معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1401
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1359
معماری مجازی   - 22
نظریه معماری   - 1046
معماری و رسانه   - 22
طراحي داخلي   - 958
جشن نامه اتووود   - 21
سازه های شهری   - 900
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
تکنولوژی ساخت   - 886
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری حوزه عمومی   - 817
جهان علمیْ تخیلی   - 18
مرزهای معماری   - 812
پردیس ویترا   - 18
نظریه شهری   - 745
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
نگاه نو به سكونت   - 744
معماری کوچک مقیاس   - 17
المان شهری   - 740
معماری و نقاشی   - 17
معماری و سیاست   - 647
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
کلان سازه   - 632
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری مدرن   - 567
معماری ـ موسیقی   - 15
معماری پایدار   - 540
معماری بایومورفیک   - 15
منتقدان معماری   - 509
شهرهای در حرکت   - 14
آرمان شهرگرایی   - 488
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
روح مکان   - 480
معماری و روانشناسی   - 14
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 474
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 13
طراحی صنعتی   - 472
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 13
معماری تندیس گون   - 469
معماری و گیم   - 12
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 459
معماری و هوش مصنوعی   - 12
معماری منظر   - 458
معماری و ادبیات   - 11
معماری شمایل گون   - 431
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
باز زنده سازی   - 399
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
آینده گرایی   - 383
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
توسعه پایدار   - 381
بی ینال ونیز   - 10
هنر مدرنیستی   - 379
معماری جنگلی   - 10
معماری یادمانی   - 357
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 334
درس گفتارهای اتووود   - 9
معماریِ توسعه   - 333
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماری سبز   - 323
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
طراحی نئولیبرال   - 312
معماری بیابانی   - 8
معماری پست مدرن   - 289
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 273
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 265
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 262
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 259
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 253
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 252
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 252
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 249
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 244
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 230
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 223
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 221
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 205
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 201
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 194
جنبش "جانِ سیاهان مهم است" و مسئله‌ی طراحی به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 191
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 180
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 180
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 179
معماری تخت جمشید   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 165
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
گرافیک   - 161
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
فضای منفی   - 148
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 145
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
هنر گفت و گو   - 141
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
معماری ژاپن   - 127
طراحی و پناهجویان   - 7
طراحی مبلمان   - 127
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
معماری ایران   - 114
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
بلندمرتبه ها   - 112
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
ترسیمات معماری   - 107
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
معماری و فاجعه   - 97
معماری خوانی   - 6
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
منبع شناسی اتووود   - 6
معماری مذهبی   - 87
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماری فاشیستی   - 80
معماری مصر   - 5
اکسپو   - 79
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
فرهنگ نفت   - 5
معماری هند   - 66
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری چین   - 64
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 64
شهرسازی کوچک مقیاس   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 62
بلوپرینت   - 4
مدرنیته؛ از نو   - 62
اتووودْ آبزرور   - 4
اقتصادِ فضا   - 60
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
ویرانه ها   - 58
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
گفت و گو با مرگ   - 57
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
مدارس معماری   - 51
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
زاغه نشینی   - 48
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
پداگوژی   - 47
چالش های اخلاقی ریاضت ورزی در معماری به روایت پیر ویتوریو آئورلی   - 4
معماری پراجکتیو   - 45
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 45
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 44
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری دیجیتال   - 43
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
جنبش متابولیسم   - 42
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 41
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
باهاوس   - 39
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
فیلوکیتکت   - 37
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
هنر روسیه   - 35
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
درگذشت زاها حدید   - 34
جودیت باتلر مارا به تغییر شکل خشم مان فرا می خواند؛ گفت و گویی با ماشا گِسِن   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
طراحی پارامتریک   - 30
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
بحران آب   - 29
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
معماری فضای داخلی   - 29
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
اکسپو میلان 2015   - 28
شهرْخوانی با اتووود   - 1
پاویون های سرپنتین   - 27
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 22

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ژان بودریار   - 4
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان نوول   - 22
آرشیگرام   - 7
ژاک دریدا   - 18
آرکی زوم   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلبرت پوپ   - 4
ژیل دلوز   - 29
آلدو روسی   - 13
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 27
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 5
سو فوجیموتو   - 11
آنیش کاپور   - 8
سوپراستودیو   - 9
آی وِی وِی   - 34
سورِ فِهْن   - 6
اُ ام اِی   - 40
سوزان سانتاگ   - 8
اتوره سوتساس   - 7
شاشونا زوبوف   - 2
ادریان لابوت هرناندز   - 5
شیگرو بان   - 33
ادوارد برتینسکی   - 1
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سعید   - 13
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سوجا   - 10
فرانک گهری   - 49
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک لوید رایت   - 45
ادولف لوس   - 8
فرای اوتو   - 10
ارو سارینن   - 28
فردا کولاتان   - 2
اریک اوون موس   - 13
فردریک جیمسون   - 3
اریک هابسبام   - 2
فرشید موسوی   - 3
استن آلن   - 4
فمیهیکو ماکی   - 4
استیون هال   - 32
فیلیپ جنسن   - 5
اسلاوی ژیژک   - 17
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گرگ لین   - 7
اسوتلانا بویم   - 4
گونتا اشتلزل   - 1
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 25
ال لیسیتسکی   - 5
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 111
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ لئو   - 3
ام وی آر دی وی   - 53
لودویگ میس ون دروهه   - 25
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اویلر وو   - 9
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
ایلین گری   - 7
لوسی رای   - 15
ایوان لئونیدوف   - 4
لویی کان   - 37
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لوییس بورژوا   - 8
بال کریشنادوشی   - 4
لُکُربُزیه   - 142
باک مینستر فولر   - 12
لیام یانگ   - 4
برنارد چومی   - 33
مارتین هایدگر   - 29
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 8
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 68
مانوئل کاستلز   - 2
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل سورکین   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مایکل گریوز   - 6
پرویز تناولی   - 2
محمدرضا مقتدر   - 4
پری اندرسون   - 3
مخزن فکر شهر   - 1
پل ویریلیو   - 22
مـَــس استودیو   - 3
پیتر آیزنمن   - 58
معماران آر سی آر   - 4
پیتر برنس   - 3
معماران مورفسس   - 16
پیتر زُمتُر   - 68
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر کوک   - 7
موشه سفدی   - 12
پیر بوردیو   - 5
میشل سر   - 3
پییر ویتوریو آئورلی   - 9
میشل فوکو   - 47
تئودور آدورنو   - 5
نائومی کلاین   - 4
تادو اندو   - 13
نورمن فاستر   - 35
تام مین   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام ویسکامب   - 10
هانا آرنت   - 9
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانری لفور   - 24
توماس پیکتی   - 5
هانی رشید   - 5
توماس هیترویک   - 30
هرزوگ دی مورن   - 28
تیتوس بورکهارت   - 2
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیموتی مورتُن   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیو ایتو   - 25
هنریک وایدولد   - 1
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هنس هولین   - 5
جان برجر   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان هیداک   - 4
هومی بابا   - 2
جف منن   - 2
واسیلی کاندینسکی   - 2
جفری کیپنس   - 3
والتر بنیامین   - 27
جورجو آگامبن   - 5
والتر گروپیوس   - 18
جوزپه ترانی   - 2
ورنر پنتون   - 5
جونیا ایشیگامی   - 3
ولادیمیر تاتلین   - 12
جیمز استرلینگ   - 1
ولف پریکس   - 1
جین جیکوبز   - 2
ونگ شو   - 8
چارلز جنکس   - 7
ویتو آکنچی   - 12
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز کوریا   - 15
ک. مایکل هیز   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کارلو اسکارپا   - 13
حسن فتحی   - 5
کازو شینوهارا   - 1
حسین امانت   - 3
کازیو سجیما   - 2
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کالین روو   - 1
داریوش آشوری   - 1
کامران دیبا   - 13
داریوش شایگان   - 13
کامرون سینکلر   - 11
دانیل لیبسکیند   - 24
کریستفر الکساندر   - 2
دنیس اسکات براون   - 10
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کریم رشید   - 5
دیوید رُی   - 2
کلر استرلینگ   - 2
دیوید گیسن   - 2
کلود پَره   - 3
دیوید هاروی   - 25
کنت فرمپتن   - 14
رابرت نوزیک   - 2
کنزو تانگه   - 9
رابرت ونتوری   - 29
کنستانتین ملنیکف   - 3
رُدولف شیندلر   - 7
کنگو کوما   - 47
رضا دانشمیر   - 5
کوپ هیمِلبِلا   - 22
رم کولهاس   - 101
کورنلیوس کاستوریادیس   - 3
رنزو پیانو   - 30
کوین لینچ   - 7
ریچارد مِیر   - 8
کیانوری کیکوتاکه   - 1
ریچارد نویترا   - 7
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریموند آبراهام   - 1
کیشو کـُـروکاوا   - 6
رینر بنهام   - 2
یان گِل   - 9
رینهولد مارتین   - 5
یو ان استودیو   - 32
ریکاردو بوفیل   - 4
یورگن هابرماس   - 15
زاها حدید   - 190
یونا فریدمن   - 5
زیگموند فروید   - 11
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -780
معماری مذهبی   -105
زیرساخت های شهری   -375
صنعتی   -102
فرهنگی   -329
گالری   -84
پاویون   -264
هتل   -76
موزه   -254
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -232
بهداشتی   -40
مسکونی ـ تجاری   -161
حمل و نقل عمومی   -37
تفریحی   -154
ویلا   -6
اموزشی   -133
زاغه نشینی   -5
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
داریوش شایگان؛ پنج موضعْ خاستگاه و شش مفهوم
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1399/02/03
مـنـــــــبـع : نوشته ی امیررضا ثعبانی وب سایت مشق نو
تعداد بازدید : 135

آیزایا برلین در اثرِ خود،[۱] اندیشمندان متفکّر را در دو زمره قرار می‌‏دهد. متفکّران خارپشتِ نظام‌ساز و روباه‌ها. طیف ابتدایی عمیقا در یک حیطۀ خاص می‏‌اندیشند و همه‌‏چیز را با آن یک مفهوم کلیدی تفسیر می‌‏کنند. دستۀ دوّم نقّادانی نکته‌‏سنج و ظریف هستند که از هرباغی گلی چیده‌‏اند و بسیار خوانده‌‏اند و با ذهنِ باز نگریسته‌‏اند. دلبستۀ مسلک و مرامی و جزمی نیستند و با گشودگی و انفتاح و آزاد با مسائل و موضوعات مختلف مواجه می‌‏شوند. از نقد کارنامۀ فکری خود هراسی ندارند که "استقبال از رسوایی بِه از ترکِ حقیقت". اگر این تقسیم بندی موجّه باشد، دکتر داریوش شایگان، بدون شک در قسم دوّم قرار می‌‏گیرد. زائرِ فضاهای متنوعِ فکری که شرق تا غرب را پیموده، با فانوسِ جادویی خود، در جستجویِ اوراق کنده شدۀ هویّت ایرانی از کتاب تحولات جدید است. انسانِ تبعیدی که در دشت‌های فراخ تاریخ به زیجِ عصمتِ فرهنگ از دست رفته ایرانی نشسته است. در این مختصر، دَمی با فیلسوفِ بازی‌گوشِ ایرانی، همنشین می‌‏شویم، تا از زبانِ او اوصافِ این هویّت را بشنویم.

یکم. خاستگاه فکری دکتر داریوش شایگان

ردپایِ این گشودگی و تنوعِ زیستی را به‌وضوح در دوران کودکی شایگان می‌توان یافت. دوره‏‌ای که او در"محاصرهٔ توجهات بی‌کران مادر و پدر، خاله و شوهرخاله‌اش، محصور و به حد اعلا نازپروده" شده بود. مادر او سّنی و"گرجی بود و از فرهنگی روسی‌‏قفقازی برخوردار بود" و"اصل و نسب‌شان به قرن سیزدهم میلادی می‌رسید، زولوگیدزه فامیل پدری مادرشایگان تیره‌ای از سلسله باگراتیون بود که هزار سال بر گرجستان سلطنت کرده بود." زیست در خانواده‌‏ای چندزبانه: "مادر و خاله‌ام باهم گرجی حرف می‌زدند"، "مادرم به سه زبان سخن می‌گفت: زبان ‏گرجی ـ که زبان مادری‌اش بود، روسی -که در مدرسه آموخته بود، و ترکیِ عثمانی ـ که شاید به دلیل همسایگی با امپراتوری عثمانی، و نیز از آنجا که یکی از زبان‌های مسلمانان بود، آن را یاد گرفته بود." از سویی حضور در مدرسهٔ سن‏لویی که کشیشان لازاری آن را اداره می‌‏کردند، به سان یک "نهالستان واقعی" که از همه اقلیت‌ها در آن حضور داشتند: ارامنه، آسوری‌ها، یهودیان. کودکی شایگان در"جهان‌‏های از هم پاشیده‌‏ای گذشت که در آنها هیچ چیزی سرجایش نبود، زبان‏‌ها و معرفت‏‌های ناجور و نامربوط، تکه به تکه، در موزائیک‌‏های تصادفی، بر هم یا برابر هم سوار شده بودند." [۲] نطفۀ فکری شایگان در کودکی، با زیستن در این "جهان‏‌های از هم پاشیده" منعقد شد.

"تا آنجا که به یاد دارم، در فضاهای گسسته از هم زیسته‌ام، در فضاهایی که ممکن نبود شکل و محتوا در پیوندی هماهنگ، پیکری یگانه بسازند. به عکس، تا چشم کار می‌کرد همهٔ ترک‌های پیچش ذهن را جا‏به‌‏جا در آنها می‌دیدی. هیچ چیز سرجای خود نبود، چیزی هم راه به جایی نمی‌برد. "فضاهای" برخاسته از اعصار گوناگون را که به هم دهن کجی می‌کردند، گرد آورده و در موزاییک‌های تصادفی بر روی هم پهلو‏به‌‏پهلوی هم می‌چیدند، به گونه‌ای که همیشه احساس می‌کردم در برهوت زندگی می کنم."[۳]

دوّم. تتبعاتِ مُحققانۀ شایگان

این زیستن در فضاهای گسسته، از همان آثار اولیۀ شایگان که بیشتر صبغۀ تحقیقی و تفحصی دارند، هویداست. "ادیان و مکتب‌های فلسفی هند" که در آن از"حُسن تفاهم" میان فرهنگ‌ها سخن به میان می‌‏آید و نویسنده در جای‌‏جای آن می‏‌کوشد همْ‌سخنی و همدلی فرهنگ سنّتی هند را با فرهنگ سنّتی اسلامی نشان دهد. "هند سرزمین عجایب است و این عبارت سخنی گزافه‌‏آمیز و دور از واقعیت نیست، زیرا کلیۀ مراتب و سطح‌های مختلف فرهنگ بشریت از اعتقادات ابتدائی پرستش درخت و آب گرفته تا غور و بررسی در کیفیت یگانگی وجود در آن سرزمین به ‏موازات یکدیگر وجود دارند و همْ‏زیستی می‌‏کنند و در عصری که هنوز برخی از دهقانان هندو مشغول پرستش مار و درخت‌‏اند و آن بدون شک از نیاکان بومی و غیرآریایی خود به ارث برده‌‏اند، نهضت “عدم آزاد” گاندی که از سنن کهن اخلاقی هند سرچشمه می‌‏گرفت، بزرگترین عبرت را به بشریت آموخت و استقلال هند را از راهی که برای دنیای امروزی تصور آن نیز دشوار است، بدست آورد"[٤]

رسالۀ دکتری شایگان[٥] به گفتگو میان دو فرهنگ هند و اسلام اختصاص دارد. در این اثر، شایگان درتلاش برای به گفتگو واداشتن دو فرهنگ هندو و اسلامی است. مسالۀ او در این اثر هم، وجوه مشترک و مفترقِ فرهنگ‌هاست. "این نوشته در واقع تفسیر و تعبیر رسالۀ مجمع‌البحرین اثر محمد داراشکوه فرزند شاه‌‏جهان است و چون داراشکوه در این رساله کوتاه به کلیۀ مفاهیم و مسائل مربوط به هند و اسلام چنگ انداخته، نگارنده مجبور شد به سیری نسبتاً گستره در هر دو عرصۀ این فرهنگ‌ها روی آورد و بکوشد مفاهیم مقایسه شده را چنانکه شاید و باید معنی کند و نسبت‌های متشابهی را که داراشکوه، شاید به سبب شوق بیش از حد، به صورت معادلات صرف انگاشته بود، از نو بکاود و در صورت لزوم عدم تطابق آن را برملا سازد."[٦]

محور مباحثِ شایگان در تاملاتِ فرهنگی نسبت سنّت و تجدّد و وجوه مغایرتِ این دوفرهنگ است. در دواثر دیگر که انعکاسی از تاملات مولدانۀ شایگان‌اند، یعنی آسیا دربرابرغرب و بت‌‏های ذهنی و خاطرۀ ازلی، شایگان از بروز شکاف میان دورۀ تجدّد و پیش ازآن سخن می‏‌گوید.

"در جهان متجدّد علل غایی حذف گشته‌اند و فیزیک به‌جای متافیزیک نشسته است"، عوالم حس و خیال و عقل جای خود را به عوالم هندسی و مکانیکی داده‌‏اند. جای ذوات را علل مادی گرفته‌اند، "حرکتی از عقل به غرایز، از روحانیت به تعقل، از استغراق مدهوشانۀ انسانی محو در مطلق به سود خودیابی فزونْ‌خواهِ نفس" صورت گرفته است.[۷] این سیر در نگاه شایگان، سرچشمۀ تخیّل انسان را خشکانده است. "انسانِ امروزی نه‌تنها دیگر قادر به رویاپردازی نیست، بلکه حتی از طرح‌ریزی رویاهای خود نیز ناتوان است." [۸]

سوّم. نگاهی به مفاهیم برساختۀ شایگان

شایگان، پس از آن است که درمی‌یابد وظیفۀ او غور و تبیین همین وضع است. وضعی که اسطوره‌ها از آن رخت بربسته‌‏اند، خاطراتِ ازلی ما بتِ ذهنی تلقی می‌شوند. مفاهیم برساختۀ او در این شرایط است که در می‌‏رسند و راویِ انسانی است که هم به "تعطیلاتِ تاریخ" غلتیده و هم دچار"توهّم مضاعف" و "اسکیزوفرنی فرهنگی" گشته است. بروز حوزۀ "کژتابی‌‏های ذهنی" همزادِ شرایطِ "اسکیزوفرنی فرهنگی"ست.

ـ از "تعطیلات تاریخ" آغاز کنیم:

 "در غرب ـ به علل ‏مختلف ـ اتفاقی حادث شده است که دیگر فرهنگ‌ها از آن غایب بوده‌اند: نوزایی و در پی آن نهضت اصلاح دینی و بالاخره روشنگری و در یک کلام تجدد. بخش خیره‌کننده و سرنوشت‌سازی از تاریخ بشر در جایی رقم خورده است که مردمان فرهنگ‌های پیرامونی در آنجا حضور نداشته‌اند. فرهنگ‌های پیرامونی صرفاً آن هنگام از این خواب بی‌خبری بیرون آمدند. در این فاصله فرهنگ ما و فرهنگ‌های همانند آن انگار در"تعطیلات تاریخ" به سر برده‌اند. حال که تعطیلات تاریخی، ناخواسته تمام شده؛ فاصله‌ای هست میان آگاهی مردمان سنتی این فرهنگ‌های پیرامونی با آگاهی مردمان متجددی که سیر تاریخ ایام اخیر را رقم ‏زدند."[٩]

ـ توهّم مضاعف: "توهمی که در طی آن اهل این فرهنگ‌ها از سویی تصور می‌کنند که ماهیت فکر‏‏ غربی را می‌شناسند و آن را در کنترل خویش درمی‌آوردند و با تسلط بر آن عناصری را‏ که مطلوب می‌یابند، برمی‌گزینند و از سوی دیگر تصور می‌کنند می‌توانند فرهنگ‏ خود را دست نخورده حفظ کنند. این "توهم مضاعف" به دو صورت غرب‌زدگی و بیگانگی از خود بروز می‌یابد. گاهی هم به پدیده‌ای عجیب و پیش‌بینی‌ناپذیری می‌انجامد که نه از عقلانیت نقاد جدید حاصل شده و نه ریشه در ارزش‌های فرهنگ‌های کهن دارد."[١٠]

ـ اسکیزوفرنی فرهنگی: وصف‌الحال انسان‌هایی است که میان سنت و مدرنیته گرفتار مانده‌اند. معلق میان خدایان از دست رفته و خدایان هنوز نیامده، ارزش‌های گذشته و ارزش‌های آینده. از حیث تاریخی و فرهنگی مصداق از اینجا مانده و از آنجا رانده. اسکیزوفرنی فرهنگی علامت حالتی بیمارگونه است. این بیماری گاهی به صورت تعلق خاطر بیمارگون به گذشته و سنت بروز می‌یابد و گاهی انزجار از آن. گاهی در لباس شیفتگی‏ مفرط به فرهنگ جدید پدیدار می‌شود و گاهی نفرت از آن و خلاصه در آن واحد حالت‌های دوگانه را سبب می‌شود از قبیل سنت‌‏ستایی و سنت‌گریزی و غرب‌زدگی‏ و غرب‌ستیزی و به همین ترتیب. [١١]

ـ "کژتابی ذهنی" را شایگان با مثالِ عینی چنین توضیح می‏‌دهد:«تلویزیونی را فرض کنید که دو سری تصویر را از دوکانون مختلف دریافت می‌‏کند. این تصاویر سرانجام در یک پرده یا صفحه واحد روی هم خواهند افتاد و روشنی و وضوح برنامه‌‏ها را زائل خواهند کرد. این همان است که تقریباً در ادراک ما از واقعیت رخ می‌‏دهد. زیرا بخشی از وجود ما -یعنی نفس ما- هنوز از دیدگاه کهنه با اشیاءِ نظر می‏‌کند، در حالی که عقل‌‏مان عقاید نویی را که ملهم از الگوی معرفتی مدرن غرب هستند مصرف می‏‌کند. بین این دو شکافی است که پرکردنش سخت دشوار است. آگاهی ما نسبت به مدرنیته در حالت تاخیر قرار دارد، جهانی که ما باز می‏‌نماییم  از نظر زیرساخت فلسفی‌‏اش، جهانِ پس از هگلی است اما، در عین حال، از نظر مضمون، پیش از گالیله‌‏ای است. ما در برخوردگاه این دو، و در التقاط‌ها و کژآهنگی‌‏ها و کژتابی‌‏ها شرکت می‌‏کنیم. این کژتابی‌‏ها غالباً از طریق روکش‌کاری placage عمل می‏‌کنند. روکش‌کاری عبارت است از آنست که عقایدی را که در واقعیت هیچ قرینه‌‏ای ندارند، با واقعیت‌‏های اجتماعی همقران و همزمان سازیم. روکش‌کاری شیوۀ به عمل درآوردن کژتابی است. سکه‌‏ای است که دو رویه دارد: رویۀ اوّل، روکش کردن یک جهان‏‌بینی کهنه روی یک زمینۀ نو است که به سنتی کردن جامعه می‌‏انجامد. وجه دیگر، روکش کردن یک گفتار جدید بر یک زمینۀ کهنی است. عملی که به گونه غربی کردن و مدرن سازی پدیدار می‌‏شود. که سرانجام، پایه‌‏ای که روی آن مطلب نو یا مبحث کهنه را می‌‏کشیم، دیگر نه این و نه آن است. زیرا دیگر تار و مه‌‏آلود شده است. [١۲]

ـ "روکش‌کاری" از نمونه‌های وضعیّت "کژتابی ذهنی" است: "روکش‏‌کاری آشتی دادن ظاهری مفاهیم و معانی مدرن و سنتی است. گرفتن سطوح ظاهری است فارغ از دریافت ریشه‌های عمیق. یافتن اندک مناسبتی است میان امور جدید و قدیم و پیوند زدن آنها با یکدیگر که البته حاصلی ندارد. جز سوءِ تفاهم‌ها و ناکامی‌های تازه. روکش‌کاری در واقع فعلیت یافتن کژتابی‌هاست در عرصهٔ عمل که به دو صورت متحقق می‌شود: روکش کردن جهان‌بینی‌ای مدرن بر زمینهٔ جامعه‌ای سنتی و در هر دو حال نشانه‌ای است از درنیافتن فاصلهٔ واقعیت‌ها و اندیشه‌ها. اما این روکش‌کاری‌ها -ولو به نیت خیر- راه به جایی نمی‌برد و از حوزهٔ کژتابی‌ها تصویر راست و درستی درنمی‌آید. در این فرآیندِ ستیز ظاهری با تجدد غربی و دلبستگی سطحی به سنت ماجرای پیچیده‌ای رخ می‌دهد که شایگان آن را "غر‌ب‌زدگی ناآگاهانه" می‌خواند. در این وضع اهل فرهنگ پیرامونی نمی‌دانند و نمی‌بینند که در حقیقت از فرهنگ جدید بازی خورده‌اند و ناخواسته پایبند آن شده‌اند."[١۳]

 

چهارم. گفتگو در فراتاریخ مقدمۀ گفتگوی فرهنگ‏‌ها

هم‌او، در اثری که به فاصلۀ بیست سال از آسیا در برابرغرب، منتشر شد، از گوش سپردن به "گفتگوی فراتاریخی" سنت‌ها سخن می‌‏گوید. "گفتگو در فراتاریخ معادل ارتباط عمودی یا طولی مورد نظرماست. گفتگویی میان شانکارا از برجسته‌‏ترین حکمای اندیشۀ کهن هندو و مایستراکهارت یکی از اصلی‌‏ترین نمایندگان معنویت مسیحی در قرون وسطی، ابن عربی از سنّت اسلامی و ایرانی و دوحکیم تائویی چینی یعنی لائوتسو و چوانگ تسو. هنگامی که با چهره‌‏های برجستۀ عرفان تاریخ بشریت سروکار داریم، همواره به تطابق‌‏های حیرت‏‌انگیز و گیج‏‌کننده برخواهیم خورد و پل‏‌هایی خواهیم یافت که بینش‌‏های آنها را به هم وصل می‏‌کنند. زیرا در سطح فراتاریخی روح، همواره و علی‌رغم تمایزها و اختلافات فرهنگی، در تجربۀ عرفانی حکمای بزرگ تجانس و همگونی ساختاری انکارناپذیری وجود دارد." [١٤] از سوی دیگر شایگان به تمهید مقدمات برای "گفتگوی فرهنگ‌ها"ی می‌پردازد که برآمده از"گفتگو درفراتاریخ" است. این هردونیاز مبرم بشر جدید است.

مفهومِ "هویّت چهل‏ تکه" که عنوان یکی از فصول افسون زدگی جدید، تبیینی ازقلمرو حالت دوزیستی از لایه‌های تک‌ساحتی انسان مدرن است. "ما ساکنان پیرامونی در میان بلوک‌های مختلف شناخت می‌‏زییم. ما در لابه‌‏لای جهان‏‌هایی ناسازگار گرفتاریم، جهان‌‏هایی که متقابلاً یکدیگر را نفی می‏‌کنند و تغییر شکل می‌دهند. اگر این دوگانگی که با روشن‌‏بینی و برکناراز کینه‌‏ورزی پذیرفته می‏‌شود، می‌‏تواند به وجود ما غنا بخشد، قلمروهای شناخت ما را گسترش دهد و طیف حساسیت ما را وسیع کند. اما اگر از حیطۀ نقد شناخت پس رانده شود، اختلال به وجود می‏‌آورد، نگاه را دوپاره می‌‏کند و همچون آینه‌‏ای شکسته، واقعیت جهان و تصویر ذهن را کج و معوج می‌نماید." "ما شاهد ظهور نوعی آگاهی سیاره‌‏ای هستیم که تمام سطوح هشیاری بشر را از عصرنوسنگی تا عصر اطلاعات در بر می‌‏گیرد…همزمان با همۀ این تغییرات بنیادی، ما ناظر یکی رخداد بی‌سابقه، دیگری نیز هستیم که گویی آن روی سکۀ جهانی شدن است، و آن سربرآوردن دوبارۀ ادیان، فرقه‌‏ها و سلوک‌های متعدد مذهبی." [١٥]

پنجم. اوصاف علامه، کُربن و فردید در نگاه شایگان

جامه "هویّت چهل ‏تکه" بیش از همه برتنِ سالکی چون خود شایگان، راست می‌‏آید. کسی که دلبستۀ فرهنگ‌های گوناگون است. شیفتۀ کهن‌‏ترین سنّت‌‏های شرقی است. هم در سلکِ دوستدارنِ علامه طباطبایی درآمد، هم‏ به حلقۀ فردیدیه و کُربن پیوست. "به [علامه طباطبایی] احساس ارادت و احترامی سرشار از عشق و تفاهم داشتم. سوای احاطه وسیع او بر تمامی گسترهٔ فرهنگ اسلامی آن خصلت او که مرا سخت تکان داد، گشادگی و آمادگی او برای پذیرش بود. به همه حرفی گوش می‌داد، کنجکاو بود، و نسبت به جهان‌‏های دیگرِ معرفت حساسیت و هشیاری بسیار داشت. من از محضر او به نهایت توشه برداشتم. هیچ‌‏یک از سوالات مرا دربارهٔ مجموعه طیف فلسفه اسلامی بی پاسخ نمی‌گذاشت. با شکیبایی و حوصله و روشنی بسیار به توضیح و تشریح همه چیز می‌پرداخت. فرزانگی‌اش را جرعه جرعه به انسان منتقل می‌کرد. چنانکه در دراز مدت نوعی استحاله در درون شخص به وجود می‌آورد. ما با او تجربه‌ای را گذراندیم که احتمالا در جهان اسلامی یگانه است." [١٦]

تعلّق شایگان به حلقۀ پیرامون کُربن، چنان بود که دو سال پیش از انقلاب او را مردی با چراغ جادو[١۷] نامید، و پس ازانقلاب، از او چو پیری سخن گفت که سرآغاز جنبش معنوی برای پل زدن میان ایران سنّتی و تجدّد بود.[١۸] شهریور سالی که انقلاب درایران در حال خیزبرداشتن بود، شایگان بر بسترِ دارندۀ چراغ جادو حاضر شد، در حالی‏که می‏‌دانست: "مرگ قریب‏‌الوقوع کُربن همزمان با پایان یک جهان" خواهد بود.[١٩] وصف او امّا از سیداحمدفردید این چنین است: "آشوب‌گری مادرزاد"، با "جرقّه‌‏هایی از نبوغ و کینه‌‏ای عمیق"، زنندۀ "بهتان‌‏های‌‏ موذّیانه و زهرآگین به اشخاص" و محفل او همان "مظلمۀ بغض و عداوت و آتشفشان احساسات"[۲٠] است.

باری، دکترداریوش شایگان، نمونۀ متفکّری مهاجر و سیاری است که مطابقِ تعریفی که از حکیم می‏‌شود، متجلی کنندۀ اندیشه‌‏های خود است. او کوشید هوّیتِ نیم خفته ایرانی را از بی‌‏خبری و بی‌‏زمانی برون آورد و با طوفانِ سرد تاریخ آشنا کند. ستارۀ منظومۀ او چیزی نیست جز فرهنگ. فرصتی در آینده می‌‏طلبم که به ضلعِ دیگری ازافکارِ شایگان که عبارت است از هنر بازگردم، که هر زمانی را ظرفیتی و زبانی‌ست. اگر مجالی افتد:

به بانگ چنگ بگوییم آن حکایت‏ها
که از نهفتن آن دیگ سینه میزد جوش

نسخه ی اصلی این یادداشت را می توانید در این ادرس بیابید.

منابع:

[۱] بنگرید به آیزایا برلین، متفکران روس، ترجمۀ نجف دریابندی، تهران خوارزمی، ١۳٦١، ص٤٥-٤٦.

[۲] زیر آسمان‌های جهان، مجموعه گفتگوها با رامین جهانبگلو، ترجمۀ نازی عظیما، تهران: نشر فرزان روز، ١۳۷٦، ص ١٥

[۳] برگرفته از lerres aux génértions futures، ترجمۀ کامران فانی، ص١

[٤] برگرفته از ادیان و مکتب‌های فلسفی هند، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۴۶

[٥] آئین هندو و عرفان اسلامی، ترجمۀ جمشید ارجمند، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز، ۱۳۸۲

[٦] آئین هندو و عرفان اسلامی، ترجمۀ جمشید ارجمند، تهران، نشر و پژوهش فرزان رو، ۱۳۸۲، پیشگفتار مولف، ص۳

[۷] بت‌های ذهنی و خاطرۀ ازلی، داریوش شایگان، انتشارات امیرکبیر، ص۲۰

[۸] درجستجوی فضاهای گمشده، ایران نامه، سال نهم، شمارۀ ۴، پاییز۱۳٧۰

[۹] Daryush Shayegan, Le Regard mutilé: schizophrénie culturelle: pays traditional face à la modernité, Paris, Albin Michel 1989.

[١٠] آسیا دربرابرغرب، داریوش شایگان، انتشارات امیرکبیر، ص۴۹-۶۱

[۱۱] Daryush Shayegan, Qu ‘ est-ce qu’une révolution? Albin Michel 1991.p. 83-99

۲] زیرآسمان‌های جهان، ص۲۲۴-۲۲۵

۳] آسیا در برابرغرب، ص۷۶-۹۹.

[١٤] افسون‌زدگی جدید: هویت چهل تکه و تفکر سیار، داریوش شایگان، ترجمۀ فاطمه ولیانی، ص۳٧۸

[۱۵] Daryush Shayegan, Le regard motile, Albin Michel, Paris 1989, p.9.

[١٦] زیرآسمان‌های جهان، ص۷۰

[۱۷] Daryush Shayegan, L home à la lampe magique, en S.H Naser(ed), Mélanges offerts à Henry Corben, Tehran, McGill University, Tehran Branch: Tehran University; The Imperial Iranian Academy of Philosophy, 1997

۸] هانری کُربن: آفاق تفکّر معنوی در اسلام ایرانی، ص ۳۹

[١٩] همان، ۵۵-۶۵

[۲٠] زیرآسمان‌های جهان، ٧۸-٧۹



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

حافظ خوانی با داریوش شایگان؛ نهایت تراشیدگی فرمی و غنای محتوایی
داریوش شایگان؛ هنر ایرانی و محو فرد برابر تصویر ازلی
داریوش شایگان و مرگْ اندیشیِ انتقادی
داریوش شایگان به روایت محمدرضا حائری؛ مرگ چنین خواجه نه کاریست خُرد
داریوش شایگان و تصویر یک جهان یا بحثی درباره ی هنر ایران ـ بخش سوم و اخر
درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group