلکه به نوعی در زیر لایه‌های جدید مدفون می‌گردد. به زعم اوژه سوپر مدرنیته امکانی از ”خود قوم‌نگاری‌“ را به عنوان یک ابژه انسان‌شناسانه فراهم می‌آورد، روشی که وی تا حدود از فروید وام گرفته است. جدیدترین موضوعات انسان‌شناسی قرن 21 در پیرامون خود محقق وجود دارند. انسان‌شناسِ معاصر دیگر ملزم به سفرهای طولانی و بعضا طاقت‌فرسا به سرزمین‌های با فرهنگ بیگانه یا همان ”جای دیگر“ نیست و این بار از ”نزدیک“ شروع می‌کند. اوژه خود نیز پس از سال‌ها پژوهش در جوامع دوردست و فرهنگ‌های بیگانه به خصوص در آفریقا و کشور ساحل عاج، در نامکان‌ها به بررسی شهر و زندگی شهری در جوامع معاصر غربی پرداخته است. او می‌کوشد قلمرو موضع خود را گسترده کند و میدان پژوهش این بار چندان وسعتی ندارد. در این نوع خاص انسان‌شناسی، ابژه‌ها اولویت بیشتری نسبت به روش‌ها دارند.

در نگاه اوژه ”این انسان‌شناسی نیست که دل‌زده از میدان‌های پژوهشی غریب و نامتعارف به جوامع آشنا و مأنوس روی آورده است، بلکه جهان معاصر است که به حکم ضرباهنگ تند تغییر و تحول خود، نگاه انسان‌شناس را جلب می‌کند و از او می‌خواهد تعریف تازه‌ای از موضوع همیشگی انسان‌شناسی یعنی مقوله دیگری و دیگربودگی به دست دهد“. این روش با روشی که تاریخ دارد متفاوت است. انسان‌شناسی ”اکنون“ را مطالعه می‌کند که توسط انسان‌ها زیسته شده است و همیشه موضوع خود را در دنیای معاصر می‌یابد: ”انسان‌شناس دارای علایق تاریخی است و باید هم باشد با این حال به معنای اخص کلمه او مورخ نیست. مورخ با واقعه‌ای که گزارش می‌کند هم عصر نیست ولی قوم‌شناس با عمل اظهار و شخص اظهار‌کننده هم عصر است“. حال این تیز‌بینی و حساسیت پست‌مدرن است که ادعا می‌کند با فرم جدیدی از فضا به نام نا‌مکان مواجه است. اوژه با طرح این سوال در ذهن خواننده که اساساً چه مکانی می‌تواند قابلیت مطالعه انسان‌شناسانه را در دنیای معاصر داشته باشد به بخش دوم بحث خویش وارد می‌شود.

مکان انسان شناختی

آنچه به زعم اوژه مکان انسان‌شناختی نامیده می‌شود مکانی است مشترک بین انسان‌شناس و افرادی که موضوع پژوهش وی هستند و در آن مکان زندگی می‌کنند. بومیان یک منطقه می‌پندارند که مکان جهانی بسته است که شکل قطعی و ابدی دارد، مکانی که طبعاً موضوع شناخت آنان نیست، زیرا هرچه را باید در آن شناخت از پیش می‌شناسند؛ مکانی پایدار که به آنان امکان می‌دهد جایگاه خود را در هستی و کائنات تشخیص دهند. در ذهنیت انسان‌شناس جامعه مورد مطالعه آن چنان شفاف است که می‌توان از ورای عادت‌ها و رفتارها و نهادهایش به عمق وجود آن پی برد، کدام یک درست می‌اندیشند؟

تصور بومیان برای حفظ و بقای قلمرو و سرزمین ضروری است، ضمن آنکه آنان وجود گروه‌ها و سرزمین‌های دیگر و ضرورت دادوستد مادی و معنوی با آن‌ها را نفی نمی‌کنند و ذهنیت قوم‌شناس نیز مانع از پذیرفتن فراز و نشیب تاریخ مردمان و جنبش و تحرک مکانی و تغییر و تحول عادات و آدابشان نیست.

مکان تجلی‌گاه تاریخ، هویت، روابط اجتماعی و معنایی است که افراد برای این روابط قائل هستند، فضایی است که ارزش‌های اجتماعی در آن شکل می‌گیرد و در نهایت یک جامعه را از جامعه دیگر متمایز می‌سازد. برای مثال می‌توان از قبایل آفریقایی نام برد. مکانی که در آن فرد با نوع خاصی از مناسبات اجتماعی سروکار دارد و ویژگی‌های خاصی برای این فضا تعریف شده است. این جهان بسته، جهان نمادها و نشانه‌ها است، جهانی که در درون آن هر رفتار جایگاه و معنای مشخصی دارد و افراد و گروه‌ها بر اساس معیارها و ارزش‌های یکسانی تعریف و تفسیر می‌شوند.

فضاهای معاصر امروزی را اوژه با توجه به تضاد ویژگی‌هایشان با جهان‌های بسته، نامکان می‌خواند. نامکان‌ها حاصل همان وضعیتی هستند که نویسنده آن را سوپرمدرن می‌نامد. افراط در سه عنصر زمان، فضا و فردیت باعث می‌شود کثرت رخدادها نگذارد فرد به گذشته نزدیک خود معنا بدهد، در این وضعیت همه‌چیز در تغییر است، البته این به آن معنا نیست که نمی‌توان هویتی برای این فضاها در نظر گرفت، نویسنده نشان می‌دهد همه این فضاها، درعین‌حال که ”مکان“ هستند، ”نامکان“ نیز هستند؛ درعین‌حال که فرد ممکن است در این فضاها دچار سرگشتگی شود، می‌تواند هرلحظه تعریف جدید از خود ارائه دهد که این مسئله هم می‌تواند مثبت باشد و هم منفی.

به بیان اوژه فضاهای جدید به این معنا نیستند که دنیای امروز از معنا تهی است و یا معانی کمی دارد یا کمتر ازآنچه در گذشته داشته است، خواهد داشت. ما یک نیاز روزانه صریح و آشکار برای معنا دادن به دنیا احساس می‌کنیم، در واقع این رویه احساس نیاز به اشباعِ دنیا با معنا است که اوژه سعی می‌کند خواننده را به آن ارجاع دهد و نه تصور و تقلیل تدریجی معنا که پسامدرن‌ها از فقدان آن با تأسف و تقدس یاد می‌کنند.

اوژه مفهوم فضا را به چالش می‌کشد و این امر را از سویی به پیشرفت رسانه‌ای و ارتباطاتی نسبت می‌دهد و از سوی دیگر مسئله حمل‌ونقل را مطرح می‌کند.

اوژه اظهار می‌کند که بعضی از فضاها که وی آنها را نامکان می‌نامد، نوعی حس عدم ارتباط را (عدم هم‌باشی) القا می‌کنند، احساسی که مبتنی بر آن شخص دیگر نمی‌تواند درک درستی از مختصات خود داشته باشد. برای مثال فرودگاه‌ها مکان‌هایی هستند که تا حد زیادی این احساس را منتقل می‌کنند چرا که در آن فرد بین مبدأ و مقصد خود درحرکت مداوم است، به لحاظ زمانی نیز در سفرهای طولانی (با توجه به پیشرفت فنّاوری در استفاده از سفرهای هوایی سریع‌السیر) زمان نمی‌تواند هماهنگ با انتظارات فرد باشد.

فضا (مکان) پیش از این عرصه‌هایی قابل ادراک را مشخص می‌کرد چرا که محصور در زمان، مکان و فردیتی منحصر به فرد بود. از این رو عرصه مطالعات انسان‌شناسانه نیز با قواعد و ابزارهای مشخصی سروکار داشت، حال آنکه در جهان سوپر مدرن انسان‌شناس نیز می-بایست خود را برای مواجهه با انبوهی از امور نسبی و سیال آماده سازد. جست‌وجوی معنا یکی از خصوصیات جامعه معاصر است و وجه تمایز جامعه سوپر مدرن با جامعه پسامدرن به شمار می‌رود.

از مکان ها تا نامکان ها تناقض دنیای مدرنیته

به وضعیت حاد خود نزدیک می شود، جهان مدرن از درون خود دارای وجه فریبنده و افسون زده (چهره ای ژانوس گونه) است که در تقابل با تسلط مکان انسان-شناختی، وجوه نامکانی را به حاشیه ها و پیرامون ها واپس می زند. چرخش و بحران درونی افسون‌زدگی، ساحتی از عملکردهای دلالت‌بخش را صورت بندی می کند که به زعم مارک اوژه، سوپرمدرنیته نامیده می شود .

نظام های معناساز مدرنیته در تولید/ بازتولید مکان های انسان‌شناختی، ”هویت مند، رابطه مند و تاریخی“ عمل می‌کنند. فضایی که نتوان این عملکردهای دلالت‌بخش را بر آن صورت بندی نمود، در اندیشه اوژه، ”نامکان“ نامیده می شود . در این فضا سوژه به وجوهی نااندیشیده در ناخودآگاه اش گسیل می‌شود؛ برخلاف آنچه در نظام جهان‌شمول مدرنیته همه‌چیز را کامل و همبسته به سوژه‌ها بازنمایی می‌کرده است. از همین رو دوره ای برساخته می-شود که سوپرمدرنیته نامیده می شود؛ دوره‌ای که ”مولد نامکان ها است که خود مکان انسان شناختی نیست“.

در تبیین ترکیب بازاندیشانه نامکان می-توان آن‌چنان که اژه از مرلوپونتی نقل قول می‌کند، گفت؛ ”فضای انسان شناختی را از فضای هندسی متمایز (دانست). او فضای انسان‌شناختی را اگزیستانسیل می داند، یعنی مکانی که در آن موجودی که اساس وجود او ارتباط با محیط است، با جهان رابطه برقرار می کند“ (همان: 100).

این خوانش پدیدارشناسانه را می توان به مثابه مدخلی به فهم ایده اوژه دانست؛ سوژه ای که درون بافتار و متنی قرار می گیرد که در آن شیوه های بلاغی و رتوریک متمایزی از هم به برساخت فضا می پردازند، دنیایی که به درون فراوانی بیش از حد رخدادها، فضاها و فردیت‌ها پرتاب شده است و حادشدگی متن انسان‌شناسانه، ”ذهنیت-های فردی را در معرض تجربه و آزمون صورت های به کلی جدید، تنهایی قرار می-دهد که مستقیماً با پدیدایی و تکثیر نامکان ها در پیوند هستند“. سوژه درون تجربه ای از نامکان حضور دارد که به مثابه  فن فاصله‌گذاری؛ ”فاصله گیری هم‌زمان تماشاگر و نمایش“ عمل می کند. سوژه ها در این تجربه اگزیستانسیل، هم از گذشته و هم از آینده خود بریده می‌شوند و تنها ولی شبیه دیگران، با نامکان رابطه ای مبتنی بر قرارداد برقرار می کنند؛ ”فضای نامکان، کسی را که به آن وارد می شود را از تعینات عادی خویش رها می کند. وجود او محدود است به آنچه در مقام مسافر، مشتری و راننده انجام می دهد یا تجربه می‌کند“  و اینجا است که سوژه های همواره غریب و مسافر، فضاهایی (مانند هتل ها، فرودگاه ها، مراکز فروش، آزادراه ها، فروشگاه‌های فست فود، باشگاه-های گذران اوقات فراغت، اردوگاه‌های پناهندگان، محل‌های اسکان غیرمجاز، سالن های انتظار و...) را می یابند که با آنها احساس قرابت می کنند و در عین حال در تنهایی فردی خویش نیز فرو می روند و همچنین زیستی موقت و گذرا در آن می-یابند. این تناقضی است که همواره همراه با نامکان‌ها بازتولید می شود و سوژه را در عین حضور، به غیاب می کشاند. این هم-زمانی حضوروغیاب در نامکان، آن را در تقابل با آرمان شهر قرار می دهد و از همین رو هیچ جامعه ارگانیکی را در خود جای نمی دهد. تناقض بزرگ فضاهای سوپرمدرنیته در این است که اگرچه انسان‌ها از زمانی‌ که گرد هم می‌‌آیند، کنش اجتماعی دارند و مکان‌ها را نظم می‌‌دهند، اما افراد بی‌شماری که هر روز در نا مکان‌ها جای می‌‌گیرند، مثل این است که در یک پرانتز بزرگ  قرار گرفته باشند؛ خبری از کنش و بر‌هم‌کنش اجتماعی‌، آن طور که برای ما متعارف و ملموس باشد، نیست.

اوژه بر این باور است که چه مکان و چه نا‌مکان، هیچ کدام به شکل ناب و مطلق وجود ندارند. مکان‌ها به صورت مداوم درون نامکان‌ها متولد می‌شوند و روابط میان آنها شکل می‌‌گیرد. هیچ کدام به کلی‌ از میان نمی‌‌روند و هیچ یک هرگز به تمامی‌ تحقّق نمی‌‌یابند. ناپایداری در هویت ها و فضاها، دقیقا از ویژگی‌های جهان سوپرمدرنیته است.

نتیجه‌گیری

شبکه ای از سوژه های تنها و صامت در نامکان های سوپرمدرنیته همراه با بوطیقای ارتباطی و بلاغی خاص خود گرد هم آمده‌اند، مونادهایی که درون خود تأمل و بازتابندگی دارند، جهانی که در معنایی دیگر در مفاهیمی دیگر هم چون ”دگر ـ سرزمین“ به زعم میشل فوکو، ”ریزوم-وارگی“ به زعم ژیل دلوز و ”قدرت زیستی“ به زعم آنتونیونگزی و مایکل هارت بازنموده می شود. ورود این مفهوم به هزاره سوم، وقتی که این نامکان ها به شبکه های اجتماعی مجازی مفصل‌بندی می شوند، مفهوم ”ناجنبش“ به زعم آصف بیات را بازآفرینی می-کنند که از این رهگذر به بازتولید نامکان-های متکثری برساخته‌شده از تنهایی و سکوت سوژه های مقاومت‌کننده می‌انجامد؛ و می‌توان این را نشانه ای از تداوم زیست مفهوم سازی مارک اوژه دانست که هم-چنان مفهوم جعل شده نامکان در تفسیر قوم‌شناسانه تنهایی و سکوت هویت های مجازی نیز امکان بازاندیشی و بازتابندگی دارد.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group