معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1343
بحران آب   - 28
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1183
هنر روسیه   - 28
نظریه معماری   - 978
اکسپو میلان 2015   - 27
طراحي داخلي   - 909
پاویون های سرپنتین   - 24
سازه های شهری   - 868
باهاوس   - 24
تکنولوژی ساخت   - 845
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
مرزهای معماری   - 779
فیلوکیتکت   - 22
معماری حوزه عمومی   - 753
جشن نامه اتووود   - 21
المان شهری   - 701
معماری مجازی   - 20
نظریه شهری   - 696
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
نگاه نو به سكونت   - 687
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
کلان سازه   - 601
مدرنیته؛ از نو   - 18
معماری و سیاست   - 550
پردیس ویترا   - 18
معماری پایدار   - 517
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 18
منتقدان معماری   - 486
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
معماری مدرن   - 484
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
معماری تندیس گون   - 452
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 443
معماری ـ موسیقی   - 15
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 441
معماری بایومورفیک   - 14
آرمان شهرگرایی   - 436
شهرهای در حرکت   - 14
روح مکان   - 433
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
معماری منظر   - 426
اقتصادِ فضا   - 11
معماری شمایل گون   - 422
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 11
طراحی صنعتی   - 421
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
باز زنده سازی   - 380
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
توسعه پایدار   - 352
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
معماری یادمانی   - 336
درس گفتارهای اتووود   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 333
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماری سبز   - 306
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 8
معماریِ توسعه   - 304
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
هنر مدرنیستی   - 298
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
طراحی نئولیبرال   - 271
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
آینده گرایی   - 270
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 263
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
بدنه سازی شهری   - 254
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 250
معماری تخت جمشید   - 7
معماری ارزان   - 246
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
معماری محدود   - 243
بی ینال ونیز   - 7
معماری تجربی   - 243
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
تغییرات اقلیمی   - 241
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 239
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 239
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری پست مدرن   - 231
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 220
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 205
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 189
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 187
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 176
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 164
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 157
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 155
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 147
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
مسکن روستایی   - 133
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
هنر انتزاعی   - 132
منبع شناسی اتووود   - 6
هنر گفت و گو   - 130
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
گرافیک   - 117
جهان علمیْ تخیلی   - 5
معماری ژاپن   - 113
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
طراحی مبلمان   - 111
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 5
معماری ایران   - 107
معماری مصر   - 5
فضای منفی   - 106
فرهنگ نفت   - 5
بلندمرتبه ها   - 102
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماری مذهبی   - 86
معماری خوانی   - 4
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
اکسپو   - 75
بلوپرینت   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری فاشیستی   - 68
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 4
معماری هند   - 65
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
ترسیمات معماری   - 65
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
معماری چین   - 61
مینته د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 3
گفت و گو با مرگ   - 51
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
ویرانه ها   - 50
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری و هنر انقلابی   - 46
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
جنبش متابولیسم   - 41
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
مدارس معماری   - 40
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
زاغه نشینی   - 40
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
معماری پراجکتیو   - 37
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری دیجیتال   - 36
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
پداگوژی   - 35
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
معماری کانستراکتیویستی   - 34
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
شهرسازی کوچک مقیاس   - 1
درگذشت زاها حدید   - 34
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
اکسپو شانگهای 2010   - 33
شهرْخوانی با اتووود   - 1
طراحی پارامتریک   - 29

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زاها حدید   - 187
آراتا ایسوزاکی   - 16
زیگموند فروید   - 10
آرشیگرام   - 7
ژان بودریار   - 3
آرکی زوم   - 4
ژان نوول   - 22
آلبرت پوپ   - 4
ژاک دریدا   - 16
آلدو روسی   - 13
ژاک لوگوف   - 4
آلوار آلتو   - 19
ژیل دلوز   - 27
آلوارو سیزا   - 9
سائول باس   - 7
آن تینگ   - 4
ساسکیا ساسن   - 9
آنتونی گائودی   - 27
سالوادور دالی   - 2
آنتونی وایدلر   - 5
سانا   - 5
آنتونیو نگری   - 5
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنیش کاپور   - 8
سدریک پرایس   - 3
آی وِی وِی   - 34
سو فوجیموتو   - 11
اُ ام اِی   - 34
سوپراستودیو   - 9
اتوره سوتساس   - 7
سورِ فِهْن   - 6
ادریان لابوت هرناندز   - 5
سوزان سانتاگ   - 2
ادوارد برتینسکی   - 1
شاشونا زوبوف   - 2
ادوارد سعید   - 13
شیگرو بان   - 33
ادوارد سوجا   - 10
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فدریکو بابینا   - 30
ادولف لوس   - 7
فرانک گهری   - 49
ارو سارینن   - 28
فرانک لوید رایت   - 45
اریک اوون موس   - 13
فرای اوتو   - 9
اریک هابسبام   - 2
فردا کولاتان   - 2
استن آلن   - 4
فردریک جیمسون   - 2
استیون هال   - 30
فرشید موسوی   - 3
اسلاوی ژیژک   - 17
فمیهیکو ماکی   - 4
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
فیلیپ جنسن   - 5
اسوتلانا بویم   - 4
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسکار نیمایر   - 33
گرگ لین   - 7
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 3
لبس وودز   - 23
الیس راستورن   - 50
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 49
لودویگ میس ون دروهه   - 23
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 7
لویی کان   - 37
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییس بورژوا   - 8
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لُکُربُزیه   - 134
بال کریشنادوشی   - 4
لیام یانگ   - 4
باک مینستر فولر   - 11
مارتین هایدگر   - 27
برنارد چومی   - 33
مارسل بروئر   - 7
برنو زوی   - 7
مارشال برمن   - 16
بنیامین برتون   - 6
مانفردو تافوری   - 16
بوگرتمن   - 1
مانوئل کاستلز   - 2
بی یارکه اینگلس   - 68
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو سولری   - 4
مایکل سورکین   - 1
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 21
معماران مورفسس   - 16
پیتر آیزنمن   - 57
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر برنس   - 2
موشه سفدی   - 12
پیتر زُمتُر   - 67
میشل سر   - 3
پیتر کوک   - 7
میشل فوکو   - 44
پیر بوردیو   - 5
نائومی کلاین   - 4
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نورمن فاستر   - 35
تئودور آدورنو   - 3
نیکلای مارکوف   - 1
تادو اندو   - 13
هانا آرنت   - 7
تام مین   - 13
هانری لفور   - 23
تام ویسکامب   - 10
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 27
توماس هیترویک   - 30
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 23
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 4
واسیلی کاندینسکی   - 1
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 27
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 16
جورجو آگامبن   - 5
ورنر پنتون   - 3
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 10
جونیا ایشیگامی   - 3
ولف پریکس   - 1
جیمز استرلینگ   - 1
ونگ شو   - 8
جین جیکوبز   - 1
ویتو آکنچی   - 12
چارلز جنکس   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز کوریا   - 15
کارلو اسکارپا   - 5
چاینا میه ویل   - 4
کازیو سجیما   - 2
حسن فتحی   - 5
کالین روو   - 1
حسین امانت   - 3
کامران دیبا   - 13
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامرون سینکلر   - 11
داریوش آشوری   - 1
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش شایگان   - 8
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دانیل لیبسکیند   - 22
کریم رشید   - 5
دنیس اسکات براون   - 10
کلر استرلینگ   - 2
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کلود پَره   - 3
دیوید رُی   - 2
کنت فرمپتن   - 14
دیوید گیسن   - 2
کنزو تانگه   - 9
دیوید هاروی   - 25
کنستانتین ملنیکف   - 3
رابرت نوزیک   - 2
کنگو کوما   - 47
رابرت ونتوری   - 28
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رُدولف شیندلر   - 7
کوین لینچ   - 7
رضا دانشمیر   - 5
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رم کولهاس   - 95
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رنزو پیانو   - 30
کیشو کـُـروکاوا   - 6
ریچارد مِیر   - 8
یان گِل   - 9
ریموند آبراهام   - 1
یو ان استودیو   - 32
رینر بنهام   - 2
یورگن هابرماس   - 13
رینهولد مارتین   - 5
یونا فریدمن   - 5
ریکاردو بوفیل   - 3
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -754
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -344
صنعتی   -101
فرهنگی   -318
گالری   -84
پاویون   -254
هتل   -73
موزه   -247
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -228
بهداشتی   -37
مسکونی ـ تجاری   -157
حمل و نقل عمومی   -35
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -129
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
مکان‌های مقدس
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1394/06/01
مـنـــــــبـع : نوشته ی دیوید شریعت‌مداری ؛ ترجمه حمید پرنیان
تعداد بازدید : 1960

در سال ۵۷۰ میلادی، سالی که محمد پیامبر به دنیا آمد، ابرهه (حاکم یمن) سپاهی به شمالِ شبه‌جزیره‌ی عربستان روانه کرد. چند سال پیش از این رویداد، ابرهه کلیسای عظیمی در صنعا [یمن] ساخته بود بدین امید که کعبه را – که زیارت‌گاه اعراب بود – از رونق بیاندازد. اما چون اعراب تمایلی به این کار نشان ندادند، وی سپاه حبشه را گرد آورد و بر آن شد تا مکه را به توبره کشد. ابرهه فیلِ جنگیِ غول‌آسایی تدارک دید تا آن زیارتگاه را پایمال سازد. منظور او کاملا روشن بود. می‌خواست اعراب را بترساند؛ وقتی سپاهِ ابرهه نزدیک شد، اعراب که توان رویارویی با سپاه ابرهه را نداشتند اما چون باور داشتند که خود خدا از خانه‌ی خود دفاع خواهد کرد، به خود او توکل کردند.

ابن اسحاق، زندگی‌نامه‌نویس محمد، این رویداد را چنین گزارش کرده است: وقتی فیل را که محمود نام داشت روانه‌ی مکه کردند، [عربی] نزد فیل آمد و گوشِ او را گرفت و گفت: “زانو بزن محمود یا یک‌راست برگرد همان جایی که ازش آمده‌ای، زیرا تو در سرزمینِ مقدسِ خداوند هستی!” گوشِ فیل را رها کرد و فیل زانو زد … سپاهیان فیل را کتک زدند تا برخیزد اما اثری نداشت؛ با میله‌های آهنی به سرش زدند و نیزه به شکم‌اش فرو کردند و ترساندندش؛ اما باز هم اثری نکرد و فیل از جای‌اش برنخاست. وقتی او را رو به یمن کردند، فیل بی‌درنگ برخاست و راه رفت. وقتی او را به سوی شمال و شرق چرخاندند، فیل به راه‌رفتن ادامه داد. اما همین‌که او را سمتِ مکه گرداندند، زانو زد و نشست.

کعبه که سال‌ها پیش از نزول قرآنْ محراب و زیارتگاه بود و گفته می‌شود که ابراهیم پیامبر این مکان مقدس را ساخته است، مسلمانان را بر آن داشت تا مسجد الحرام را حولِ آن بسازند. آن را مرکزِ جهان می‌دانستند که هر گوشه‌اش رو به یکی از چهار قطبِ اصلی است. آن را از سنگِ خارا ساخته‌اند و یک تکه‌سنگی به نام حجرالاسود در آن به کار رفته که اهمیتِ کیهانیِ عظیمی دارد؛ تکه‌ای از یک شهاب‌سنگ که فرشته‌ای آن را از دامنه‌ی کوهی نزد ابراهیم پیامبر آورد.

محمد پیامبرْ کعبه را از بت‌ها خالی کرد و آن را تبدیل به مکانی برای پیروان‌اش ساخت تا به سوی آن نماز کنند. از روی آیین‌هایی که هنوز هم جهتِ مراقبت و نگهداشتِ کعبه انجام می‌شود، می‌توان به مقدس‌بودنِ کعبه پی برد: روی کعبه را پرده‌ای انداخته‌اند که منقش به خوشنویسی است. تولید و تعویضِ این پرده که هر ساله انجام می‌شود، همواره با احترامِ زیاد همراه است. پیش‌تر سلطانِ عثمانی این پرده را اهدا می‌کرد، اما حالا با دستگاه‌های بافندگیِ خاصی در مکه و تحتِ نظارتِ خانواده‌ی سلطنتیِ سعودی بافته می‌شود.

چه چیزی یک ساختمان را مقدس می‌سازد، چنان مقدس که گزارش شده طلسم‌اش حتا حیوان‌ها را نیز می‌گیرد؟ چه‌طور می‌شود که چیزی صرفا مادی (سنگ یا آجر) چنان قدرتِ خاصی پیدا می‌کنند که الهام‌بخشِ عشق‌های فوق‌العاده و وفاداری‌ها و اراده‌های راسخ برای جنگیدن می‌شود؟

به این بستگی دارد که مقدس را چه‌طور معنی کنیم. از نظر امیل دورکیم، بنیانگذارِ جامعه‌شناسیِ مدرن، مقدس‌بودن فقط همراه با قرینه‌اش (نامقدس و خوار) وجود دارد. دورکیم در “صورت‌های بدوی زندگی دینی” (۱۹۱۲) می‌نویسد مقدس “آن‌چیزی است که نامقدس نباید آن را لمس کند، و اگر لمس کند نمی‌تواند از مجازات‌اش بگریزد”. کفشْ نامقدس است، و بنابراین نباید با کفِ مسجد که مکانِ مقدسی است تماس داشته باشد. خنده نیز نامقدس است، و بنابراین خندیدن در مقابلِ محراب یا یادبود کشته‌شدگانِ جنگیْ مکروه است. با این همه اما هیچ‌چیزی ذاتا نامقدس نیست. عرف تعیین‌کننده‌ی آن است. و همین‌طور در موردِ مقدس‌بودن. دورکیم ادامه می‌دهد “چیزهای مقدس را نباید صرفا اشخاصی دانست که خدایان یا ارواح نامیده می‌شوند. سنگ، درخت، رودخانه، سنگ‌ریزه، تکه‌چوب، خانه، واژه، هر چیزی می‌تواند مقدس باشد”.

از دید انسان‌شناسِ فرانسوی-امریکایی، اسکات اتران که سال‌ها درباره‌ی انگیزه‌های افراط‌گرایانِ مذهبی مطالعه کرده است، مقدس هر چیزی است که متجسمِ “آرمانِ متعالی – مفهومِ لایتجزا و انتزاعی و مطلقِ کیستیِ من یا ما – است که به زندگیِ انسان معنا می‌بخشد”. اسکات اتران در گفتگو با من گفت مقدسْ افزوده یا تزئین و گل‌کاریِ فرهنگ نیست. از دید وی، “مقدس همان چیزی است که ما را از غارها بیرون آورد و تمدن‌های وسیع را ممکن ساخت و تاریخ را به پیش راند”. ساختمان‌های مذهبی مانند کعبه مملو از پاسخ‌هایی هستند به پرسش‌هایی که اتران درباره‌ی هویت می‌پرسد. مکان‌های مقدس جایی برای معجزه‌ها و شهادت‌ها هستند یا مکان‌هایی برای نذر و تبرک، و بنابراین می‌توانند ما را به ذاتِ یک سنت نزدیک‌تر سازند.

نویسنده و گردشگرِ انگلستانی، کولین تابران در کتاب “اورشلیم” (۱۹۶۹) که پژوهشِ وی درباره‌ی مقدس‌ترین شهرها است، به جنبه‌ی دیگری از امر مقدس می‌پردازد: “انسان عمیقا عاشقِ مکانی است که به باورِ او الوهیت بر آن قدم نهاده است. عبادت‌کردن و گرامی‌داشتنِ آن تکه زمین و لمس‌کردنِ سنگ‌های آن، حسِ همبستگیِ موقتی به وی می‌دهد، و به خاطر همین شوق و همتِ او است که مکان‌های مقدس تکثیر می‌شوند”. امید به این همبستگی زمانی در ما تقویت می‌شود که بدانیم دیگران پیش از ما در این‌جا ایستاده‌اند و عبادت کرده‌اند و سرود خوانده‌اند و سجده کرده‌اند. عزیزترین ساختمان‌ها همان‌هایی هستند قدمتِ بیش‌تری دارند و عبادت‌های زیادی در آن‌جا روی داده و بنابراین مرده و زنده‌شان نیز پشتوانه‌ای برای ایمانِ ما هستند و هویتِ ما را تصدیق می‌کنند. اگر، همان‌طور که دورکیم می‌نویسد، “نیرو و نفوذِ مذهبی فرقی با نیرو و نفوذِ جمعی و بی‌نامِ قبیله ندارد”، پس مکان‌هایی که قبیله بیش‌تر از دیگر مکان‌ها در آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند، نیرومندترین هاله‌ی مقدس‌بودن را در خود تولید می‌کنند.

ساختمان‌هایی که به معنای اصلی مذهبی نیستند اما کارکردِ اجتماعی دارند یا با اشخاصی ربط یافته‌اند یا به خاطر زیبایی و سمبلیسمِ مشترک‌شان مطرح هستند (مانند یادبودگاه‌ها، مکان‌های تولد، موزه‌ها، خیابان‌ها، کاخ‌ها، بیمارستان‌ها، نمایشخانه‌ها، آسمان‌خراش‌ها) نیز می‌توانند احساساتِ قویِ عبادی‌گونه برافروزند.

به ساختمانی فکر کنید که برای شما ویژه است. چه چیزی را فرامی‌خواند؟ سعی کنید درباره‌ی این احساسْ خوب تامل کنید. آیا حسِ رضایت و خوشی و عظمت است؟ آیا به زمانِ خاصی مربوط می‌شود؟ وقتی خودم این آزمایش را انجام می‌دادم، به برج‌های سده‌ی سیزدهمیِ کلیسایی فکر می‌کردم که نزدیکی‌های مدرسه‌ی ما بود. این برج‌ها از سنگ آهک ساخته شده و به رنگِ عسل بودند؛ پیچک‌ها نیمی از دیواره را پوشانده بودند و می‌توانستی شکاف‌هایی که مخصوصِ تیراندازی بود را بر آن‌ها ببینی. ورودیِ برجِ غربی، یک درِ چوبیِ قدیمی داشت. ورودیِ برجِ شرقی نیز به پله‌های تاریک و نموری باز می‌شد. من و دوستان‌‌ام به یک‌دیگر می‌گفتیم که کدام‌مان جرات می‌کند قدم به آستانه‌ی آن برج بگذارد، اما همگی می‌دانستیم که این کار ممنوع است و سوای آن، خوف‌آور؛ خانه‌ی ارواحِ شوالیه‌ها و دوشیزه‌ها. به این برج‌ها که فکر می‌کنم، یادِ دورانِ کودکیِ خودم می‌افتم که بیرون از خانه شادمان بازی می‌کردم و درباره‌ی فرهنگی که در آن بزرگ شدم چیزها یاد می‌گرفتم.

این خاطرات هم زورمند هستند و هم فوق‌العاده پیچیده؛ و هر بار که از خاطرم می‌گذرند، فعالیتِ مرکزِ مغزم یا همان سیستمِ کناره‌ای به‌شدت افزایش می‌یابد. بخشی از مرکزِ مغز که بادام‌شکل است و آمیگدال نامیده می‌شود، خاطراتِ خودزندگی‌نوشتی را در خود ذخیره می‌کند که اهمیتِ خاصی برای نفس [یا خویشتن] دارند؛ و این خاطرات را با عواطفی مانند خوشی و ترس و اندوه آمیخته می‌سازد. این خاطرات در هر دوره‌ای از زندگیْ به سطح می‌آیند و هیپوتالاموس را بیدار می‌سازند که این نیز به نوبه‌ی خود سیستمِ عصبیِ خودکار را برمی‌انگیزاند و در نتیجه تپشِ قلب و میزانِ عرق‌کردن شدت می‌یابد و مردمک‌ها گشاد می‌شوند. اگر خاطراتْ خوش‌آیند باشند، دوپامین آزاد می‌شود؛ که انتقال‌دهنده‌ی عصبی‌ای است که با پاداش پیوند خورده است. در نتیجه ممکن است مجددا به این خاطرات رجوع کنم یا برانگیخته شوم که دوباره و چندباره به بازدیدِ آن مکان بروم.

علمِ نوینِ زیباشناسیِ عصبی (که به لطفِ پیشرفت‌هایی در فن‌آوریِ اسکن‌کردن ممکن شده است) درباره‌ی نحوه‌ی روبه‌روشدن و پرداختنِ مغز به فرمِ نابْ اطلاعاتِ زیادی فراهم می‌کند. بار دیگر باید تاکید کرد که سیستمِ کناره‌ایِ مغز [در این روند] اهمیتِ بسیار زیادی دارد. و. س. راموچَندران (عصب‌شناس در دانشگاه کالیفرنیا) و ویلیامز هیرستین (فیلسوف در کالجِ المهرست) می‌گویند که ما ذاتا عادت داریم چیزها را در کلیت و یکپارچگی‌شان بشناسیم؛ برای همین است که نقش‌ها یا طرح‌های معماریکی که بتوان در ذهن به یک کلیتِ منسجم درآوردشان، زیبا هستند. راموچندران و هیرستین در “علمِ هنر” (۱۹۹۹) می‌نویسند که به احتمالِ بسیار زیاد این ترجیح در قالبِ راهبردِ “شکست‌دادنِ استتار” تکامل یافته است. بازشناسیِ الگوهای گروه‌بندی‌شده (برای مثال، وقتی حیوانی لای علف‌ها حرکت می‌کند و صورتِ بُریده‌بُریده‌ای از بدنِ آن را مشاهده می‌کنیم) ما را قادر ساخته است که شکارچی یا شکار را رصد کنیم. اما همین [فرضیه] را می‌توان در استنباطِ ارتباطِ بین گنبدهای مختلفِ تاج‌محل یا [ارتباط بین] برج‌های ساگرادا فامیلیا در بارسلون نیز به کار بست.

ما نسبت به تقارن نیز سوگیری داریم، چون چینشِ تقارنیِ نماها نیز احتمالا موجودِ زنده (شکارچی یا جفت) را خاطرنشان می‌سازد؛ راموچندران و هیرستین به چیزی اشاره می‌کنند که “اَبَر-برانگیخت‌گر” می‌نامندش. این مولفه، کیفیاتِ ذاتیِ چیزها را شناخت‌پذیر و سپس کِش‌دار می‌سازد: به زبان دیگر، کاریکاتوری [از کیفیاتِ ذاتیِ چیزها] می‌سازد. این [ابر-برانگیخت‌گر] می‌تواند شکلِ اغراق‌شده‌ی بدنِ زنانه در مجسمه‌های چولا باشد یا رنگ‌های شدت‌یافته‌ی نقاشی‌های ون گوگ. وقتی ما با این شکل‌ها و طرح‌ها روبه‌رو می‌شویم، فعالیتِ کناره‌ای مغز افزایش می‌یابد؛ شناختی است که باعث می‌شود دستگاهِ عصبیِ خودکار به فعالیت‌اش ادامه دهد.

در حالی که این سوگیری‌های زیباشناختی در تار و پودِ مغز ما ریشه دوانده، هر جامعه‌ای اما طرح‌واره‌ی جمعیِ خودش را دارد که [این طرح‌واره] می‌تواند در طراحیِ ساختمان‌ها پیاده شود. در ایتالیا، دولتِ فاشیست مدافعِ سبک‌های معماری‌ای بود که پاکی و مدرنیت و انضباط را بازنمایی می‌کردند. جهانِ جدید نیز با ساختمان‌هایی نظیر Palazzo della Civilta Italiana در رُم مجسم می‌شود که تمامِ تکیه‌های زیباشناختی را کنار می‌گذارد تا پروژه‌ی سیاسی‌ای را که قرار است نمادش باشد تعالی بخشد. در واقع، Palazzo یک نسخه‌ی ابر-برانگیخت‌گری از کولوسئوم است که به شکلِ مکعب درآمده و طاق‌هاش چنان ریتم دارند که متوجه‌نشدن‌اش ناممکن است.

شدتِ زیباشناختی در رژیمِ نازیِ آلمان نیز به کار بسته می‌شد. عظمت و تقارن و ابر-برانگیختگی در مکان‌های مقدسِ رایشِ سوم نیز جاری و ساری بود؛ محل کنگره‌ی حزبِ رایش با سرسرای نیم‌دایره‌ای‌اش؛ برنامه‌ی ساختِ گنبدِ غول‌آسای فلکسهاله نیز در برلین ریخته شد: این ساختمان‌ها برای آن طراحی شده‌اند تا حسِ هیبت و خوف را در مغز ایجاد کنند.

طرح‌واره‌های مشترک همیشه هم چنین قلنبه و سرراست نیستند. ادبیات و خاطرات و فولکلور و اسطوره‌ها همگی به ما کمک می‌کنند تا احساساتِ نیرومندی به رویدادهایی داشته باشیم که هیچ‌گاه تجربه‌ی دست‌اولی از آن [تجربه]ها نخواهیم داشت. همان‌طور که دیوید لونتال در بررسیِ نافذش از نگرش‌هایی به دانشِ تاریخی، “گذشته یک کشورِ بیگانه است” (۱۹۸۵) می‌آورد: “نوستالژی، تمناهای ما برای روزهای از-دست-رفته‌ی کودکی را تعالی می‌بخشد، گذشته‌های خیالی‌ای را می‌پذیرد که هیچ‌کدام از مومنان یا دیگر انسان‌ها هرگز تجربه‌شان نتوانند کرد”. همین حافظه‌ی جمعی است که مرا وامی‌دارد تا ساختمانِ کرایسلر را بدین خاطر تحسین کنم که روحِ نیویورکِ دهه‌ی ۱۹۲۰ را در خود تجسم بخشیده است، یا وقتی استون‌هنج [یادمانی پیشاتاریخی در انگلستان] را جلوی خویش می‌بینمْ با انسانِ پیشاتاریخی حسِ پیوستگی پیدا کنم.

این نوع از همبستگیِ جمعی و فرهنگی با دنیایی که ورای دسترسِ ما است اما در تخیلِ ما زنده و پدیدار، در حوزه‌ی سکولار نیز تقریبا با [همین حسِ همبستگی در] دینْ یکی است. برای مثال، رویدادهای کربلا (کشته‌شدنِ نوه پیامبر) و مسجدی که به حسین بن علی اختصاص یافته، چنان در ذهنِ میلیون‌ها شیعه حک شده که حسِ تکریم را برمی‌انگیزد: نمایِ دورِ این مسجد، صحنه‌هایی از آن نبرد کربلا را در نظر زنده می‌سازد. در تابستان ۲۰۱۴ که جنگجویانِ دولتِ اسلامیِ شام و عراق (ISIS) موصل در شمالِ عراق را تسخیر کردند، بلافاصله دست به کار شدند تا حرم‌ها و یادبودهای “کفرآمیز” را ویران کنند. تهدیدِ آن‌ها برای پیش‌روی به کربلا اما چنان تاثیرِ شدیدی داشت که به ورای مرزهای عراق کشیده شد. سید بلال (سخنگوی انجمن حیدریه، که سازمانی شیعی در هند است) در ماه ژوئن به دیلی تلگراف گفت “در صورتِ حمله‌ی ISIS، ما نیاز به یک میلیون داوطلب داریم تا زنجیره‌ای انسانی پیرامونِ حرم‌های مقدسِ کربلا و نجف ایجاد کنند”.

امروزه در خاورمیانه، نمادهای فرهنگی همان‌قدر در خطر هستند که نمادهای مذهبی. در سوریه، جنگِ خونینِ شهری دارد ساختمان‌ها و بناهای بی‌شماری را ویران می‌کند؛ شاید معروف‌ترین‌شان بازارِ حلب باشد که در ۲۰۱۲ ویران شد. این بازار، چندین سده حضوری ماندگار در قلبِ زندگیِ شهری داشت؛ که البته مدام تغییر می‌کند و ترمیم می‌شود و پیراسته می‌شود و فراموش می‌شود و دوباره احیا می‌شود: اما دانشِ دست‌اولی از این بازار می‌تواند نسل‌های شهر حلب را پیوسته به نیاکان‌شان متصل سازد. شاید چرند به نظر برسد که در بحبوحه‌ی این همه رنج و عذابی که انسان متحمل می‌شود، برای سنگ‌ها و ساختمان‌ها دل سوزاند و اشک ریخت. اما ساختمان‌های قدیمی و برجسته، که همبستگی‌های فردی و جمعی ایجاد می‌کنند، می‌توانند قدرتِ بیکرانی داشته باشند. و اهمیت پیدا می‌کند که چه بر سرِ آن‌ها می‌آید.

مارک فرید، در “سوگواری برای خانه‌ی گمشده” (۱۹۶۳)، که تاثیرِ پاک‌سازیِ شهرِ بوستون در میانه‌ی سده‌ی بیستم را بر خانواده‌های آن شهر بررسی می‌کند، می‌نویسد: از نظرِ اکثریت، کاملا به‌جا است که واکنشِ آن‌ها را غم و حزن دانست. این واکنش‌ها در قالبِ احساسِ فقدان و تمنای ماندگاریِ وضعیت و لحنِ افسرده و … حسِ نومیدی، نمودِ گه‌گاهیِ خشمی مستقیم و جابه‌جاشده، و گرایش‌هایی برای آرمان‌سازیِ مکانِ از-دست-رفته تجلی می‌یابد. این واکنش‌ها در افراطی‌ترین شکل‌شان، اندوه و غمی شدید و عمیق و منکوب‌کننده هستند.

جوامعِ مختلف نسبت به فقدانِ ساختمان‌هایی که مقدس هستند، به شیوه‌های مختلفی واکنش نشان می‌دهند. در طول جنگ جهانیِ دوم، نیروی سلطنتی هوایی و نیروی هواییِ ایالاتِ متحده، بخش‌های گسترده‌ای از لندن و بیرمنگام و لیورپول و پلیموث و هامبورگ و درسدن و فرانکفورت و دوسلدورف و یوکوهاما و کاگوشیما و صد البته هیروشیما و ناگازاکی را ویران کردند. صدها ساختمانِ معروفِ ملی و بین‌المللی، همراه با میلیون‌ها خانه (که ویرانی‌شان فقط برای صاحبانِ آن خانه‌ها معنای عمیقی دارد)، با خاک یکسان شدند. بسیاری از این بناها صدها سال پا-بر-جا بودند. همه‌جا صحبت از بازسازیِ این بناها بود. در یکی از نمونه‌ها (کاونتری) تصمیم بر آن شد که کلیسایی کاملا نو بسازند تا خرابه‌ی کلیسای قبلیْ به‌عنوان یادبود بماند.

جدی‌ترین بازسازی‌ها در شهرهایی مثل ورشو انجام گرفت؛ ساکنینِ این شهر به‌طور جد و از روی خشم تصمیم گرفتند تا دقیقا کپی‌ای از شکلِ قبلیِ شهر را بازسازی کنند. مدیرِ موزه‌ی ملیِ لهستان در کنفرانسی بین‌المللی در ۱۹۶۳ گفت “این وظیفه‌ی ما است که شهر را احیا کنیم. ما شهرِ جدیدی نمی‌خواهیم. … ما ورشویِ زمانه‌ی خود را می‌خواستیم و مصمم هستیم تا سنتِ باستانی‌اش در آینده نیز ادامه یابد”. گویی اگر آن‌ها عینِ شهرِ قبلی را بازسازی کنند، روحِ مقدسِ شهر می‌تواند واردِ ساختمان‌های جدید شود.

در برلین، هیتلر و اسپیر بلندپروازی‌های معماریک‌شان را پر و بال می‌دادند تا پایتختِ غیرمذهبیِ هزارساله‌ی رایش را بسازند؛ شهری که ویران شد و موردِ تحقیر قرار گرفت و بعدها به دو نیمه تقسیم شد. ایده‌ی آن‌ها این بود تا آلمانی‌ها را وادار کنند که با گذشته‌ی اخیرشان روبه‌رو شوند، اما شهرِ دو-نیم‌شده فقط توانست تقابلِ سرمایه‌داری و کمونیسم (این دو رقیب) را آن هم نه در گذشته که در زمانِ حال ایجاد کند. در برلینِ شرقی، از این رسالتْ با جان و دل استقبال شد و هر چه مقدس بودْ سکولار شد و برعکس. ایدئولوژیِ این دولت، بناهای تاریخی و کاخ‌ها و کلیساهایی که مظهرِ پادشاهی و مذهب بودند را به بی‌درنگ به مکان‌های صنعتی تبدیل کرد. و شهری که اقامت‌گاهِ دودمانِ هوهن‌تسولرن بود و در طولِ جنگ آسیب‌های جدی دیده بود، توسط دولتِ آلمانِ شرقی به‌کل ویران شد تا “سمبلِ وحشتناکِ غرورِ ملی” از بین برود. در ۱۹۷۶ اما این کاخ تبدیل به کاخِ جمهوری یا همان کاخِ مردم شد.

اما با اتحادِ دو برلین در ۱۹۹۰، محورِ مقدس-نامقدس دوباره تغییر کرد. کاخِ مردم محکوم و خراب شد، تا اندازه‌ای به این خاطر که آلوده به پنبه‌ی نسوز بود و – البته نمی‌توان به این فکر نکرد که – نوعی تسویه‌ی حساب با گذشته هم بود. مجلسِ فدرال اخیرا رای داده تا کاخ‌شهرِ برلین (یا دست‌کم سه نمای آن) را جوری بازسازی کنند که عقربه‌های ساعت به سال ۱۸۴۵ بازگردد. این بازسازیِ عظیم دست‌کم ۸۰۰ میلیون یورو هزینه برخواهد داشت، و اروپا آن‌قدر سنگ‌برِ حرفه‌ای ندارد تا بتواند این پروژه را در زمان و بودجه‌ی مشخص به پایان برساند. گرچه این پروژه به‌شدت نامحبوب است، اما گفته می‌شود که بسیاری از برلینی‌ها با پس‌دادنِ تکه‌هایی که از این کاخ برداشته و نگه داشته بودند، می‌توانند به بازسازیِ این بنا کمک کنند. آیا این بناهای متعلق به دوره‌ی پیشا-فاشیسم (دوره‌ای که برلین هنوز بمباران نشده بود)، بناهای مقدس به شمار می‌رفتند؟

پرسش‌های قدیمی‌ای هست که ساختمان‌ها می‌توانند پاسخی برای آن‌ها فراهم کنند: من کیستم؟ شما کیستید؟ برای انسانِ مذهبی، پاسخ‌ها از پیش آماده است. مومنان وقتی دورِ کعبه طواف می‌کنند و رایحه‌ی عود را در کلیسایِ مزارِ مقدس در اورشلیم استنشاق می‌کنند، معنای نمادهایی که این ساختمان‌ها در خود دارند را به‌قطع می‌دانند: نمادهایی مانند ایمان و هویت و زندگیِ جاودانِ روح. خارج از حوزه‌ی مذاهبِ بزرگ و باستانی، زمینِ زیرِ پای ما [برای پاسخ‌دادن به آن پرسش‌ها] لغزنده است اما امرِ مقدس هم‌چنان هست. وقتی بدانیم که اقامت‌گاهِ انسانی با داشتنِ بناهای مقدس است که از طبیعت [وحشی] جدا می‌شود، دیگر شگفت‌آور نخواهد بود که بگوییم امرِ مقدسْ در دنیای مادی (دنیای ساختارها) ساکن است.

اتران می‌نویسد “فضاها و مکان‌های مقدس، اساس و راهنمای تمدنِ ما یا هر فرهنگ و تمدنِ مانایی هستند”. حتی آن فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی که نپاییدند نیز تکه‌هایی از خود را بر جا گذشته‌اند. چه چیزی این ساختمان‌ها را ویژه می‌کند؟ همبستگیِ فردی، سوگیری‌های شناختی و نمادگراییِ جمعی، تک‌تک یا مجموعا بارِ عاطفی‌ای ایجاد می‌کنند که می‌توانند شدتِ عظیمی داشته باشد. آن را روحِ مکان می‌نامند، و تنفس در این مکان می‌تواند کِیف‌آور باشد.

معبد هندو در چنای


قره کلیسا (ارومیه)




حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group