معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1323
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1122
اکسپو شانگهای 2010   - 33
نظریه معماری   - 941
معماری کانستراکتیویستی   - 33
طراحي داخلي   - 890
معماری دیجیتال   - 32
سازه های شهری   - 853
معماری پراجکتیو   - 32
تکنولوژی ساخت   - 834
طراحی پارامتریک   - 29
مرزهای معماری   - 766
بحران آب   - 28
معماری حوزه عمومی   - 723
هنر روسیه   - 28
المان شهری   - 690
اکسپو میلان 2015   - 27
نگاه نو به سكونت   - 681
پاویون های سرپنتین   - 24
نظریه شهری   - 673
باهاوس   - 22
کلان سازه   - 594
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
معماری و سیاست   - 518
جشن نامه اتووود   - 21
معماری پایدار   - 509
معماری مجازی   - 20
منتقدان معماری   - 478
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
معماری تندیس گون   - 447
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری مدرن   - 434
پداگوژی   - 19
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 429
پردیس ویترا   - 18
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 429
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
آرمان شهرگرایی   - 425
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری منظر   - 422
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
معماری شمایل گون   - 416
فیلوکیتکت   - 16
روح مکان   - 414
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
طراحی صنعتی   - 402
معماری ـ موسیقی   - 14
باز زنده سازی   - 366
معماری بایومورفیک   - 14
توسعه پایدار   - 349
شهرهای در حرکت   - 12
تراشه های کانسپچوال   - 333
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
معماری یادمانی   - 332
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
معماری سبز   - 302
مدرنیته؛ از نو   - 11
معماریِ توسعه   - 299
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
هنر مدرنیستی   - 265
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
اتووود کلاسیک   - 263
درس گفتارهای اتووود   - 9
طراحی نئولیبرال   - 260
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
بدنه سازی شهری   - 251
اقتصادِ فضا   - 8
معماری محلی   - 247
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری محدود   - 243
معماری تخت جمشید   - 7
معماری ارزان   - 242
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
بی ینال ونیز   - 7
معماری تجربی   - 241
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
آینده گرایی   - 238
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 236
طراحی و پناهجویان   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 235
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 204
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 199
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 186
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 157
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 151
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 143
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 141
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 131
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری ـ سینما   - 127
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
هنر گفت و گو   - 127
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
هنر انتزاعی   - 121
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
گرافیک   - 111
جهان علمیْ تخیلی   - 5
معماری ژاپن   - 110
فرهنگ نفت   - 5
معماری ایران   - 106
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
فضای منفی   - 102
معماری مصر   - 5
بلندمرتبه ها   - 101
اتووودْ آبزرور   - 4
طراحی مبلمان   - 92
منبع شناسی اتووود   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری خوانی   - 4
اتووود ـ ایران معاصر   - 86
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری مذهبی   - 86
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
اکسپو   - 75
بلوپرینت   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
معماری هند   - 62
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری فاشیستی   - 61
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری چین   - 61
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 3
ترسیمات معماری   - 52
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
گفت و گو با مرگ   - 49
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
ویرانه ها   - 46
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
معماری و هنر انقلابی   - 43
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
جنبش متابولیسم   - 41
ده پرسش از هشت معمار   - 1
مدارس معماری   - 39
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
زاغه نشینی   - 39
شهرْخوانی با اتووود   - 1
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ریکاردو بوفیل   - 3
آراتا ایسوزاکی   - 16
زاها حدید   - 187
آرشیگرام   - 7
زیگموند فروید   - 10
آرکی زوم   - 4
ژان بودریار   - 3
آلبرت پوپ   - 4
ژان نوول   - 22
آلدو روسی   - 13
ژاک دریدا   - 13
آلوار آلتو   - 19
ژاک لوگوف   - 4
آلوارو سیزا   - 9
ژیل دلوز   - 21
آن تینگ   - 4
سائول باس   - 7
آنتونی گائودی   - 27
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی وایدلر   - 5
سالوادور دالی   - 2
آنتونیو نگری   - 3
سانا   - 5
آنیش کاپور   - 8
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آی وِی وِی   - 34
سدریک پرایس   - 3
اُ ام اِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اتوره سوتساس   - 3
سوپراستودیو   - 9
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سورِ فِهْن   - 6
ادوارد برتینسکی   - 1
شیگرو بان   - 33
ادوارد سعید   - 12
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سوجا   - 10
فدریکو بابینا   - 30
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک گهری   - 49
ادولف لوس   - 6
فرانک لوید رایت   - 43
ارو سارینن   - 28
فرای اوتو   - 9
اریک اوون موس   - 13
فردا کولاتان   - 2
اریک هابسبام   - 2
فردریک جیمسون   - 1
استن آلن   - 4
فرشید موسوی   - 3
استیون هال   - 30
فمیهیکو ماکی   - 4
اسلاوی ژیژک   - 17
فیلیپ جنسن   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 23
ال لیسیتسکی   - 3
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 41
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ میس ون دروهه   - 22
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اماندا لِــوِت   - 3
لوسی رای   - 8
اویلر وو   - 9
لویی کان   - 37
ایلین گری   - 7
لوییس بورژوا   - 8
ایوان لئونیدوف   - 4
لُکُربُزیه   - 133
بئاتریس کُلُمینا   - 8
لیام یانگ   - 4
بال کریشنادوشی   - 4
مارتین هایدگر   - 27
باک مینستر فولر   - 11
مارسل بروئر   - 7
برنارد چومی   - 33
مارشال برمن   - 16
برنو زوی   - 7
مانفردو تافوری   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانوئل کاستلز   - 2
بوگرتمن   - 1
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 9
بی یارکه اینگلس   - 68
مایکل سورکین   - 1
پائولو سولری   - 4
مایکل گریوز   - 6
پاتریک شوماخر   - 3
محمدرضا مقتدر   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مخزن فکر شهر   - 1
پرویز تناولی   - 2
مـَــس استودیو   - 3
پری اندرسون   - 3
معماران مورفسس   - 16
پل ویریلیو   - 19
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر آیزنمن   - 57
موشه سفدی   - 12
پیتر برنس   - 2
میشل سر   - 3
پیتر زُمتُر   - 67
میشل فوکو   - 44
پیتر کوک   - 7
نائومی کلاین   - 4
پیر بوردیو   - 5
نورمن فاستر   - 35
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نیکلای مارکوف   - 1
تئودور آدورنو   - 3
هانا آرنت   - 6
تادو اندو   - 13
هانری لفور   - 23
تام مین   - 13
هانی رشید   - 5
تام ویسکامب   - 10
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس پیکتی   - 5
هرنان دیاز آلنسو   - 18
توماس هیترویک   - 30
هنری ژیرو   - 3
تیتوس بورکهارت   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیموتی مورتُن   - 2
هنس هولین   - 4
تیو ایتو   - 23
هوشنگ سیحون   - 14
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هومی بابا   - 2
جان برجر   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 1
جان هیداک   - 4
والتر بنیامین   - 25
جف منن   - 2
والتر گروپیوس   - 16
جفری کیپنس   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 10
جورجو آگامبن   - 4
ولف پریکس   - 1
جوزپه ترانی   - 2
ونگ شو   - 8
جونیا ایشیگامی   - 3
ویتو آکنچی   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ویوین وست وود   - 6
جین جیکوبز   - 1
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز جنکس   - 5
کارلو اسکارپا   - 5
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کازیو سجیما   - 2
چارلز کوریا   - 15
کالین روو   - 1
چاینا میه ویل   - 4
کامران دیبا   - 13
حسن فتحی   - 5
کامرون سینکلر   - 11
حسین امانت   - 3
کریستفر الکساندر   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
داریوش آشوری   - 1
کریم رشید   - 5
داریوش شایگان   - 8
کلر استرلینگ   - 2
دانیل لیبسکیند   - 22
کلود پَره   - 3
دنیس اسکات براون   - 10
کنت فرمپتن   - 14
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کنزو تانگه   - 9
دیوید رُی   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنگو کوما   - 47
دیوید هاروی   - 24
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رابرت نوزیک   - 2
کوین لینچ   - 7
رابرت ونتوری   - 13
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رُدولف شیندلر   - 7
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رضا دانشمیر   - 5
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رم کولهاس   - 95
یان گِل   - 8
رنزو پیانو   - 30
یو ان استودیو   - 32
ریچارد مِیر   - 8
یورگن هابرماس   - 13
ریموند آبراهام   - 1
یونا فریدمن   - 5
رینر بنهام   - 2
یوهانی پالاسما   - 12
رینهولد مارتین   - 5

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -751
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -336
صنعتی   -99
فرهنگی   -300
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -64
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -156
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : مهدي معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
مکان‌های مقدس
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1394/06/01
مـنـــــــبـع : نوشته ی دیوید شریعت‌مداری ؛ ترجمه حمید پرنیان
تعداد بازدید : 1881

در سال ۵۷۰ میلادی، سالی که محمد پیامبر به دنیا آمد، ابرهه (حاکم یمن) سپاهی به شمالِ شبه‌جزیره‌ی عربستان روانه کرد. چند سال پیش از این رویداد، ابرهه کلیسای عظیمی در صنعا [یمن] ساخته بود بدین امید که کعبه را – که زیارت‌گاه اعراب بود – از رونق بیاندازد. اما چون اعراب تمایلی به این کار نشان ندادند، وی سپاه حبشه را گرد آورد و بر آن شد تا مکه را به توبره کشد. ابرهه فیلِ جنگیِ غول‌آسایی تدارک دید تا آن زیارتگاه را پایمال سازد. منظور او کاملا روشن بود. می‌خواست اعراب را بترساند؛ وقتی سپاهِ ابرهه نزدیک شد، اعراب که توان رویارویی با سپاه ابرهه را نداشتند اما چون باور داشتند که خود خدا از خانه‌ی خود دفاع خواهد کرد، به خود او توکل کردند.

ابن اسحاق، زندگی‌نامه‌نویس محمد، این رویداد را چنین گزارش کرده است: وقتی فیل را که محمود نام داشت روانه‌ی مکه کردند، [عربی] نزد فیل آمد و گوشِ او را گرفت و گفت: “زانو بزن محمود یا یک‌راست برگرد همان جایی که ازش آمده‌ای، زیرا تو در سرزمینِ مقدسِ خداوند هستی!” گوشِ فیل را رها کرد و فیل زانو زد … سپاهیان فیل را کتک زدند تا برخیزد اما اثری نداشت؛ با میله‌های آهنی به سرش زدند و نیزه به شکم‌اش فرو کردند و ترساندندش؛ اما باز هم اثری نکرد و فیل از جای‌اش برنخاست. وقتی او را رو به یمن کردند، فیل بی‌درنگ برخاست و راه رفت. وقتی او را به سوی شمال و شرق چرخاندند، فیل به راه‌رفتن ادامه داد. اما همین‌که او را سمتِ مکه گرداندند، زانو زد و نشست.

کعبه که سال‌ها پیش از نزول قرآنْ محراب و زیارتگاه بود و گفته می‌شود که ابراهیم پیامبر این مکان مقدس را ساخته است، مسلمانان را بر آن داشت تا مسجد الحرام را حولِ آن بسازند. آن را مرکزِ جهان می‌دانستند که هر گوشه‌اش رو به یکی از چهار قطبِ اصلی است. آن را از سنگِ خارا ساخته‌اند و یک تکه‌سنگی به نام حجرالاسود در آن به کار رفته که اهمیتِ کیهانیِ عظیمی دارد؛ تکه‌ای از یک شهاب‌سنگ که فرشته‌ای آن را از دامنه‌ی کوهی نزد ابراهیم پیامبر آورد.

محمد پیامبرْ کعبه را از بت‌ها خالی کرد و آن را تبدیل به مکانی برای پیروان‌اش ساخت تا به سوی آن نماز کنند. از روی آیین‌هایی که هنوز هم جهتِ مراقبت و نگهداشتِ کعبه انجام می‌شود، می‌توان به مقدس‌بودنِ کعبه پی برد: روی کعبه را پرده‌ای انداخته‌اند که منقش به خوشنویسی است. تولید و تعویضِ این پرده که هر ساله انجام می‌شود، همواره با احترامِ زیاد همراه است. پیش‌تر سلطانِ عثمانی این پرده را اهدا می‌کرد، اما حالا با دستگاه‌های بافندگیِ خاصی در مکه و تحتِ نظارتِ خانواده‌ی سلطنتیِ سعودی بافته می‌شود.

چه چیزی یک ساختمان را مقدس می‌سازد، چنان مقدس که گزارش شده طلسم‌اش حتا حیوان‌ها را نیز می‌گیرد؟ چه‌طور می‌شود که چیزی صرفا مادی (سنگ یا آجر) چنان قدرتِ خاصی پیدا می‌کنند که الهام‌بخشِ عشق‌های فوق‌العاده و وفاداری‌ها و اراده‌های راسخ برای جنگیدن می‌شود؟

به این بستگی دارد که مقدس را چه‌طور معنی کنیم. از نظر امیل دورکیم، بنیانگذارِ جامعه‌شناسیِ مدرن، مقدس‌بودن فقط همراه با قرینه‌اش (نامقدس و خوار) وجود دارد. دورکیم در “صورت‌های بدوی زندگی دینی” (۱۹۱۲) می‌نویسد مقدس “آن‌چیزی است که نامقدس نباید آن را لمس کند، و اگر لمس کند نمی‌تواند از مجازات‌اش بگریزد”. کفشْ نامقدس است، و بنابراین نباید با کفِ مسجد که مکانِ مقدسی است تماس داشته باشد. خنده نیز نامقدس است، و بنابراین خندیدن در مقابلِ محراب یا یادبود کشته‌شدگانِ جنگیْ مکروه است. با این همه اما هیچ‌چیزی ذاتا نامقدس نیست. عرف تعیین‌کننده‌ی آن است. و همین‌طور در موردِ مقدس‌بودن. دورکیم ادامه می‌دهد “چیزهای مقدس را نباید صرفا اشخاصی دانست که خدایان یا ارواح نامیده می‌شوند. سنگ، درخت، رودخانه، سنگ‌ریزه، تکه‌چوب، خانه، واژه، هر چیزی می‌تواند مقدس باشد”.

از دید انسان‌شناسِ فرانسوی-امریکایی، اسکات اتران که سال‌ها درباره‌ی انگیزه‌های افراط‌گرایانِ مذهبی مطالعه کرده است، مقدس هر چیزی است که متجسمِ “آرمانِ متعالی – مفهومِ لایتجزا و انتزاعی و مطلقِ کیستیِ من یا ما – است که به زندگیِ انسان معنا می‌بخشد”. اسکات اتران در گفتگو با من گفت مقدسْ افزوده یا تزئین و گل‌کاریِ فرهنگ نیست. از دید وی، “مقدس همان چیزی است که ما را از غارها بیرون آورد و تمدن‌های وسیع را ممکن ساخت و تاریخ را به پیش راند”. ساختمان‌های مذهبی مانند کعبه مملو از پاسخ‌هایی هستند به پرسش‌هایی که اتران درباره‌ی هویت می‌پرسد. مکان‌های مقدس جایی برای معجزه‌ها و شهادت‌ها هستند یا مکان‌هایی برای نذر و تبرک، و بنابراین می‌توانند ما را به ذاتِ یک سنت نزدیک‌تر سازند.

نویسنده و گردشگرِ انگلستانی، کولین تابران در کتاب “اورشلیم” (۱۹۶۹) که پژوهشِ وی درباره‌ی مقدس‌ترین شهرها است، به جنبه‌ی دیگری از امر مقدس می‌پردازد: “انسان عمیقا عاشقِ مکانی است که به باورِ او الوهیت بر آن قدم نهاده است. عبادت‌کردن و گرامی‌داشتنِ آن تکه زمین و لمس‌کردنِ سنگ‌های آن، حسِ همبستگیِ موقتی به وی می‌دهد، و به خاطر همین شوق و همتِ او است که مکان‌های مقدس تکثیر می‌شوند”. امید به این همبستگی زمانی در ما تقویت می‌شود که بدانیم دیگران پیش از ما در این‌جا ایستاده‌اند و عبادت کرده‌اند و سرود خوانده‌اند و سجده کرده‌اند. عزیزترین ساختمان‌ها همان‌هایی هستند قدمتِ بیش‌تری دارند و عبادت‌های زیادی در آن‌جا روی داده و بنابراین مرده و زنده‌شان نیز پشتوانه‌ای برای ایمانِ ما هستند و هویتِ ما را تصدیق می‌کنند. اگر، همان‌طور که دورکیم می‌نویسد، “نیرو و نفوذِ مذهبی فرقی با نیرو و نفوذِ جمعی و بی‌نامِ قبیله ندارد”، پس مکان‌هایی که قبیله بیش‌تر از دیگر مکان‌ها در آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند، نیرومندترین هاله‌ی مقدس‌بودن را در خود تولید می‌کنند.

ساختمان‌هایی که به معنای اصلی مذهبی نیستند اما کارکردِ اجتماعی دارند یا با اشخاصی ربط یافته‌اند یا به خاطر زیبایی و سمبلیسمِ مشترک‌شان مطرح هستند (مانند یادبودگاه‌ها، مکان‌های تولد، موزه‌ها، خیابان‌ها، کاخ‌ها، بیمارستان‌ها، نمایشخانه‌ها، آسمان‌خراش‌ها) نیز می‌توانند احساساتِ قویِ عبادی‌گونه برافروزند.

به ساختمانی فکر کنید که برای شما ویژه است. چه چیزی را فرامی‌خواند؟ سعی کنید درباره‌ی این احساسْ خوب تامل کنید. آیا حسِ رضایت و خوشی و عظمت است؟ آیا به زمانِ خاصی مربوط می‌شود؟ وقتی خودم این آزمایش را انجام می‌دادم، به برج‌های سده‌ی سیزدهمیِ کلیسایی فکر می‌کردم که نزدیکی‌های مدرسه‌ی ما بود. این برج‌ها از سنگ آهک ساخته شده و به رنگِ عسل بودند؛ پیچک‌ها نیمی از دیواره را پوشانده بودند و می‌توانستی شکاف‌هایی که مخصوصِ تیراندازی بود را بر آن‌ها ببینی. ورودیِ برجِ غربی، یک درِ چوبیِ قدیمی داشت. ورودیِ برجِ شرقی نیز به پله‌های تاریک و نموری باز می‌شد. من و دوستان‌‌ام به یک‌دیگر می‌گفتیم که کدام‌مان جرات می‌کند قدم به آستانه‌ی آن برج بگذارد، اما همگی می‌دانستیم که این کار ممنوع است و سوای آن، خوف‌آور؛ خانه‌ی ارواحِ شوالیه‌ها و دوشیزه‌ها. به این برج‌ها که فکر می‌کنم، یادِ دورانِ کودکیِ خودم می‌افتم که بیرون از خانه شادمان بازی می‌کردم و درباره‌ی فرهنگی که در آن بزرگ شدم چیزها یاد می‌گرفتم.

این خاطرات هم زورمند هستند و هم فوق‌العاده پیچیده؛ و هر بار که از خاطرم می‌گذرند، فعالیتِ مرکزِ مغزم یا همان سیستمِ کناره‌ای به‌شدت افزایش می‌یابد. بخشی از مرکزِ مغز که بادام‌شکل است و آمیگدال نامیده می‌شود، خاطراتِ خودزندگی‌نوشتی را در خود ذخیره می‌کند که اهمیتِ خاصی برای نفس [یا خویشتن] دارند؛ و این خاطرات را با عواطفی مانند خوشی و ترس و اندوه آمیخته می‌سازد. این خاطرات در هر دوره‌ای از زندگیْ به سطح می‌آیند و هیپوتالاموس را بیدار می‌سازند که این نیز به نوبه‌ی خود سیستمِ عصبیِ خودکار را برمی‌انگیزاند و در نتیجه تپشِ قلب و میزانِ عرق‌کردن شدت می‌یابد و مردمک‌ها گشاد می‌شوند. اگر خاطراتْ خوش‌آیند باشند، دوپامین آزاد می‌شود؛ که انتقال‌دهنده‌ی عصبی‌ای است که با پاداش پیوند خورده است. در نتیجه ممکن است مجددا به این خاطرات رجوع کنم یا برانگیخته شوم که دوباره و چندباره به بازدیدِ آن مکان بروم.

علمِ نوینِ زیباشناسیِ عصبی (که به لطفِ پیشرفت‌هایی در فن‌آوریِ اسکن‌کردن ممکن شده است) درباره‌ی نحوه‌ی روبه‌روشدن و پرداختنِ مغز به فرمِ نابْ اطلاعاتِ زیادی فراهم می‌کند. بار دیگر باید تاکید کرد که سیستمِ کناره‌ایِ مغز [در این روند] اهمیتِ بسیار زیادی دارد. و. س. راموچَندران (عصب‌شناس در دانشگاه کالیفرنیا) و ویلیامز هیرستین (فیلسوف در کالجِ المهرست) می‌گویند که ما ذاتا عادت داریم چیزها را در کلیت و یکپارچگی‌شان بشناسیم؛ برای همین است که نقش‌ها یا طرح‌های معماریکی که بتوان در ذهن به یک کلیتِ منسجم درآوردشان، زیبا هستند. راموچندران و هیرستین در “علمِ هنر” (۱۹۹۹) می‌نویسند که به احتمالِ بسیار زیاد این ترجیح در قالبِ راهبردِ “شکست‌دادنِ استتار” تکامل یافته است. بازشناسیِ الگوهای گروه‌بندی‌شده (برای مثال، وقتی حیوانی لای علف‌ها حرکت می‌کند و صورتِ بُریده‌بُریده‌ای از بدنِ آن را مشاهده می‌کنیم) ما را قادر ساخته است که شکارچی یا شکار را رصد کنیم. اما همین [فرضیه] را می‌توان در استنباطِ ارتباطِ بین گنبدهای مختلفِ تاج‌محل یا [ارتباط بین] برج‌های ساگرادا فامیلیا در بارسلون نیز به کار بست.

ما نسبت به تقارن نیز سوگیری داریم، چون چینشِ تقارنیِ نماها نیز احتمالا موجودِ زنده (شکارچی یا جفت) را خاطرنشان می‌سازد؛ راموچندران و هیرستین به چیزی اشاره می‌کنند که “اَبَر-برانگیخت‌گر” می‌نامندش. این مولفه، کیفیاتِ ذاتیِ چیزها را شناخت‌پذیر و سپس کِش‌دار می‌سازد: به زبان دیگر، کاریکاتوری [از کیفیاتِ ذاتیِ چیزها] می‌سازد. این [ابر-برانگیخت‌گر] می‌تواند شکلِ اغراق‌شده‌ی بدنِ زنانه در مجسمه‌های چولا باشد یا رنگ‌های شدت‌یافته‌ی نقاشی‌های ون گوگ. وقتی ما با این شکل‌ها و طرح‌ها روبه‌رو می‌شویم، فعالیتِ کناره‌ای مغز افزایش می‌یابد؛ شناختی است که باعث می‌شود دستگاهِ عصبیِ خودکار به فعالیت‌اش ادامه دهد.

در حالی که این سوگیری‌های زیباشناختی در تار و پودِ مغز ما ریشه دوانده، هر جامعه‌ای اما طرح‌واره‌ی جمعیِ خودش را دارد که [این طرح‌واره] می‌تواند در طراحیِ ساختمان‌ها پیاده شود. در ایتالیا، دولتِ فاشیست مدافعِ سبک‌های معماری‌ای بود که پاکی و مدرنیت و انضباط را بازنمایی می‌کردند. جهانِ جدید نیز با ساختمان‌هایی نظیر Palazzo della Civilta Italiana در رُم مجسم می‌شود که تمامِ تکیه‌های زیباشناختی را کنار می‌گذارد تا پروژه‌ی سیاسی‌ای را که قرار است نمادش باشد تعالی بخشد. در واقع، Palazzo یک نسخه‌ی ابر-برانگیخت‌گری از کولوسئوم است که به شکلِ مکعب درآمده و طاق‌هاش چنان ریتم دارند که متوجه‌نشدن‌اش ناممکن است.

شدتِ زیباشناختی در رژیمِ نازیِ آلمان نیز به کار بسته می‌شد. عظمت و تقارن و ابر-برانگیختگی در مکان‌های مقدسِ رایشِ سوم نیز جاری و ساری بود؛ محل کنگره‌ی حزبِ رایش با سرسرای نیم‌دایره‌ای‌اش؛ برنامه‌ی ساختِ گنبدِ غول‌آسای فلکسهاله نیز در برلین ریخته شد: این ساختمان‌ها برای آن طراحی شده‌اند تا حسِ هیبت و خوف را در مغز ایجاد کنند.

طرح‌واره‌های مشترک همیشه هم چنین قلنبه و سرراست نیستند. ادبیات و خاطرات و فولکلور و اسطوره‌ها همگی به ما کمک می‌کنند تا احساساتِ نیرومندی به رویدادهایی داشته باشیم که هیچ‌گاه تجربه‌ی دست‌اولی از آن [تجربه]ها نخواهیم داشت. همان‌طور که دیوید لونتال در بررسیِ نافذش از نگرش‌هایی به دانشِ تاریخی، “گذشته یک کشورِ بیگانه است” (۱۹۸۵) می‌آورد: “نوستالژی، تمناهای ما برای روزهای از-دست-رفته‌ی کودکی را تعالی می‌بخشد، گذشته‌های خیالی‌ای را می‌پذیرد که هیچ‌کدام از مومنان یا دیگر انسان‌ها هرگز تجربه‌شان نتوانند کرد”. همین حافظه‌ی جمعی است که مرا وامی‌دارد تا ساختمانِ کرایسلر را بدین خاطر تحسین کنم که روحِ نیویورکِ دهه‌ی ۱۹۲۰ را در خود تجسم بخشیده است، یا وقتی استون‌هنج [یادمانی پیشاتاریخی در انگلستان] را جلوی خویش می‌بینمْ با انسانِ پیشاتاریخی حسِ پیوستگی پیدا کنم.

این نوع از همبستگیِ جمعی و فرهنگی با دنیایی که ورای دسترسِ ما است اما در تخیلِ ما زنده و پدیدار، در حوزه‌ی سکولار نیز تقریبا با [همین حسِ همبستگی در] دینْ یکی است. برای مثال، رویدادهای کربلا (کشته‌شدنِ نوه پیامبر) و مسجدی که به حسین بن علی اختصاص یافته، چنان در ذهنِ میلیون‌ها شیعه حک شده که حسِ تکریم را برمی‌انگیزد: نمایِ دورِ این مسجد، صحنه‌هایی از آن نبرد کربلا را در نظر زنده می‌سازد. در تابستان ۲۰۱۴ که جنگجویانِ دولتِ اسلامیِ شام و عراق (ISIS) موصل در شمالِ عراق را تسخیر کردند، بلافاصله دست به کار شدند تا حرم‌ها و یادبودهای “کفرآمیز” را ویران کنند. تهدیدِ آن‌ها برای پیش‌روی به کربلا اما چنان تاثیرِ شدیدی داشت که به ورای مرزهای عراق کشیده شد. سید بلال (سخنگوی انجمن حیدریه، که سازمانی شیعی در هند است) در ماه ژوئن به دیلی تلگراف گفت “در صورتِ حمله‌ی ISIS، ما نیاز به یک میلیون داوطلب داریم تا زنجیره‌ای انسانی پیرامونِ حرم‌های مقدسِ کربلا و نجف ایجاد کنند”.

امروزه در خاورمیانه، نمادهای فرهنگی همان‌قدر در خطر هستند که نمادهای مذهبی. در سوریه، جنگِ خونینِ شهری دارد ساختمان‌ها و بناهای بی‌شماری را ویران می‌کند؛ شاید معروف‌ترین‌شان بازارِ حلب باشد که در ۲۰۱۲ ویران شد. این بازار، چندین سده حضوری ماندگار در قلبِ زندگیِ شهری داشت؛ که البته مدام تغییر می‌کند و ترمیم می‌شود و پیراسته می‌شود و فراموش می‌شود و دوباره احیا می‌شود: اما دانشِ دست‌اولی از این بازار می‌تواند نسل‌های شهر حلب را پیوسته به نیاکان‌شان متصل سازد. شاید چرند به نظر برسد که در بحبوحه‌ی این همه رنج و عذابی که انسان متحمل می‌شود، برای سنگ‌ها و ساختمان‌ها دل سوزاند و اشک ریخت. اما ساختمان‌های قدیمی و برجسته، که همبستگی‌های فردی و جمعی ایجاد می‌کنند، می‌توانند قدرتِ بیکرانی داشته باشند. و اهمیت پیدا می‌کند که چه بر سرِ آن‌ها می‌آید.

مارک فرید، در “سوگواری برای خانه‌ی گمشده” (۱۹۶۳)، که تاثیرِ پاک‌سازیِ شهرِ بوستون در میانه‌ی سده‌ی بیستم را بر خانواده‌های آن شهر بررسی می‌کند، می‌نویسد: از نظرِ اکثریت، کاملا به‌جا است که واکنشِ آن‌ها را غم و حزن دانست. این واکنش‌ها در قالبِ احساسِ فقدان و تمنای ماندگاریِ وضعیت و لحنِ افسرده و … حسِ نومیدی، نمودِ گه‌گاهیِ خشمی مستقیم و جابه‌جاشده، و گرایش‌هایی برای آرمان‌سازیِ مکانِ از-دست-رفته تجلی می‌یابد. این واکنش‌ها در افراطی‌ترین شکل‌شان، اندوه و غمی شدید و عمیق و منکوب‌کننده هستند.

جوامعِ مختلف نسبت به فقدانِ ساختمان‌هایی که مقدس هستند، به شیوه‌های مختلفی واکنش نشان می‌دهند. در طول جنگ جهانیِ دوم، نیروی سلطنتی هوایی و نیروی هواییِ ایالاتِ متحده، بخش‌های گسترده‌ای از لندن و بیرمنگام و لیورپول و پلیموث و هامبورگ و درسدن و فرانکفورت و دوسلدورف و یوکوهاما و کاگوشیما و صد البته هیروشیما و ناگازاکی را ویران کردند. صدها ساختمانِ معروفِ ملی و بین‌المللی، همراه با میلیون‌ها خانه (که ویرانی‌شان فقط برای صاحبانِ آن خانه‌ها معنای عمیقی دارد)، با خاک یکسان شدند. بسیاری از این بناها صدها سال پا-بر-جا بودند. همه‌جا صحبت از بازسازیِ این بناها بود. در یکی از نمونه‌ها (کاونتری) تصمیم بر آن شد که کلیسایی کاملا نو بسازند تا خرابه‌ی کلیسای قبلیْ به‌عنوان یادبود بماند.

جدی‌ترین بازسازی‌ها در شهرهایی مثل ورشو انجام گرفت؛ ساکنینِ این شهر به‌طور جد و از روی خشم تصمیم گرفتند تا دقیقا کپی‌ای از شکلِ قبلیِ شهر را بازسازی کنند. مدیرِ موزه‌ی ملیِ لهستان در کنفرانسی بین‌المللی در ۱۹۶۳ گفت “این وظیفه‌ی ما است که شهر را احیا کنیم. ما شهرِ جدیدی نمی‌خواهیم. … ما ورشویِ زمانه‌ی خود را می‌خواستیم و مصمم هستیم تا سنتِ باستانی‌اش در آینده نیز ادامه یابد”. گویی اگر آن‌ها عینِ شهرِ قبلی را بازسازی کنند، روحِ مقدسِ شهر می‌تواند واردِ ساختمان‌های جدید شود.

در برلین، هیتلر و اسپیر بلندپروازی‌های معماریک‌شان را پر و بال می‌دادند تا پایتختِ غیرمذهبیِ هزارساله‌ی رایش را بسازند؛ شهری که ویران شد و موردِ تحقیر قرار گرفت و بعدها به دو نیمه تقسیم شد. ایده‌ی آن‌ها این بود تا آلمانی‌ها را وادار کنند که با گذشته‌ی اخیرشان روبه‌رو شوند، اما شهرِ دو-نیم‌شده فقط توانست تقابلِ سرمایه‌داری و کمونیسم (این دو رقیب) را آن هم نه در گذشته که در زمانِ حال ایجاد کند. در برلینِ شرقی، از این رسالتْ با جان و دل استقبال شد و هر چه مقدس بودْ سکولار شد و برعکس. ایدئولوژیِ این دولت، بناهای تاریخی و کاخ‌ها و کلیساهایی که مظهرِ پادشاهی و مذهب بودند را به بی‌درنگ به مکان‌های صنعتی تبدیل کرد. و شهری که اقامت‌گاهِ دودمانِ هوهن‌تسولرن بود و در طولِ جنگ آسیب‌های جدی دیده بود، توسط دولتِ آلمانِ شرقی به‌کل ویران شد تا “سمبلِ وحشتناکِ غرورِ ملی” از بین برود. در ۱۹۷۶ اما این کاخ تبدیل به کاخِ جمهوری یا همان کاخِ مردم شد.

اما با اتحادِ دو برلین در ۱۹۹۰، محورِ مقدس-نامقدس دوباره تغییر کرد. کاخِ مردم محکوم و خراب شد، تا اندازه‌ای به این خاطر که آلوده به پنبه‌ی نسوز بود و – البته نمی‌توان به این فکر نکرد که – نوعی تسویه‌ی حساب با گذشته هم بود. مجلسِ فدرال اخیرا رای داده تا کاخ‌شهرِ برلین (یا دست‌کم سه نمای آن) را جوری بازسازی کنند که عقربه‌های ساعت به سال ۱۸۴۵ بازگردد. این بازسازیِ عظیم دست‌کم ۸۰۰ میلیون یورو هزینه برخواهد داشت، و اروپا آن‌قدر سنگ‌برِ حرفه‌ای ندارد تا بتواند این پروژه را در زمان و بودجه‌ی مشخص به پایان برساند. گرچه این پروژه به‌شدت نامحبوب است، اما گفته می‌شود که بسیاری از برلینی‌ها با پس‌دادنِ تکه‌هایی که از این کاخ برداشته و نگه داشته بودند، می‌توانند به بازسازیِ این بنا کمک کنند. آیا این بناهای متعلق به دوره‌ی پیشا-فاشیسم (دوره‌ای که برلین هنوز بمباران نشده بود)، بناهای مقدس به شمار می‌رفتند؟

پرسش‌های قدیمی‌ای هست که ساختمان‌ها می‌توانند پاسخی برای آن‌ها فراهم کنند: من کیستم؟ شما کیستید؟ برای انسانِ مذهبی، پاسخ‌ها از پیش آماده است. مومنان وقتی دورِ کعبه طواف می‌کنند و رایحه‌ی عود را در کلیسایِ مزارِ مقدس در اورشلیم استنشاق می‌کنند، معنای نمادهایی که این ساختمان‌ها در خود دارند را به‌قطع می‌دانند: نمادهایی مانند ایمان و هویت و زندگیِ جاودانِ روح. خارج از حوزه‌ی مذاهبِ بزرگ و باستانی، زمینِ زیرِ پای ما [برای پاسخ‌دادن به آن پرسش‌ها] لغزنده است اما امرِ مقدس هم‌چنان هست. وقتی بدانیم که اقامت‌گاهِ انسانی با داشتنِ بناهای مقدس است که از طبیعت [وحشی] جدا می‌شود، دیگر شگفت‌آور نخواهد بود که بگوییم امرِ مقدسْ در دنیای مادی (دنیای ساختارها) ساکن است.

اتران می‌نویسد “فضاها و مکان‌های مقدس، اساس و راهنمای تمدنِ ما یا هر فرهنگ و تمدنِ مانایی هستند”. حتی آن فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی که نپاییدند نیز تکه‌هایی از خود را بر جا گذشته‌اند. چه چیزی این ساختمان‌ها را ویژه می‌کند؟ همبستگیِ فردی، سوگیری‌های شناختی و نمادگراییِ جمعی، تک‌تک یا مجموعا بارِ عاطفی‌ای ایجاد می‌کنند که می‌توانند شدتِ عظیمی داشته باشد. آن را روحِ مکان می‌نامند، و تنفس در این مکان می‌تواند کِیف‌آور باشد.

معبد هندو در چنای


قره کلیسا (ارومیه)




حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group