معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1706
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
منظر شهری   - 1591
پداگوژی انتقادی   - 17
طراحي داخلي   - 1166
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
نظریه معماری   - 1131
شهرهای در حرکت   - 15
سازه های شهری   - 1080
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
تکنولوژی ساخت   - 1072
معماری بایومورفیک   - 15
معماری حوزه عمومی   - 1062
سینما ـ طراحی صحنه ـ معماری   - 15
مرزهای معماری   - 1047
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 15
نگاه نو به سكونت   - 915
اینستالیشن های شهری   - 14
المان شهری   - 868
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 14
نظریه شهری   - 835
معماری و غذا   - 13
معماری و سیاست   - 802
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 13
معماری مدرن   - 776
معماری و دشت   - 12
معماری پایدار   - 744
معماری خاورمیانه   - 11
کلان سازه   - 731
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
روح مکان   - 670
معماری خوانی   - 10
آینده گرایی   - 660
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 10
معماری منظر   - 628
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 624
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
آرمان شهرگرایی   - 587
بی ینال ونیز   - 10
طراحی صنعتی   - 575
درس گفتارهای اتووود   - 10
معماری تندیس گون   - 570
معماری و انسان شناسی   - 10
توسعه پایدار   - 566
فمینیسم   - 9
معماری شمایل گون   - 556
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 9
منتقدان معماری   - 556
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 9
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 545
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
معماریِ توسعه   - 517
ده زن برتر تاریخ معماری مدرن   - 9
باز زنده سازی   - 494
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
هنر مدرنیستی   - 437
معماری تخت جمشید   - 8
معماری یادمانی   - 390
معماری بلوک شرق ـ جهان در حال محو شدن   - 8
طراحی نئولیبرال   - 387
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 8
معماری سبز   - 385
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
تغییرات اقلیمی   - 371
تز 1400   - 8
معماری ارزان   - 363
معماری آمریکای جنوبی   - 8
تراشه های کانسپچوال   - 359
معماری و جنگ   - 7
معماری پست مدرن   - 352
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 333
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 323
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 317
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 308
جنبش "جانِ سیاهان مهم است" و مسئله‌ی طراحی به روایت آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 304
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 295
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 285
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 277
عبور از مرحله جنینی   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 276
معماری مصر   - 7
اقتصادِ فضا   - 274
منبع شناسی اتووود   - 7
معماری انتقادی   - 272
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
معماری ـ سینما   - 268
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
زنان و معماری   - 250
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 247
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
عکاسی   - 241
طراحی و پناهجویان   - 7
مسکن حومه شهری   - 237
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 235
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 229
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
گرافیک   - 215
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 209
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 208
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری و فاجعه   - 199
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری فضای داخلی   - 185
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری و رسانه   - 180
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 178
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 178
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ژاپن   - 174
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ایران   - 169
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 6
ترسیمات معماری   - 166
فرایند تکامل معماری مدرن هند   - 6
هنر گفت و گو   - 165
مسابقه ویلا 1400   - 6
بلندمرتبه ها   - 138
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
اتووود ـ ایران معاصر   - 123
ده پرسش از دو معمار   - 6
معماری کوچک مقیاس   - 106
جنتریفیکیشن   - 6
ویرانه ها   - 104
معماری استرالیا   - 5
مدرنیته؛ از نو   - 98
زنان، آشپزخانه، مقاومت   - 5
معماری چین   - 97
گزارش فرانسویِ وس اندرسون   - 5
معماری آسیا   - 93
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماری اروپا   - 91
اکنی استودیو   - 5
معماری مذهبی   - 90
کتاب هایی در باب یوتوپیا   - 5
معماری فاشیستی   - 89
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 87
شهرسازی کوچک مقیاس   - 5
معماری جنگلی   - 84
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
اکسپو   - 83
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 80
بلوپرینت   - 4
فیلوکیتکت   - 79
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 79
شهر ژنریک و نامکان ها   - 4
گفت و گو با مرگ   - 79
اکسپوی دبی. 2020   - 4
معماری پراجکتیو   - 78
چالش های اخلاقی ریاضت ورزی در معماری به روایت پیر ویتوریو آئورلی   - 4
جهان علمیْ تخیلی   - 74
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
معماری هند   - 70
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماری دیجیتال   - 68
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
بحران آب   - 65
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
مدارس معماری   - 65
معمای حبابی   - 4
معماری و نقاشی   - 61
معماری پساصنعتی   - 4
پداگوژی   - 60
معماری آفریقا   - 3
زاغه نشینی   - 57
اتووودْ باکسْ آفیس   - 3
معماری و روانشناسی   - 57
مدرنیسم هیپی   - 3
طراحی مُد   - 56
معماری مدارس   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 54
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری و هوش مصنوعی   - 53
بازپس گیری حریم خصوصی مان به روایت آنا وینر   - 3
معماری و رنگ   - 53
ژان بودریار؛ شفافیت، ابتذال و آلودگی رابطه   - 3
معماری و ادبیات   - 52
فیلم پدر ساخته ی فلوریان زلر   - 3
آنتروپوسین   - 52
شش پروژه شاخص معماری پست مدرن   - 3
معماری بیابانی   - 50
اندیشیدن از مجرای پاسخ های کووید 19 با فوکو   - 3
معماری و آب   - 50
باشگاه مشت زنی   - 3
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 47
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
هنر روسیه   - 45
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 45
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
باهاوس   - 44
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
جنبش متابولیسم   - 44
کودتایی که در مورد ان صحبت نمی کنیم   - 2
معماری و گیم   - 40
تعییرات زیست محیطی ـ انقلاب یا انهدام   - 2
معماری و سلامت   - 37
یوتوپیاهای سیاره ای . نیکیتا داوان با آنجلا دیویس و گایاتری اسپیواک   - 2
درگذشت زاها حدید   - 35
جودیت باتلر مارا به تغییر شکل خشم مان فرا می خواند؛ گفت و گویی با ماشا گِسِن   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 34
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
طراحی پارامتریک   - 34
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
معماری آمریکا   - 33
شهرهای پیشاصنعتی   - 2
معماری مجازی   - 31
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
اکسپو میلان 2015   - 28
فیلم های اتووود   - 2
پاویون های سرپنتین   - 28
سایبرفمینیسم   - 2
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 25
معماری و کودک   - 2
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 24
سایبورگ   - 2
معماری و کوه   - 23
سایبرنتیک   - 1
طراحی جزییات   - 23
نمایش های مد پرادا   - 1
معماری و آسمان   - 21
ان اف تی   - 1
جشن نامه اتووود   - 21
متاورس   - 1
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 21
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
معماری ـ موسیقی   - 19
پیتر آیزنمن و خانه شماره یک به روایت روبرت سومول   - 1
شانزده کتاب برای ورود به جهان اِی آی و عصر آنتروپوسین   - 19
ده پرسش از هشت معمار   - 1
سینما به ترتیب الفبا به روایت هاوارد سوبر   - 18
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
فرهنگ نفت   - 18
شهرْخوانی با اتووود   - 1
پردیس ویترا   - 18

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زیگموند فروید   - 19
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان بودریار   - 11
آرشیگرام   - 8
ژان نوول   - 22
آرکی زوم   - 6
ژاک دریدا   - 19
آلبرت پوپ   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلدو روسی   - 15
ژیل دلوز   - 34
آلفرد هیچکاک   - 5
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 28
سانتیاگو کالاتراوا   - 14
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 6
سو فوجیموتو   - 18
آنسامبل استودیو   - 2
سوپراستودیو   - 9
آنیش کاپور   - 8
سورِ فِهْن   - 6
آی وِی وِی   - 34
سوزان سانتاگ   - 10
آی/ تری   - 2
شاشونا زوبوف   - 4
اُ ام اِی   - 59
شیبیک و کریستوف   - 2
اتوره سوتساس   - 8
شیگرو بان   - 34
ادریان لابوت هرناندز   - 5
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد برتینسکی   - 1
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سعید   - 17
فرانک گهری   - 50
ادوارد سوجا   - 10
فرانک لوید رایت   - 45
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرای اوتو   - 10
ادولف لوس   - 9
فردا کولاتان   - 2
ارو سارینن   - 30
فردریک جیمسون   - 4
اریک اوون موس   - 14
فرشید موسوی   - 3
اریک هابسبام   - 2
فمیهیکو ماکی   - 4
استن آلن   - 4
فیلیپ جنسن   - 7
استیون هال   - 32
گابریل کوکو شنل   - 2
اسلاوی ژیژک   - 18
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 7
اسنوهتا   - 7
گرگ لین   - 7
اسوالد متیوز اونگرز   - 7
گونتا اشتلزل   - 1
اسوتلانا بویم   - 5
لئوپلد بانچینی   - 2
اسکار نیمایر   - 38
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 26
ال لیسیتسکی   - 5
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 112
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 25
لودویگ لئو   - 3
ام وی آر دی وی   - 74
لودویگ میس ون دروهه   - 29
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 4
اورهان پاموک   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 9
لویی کان   - 39
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییجی مورتی   - 1
بئاتریس کُلُمینا   - 10
لوییس بورژوا   - 8
بال کریشنادوشی   - 4
لُکُربُزیه   - 153
باک مینستر فولر   - 13
لیام یانگ   - 4
برنارد چومی   - 36
لینا بو باردی   - 4
برنارد خوری   - 2
مارتین هایدگر   - 32
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 8
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 69
مانوئل کاستلز   - 3
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو فریره   - 2
مایکل سورکین   - 4
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 28
معماران آر سی آر   - 5
پیتر آیزنمن   - 59
معماران مورفسس   - 16
پیتر برنس   - 5
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر زُمتُر   - 69
موشه سفدی   - 12
پیتر کوک   - 10
میشل سر   - 3
پیر بوردیو   - 5
میشل فوکو   - 59
پییر ویتوریو آئورلی   - 14
نائومی کلاین   - 5
تئودور آدورنو   - 7
نورمن فاستر   - 36
تادو اندو   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام مین   - 13
هانا آرنت   - 10
تام ویسکامب   - 10
هانری لفور   - 24
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 31
توماس هیترویک   - 31
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 25
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 7
واسیلی کاندینسکی   - 2
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 30
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 18
جورجو آگامبن   - 8
ورنر پنتون   - 5
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 13
جولیا کریستوا   - 2
ولف پریکس   - 1
جونیا ایشیگامی   - 7
ونگ شو   - 8
جیمز استرلینگ   - 1
ویتو آکنچی   - 12
جین جیکوبز   - 2
ویوین وست وود   - 6
چارلز جنکس   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کارلو اسکارپا   - 13
چارلز کوریا   - 15
کازو شینوهارا   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کازیو سجیما   - 2
حسن فتحی   - 6
کالین روو   - 1
حسین امانت   - 3
کامران دیبا   - 13
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامرون سینکلر   - 11
داریوش آشوری   - 1
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش شایگان   - 13
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دانیل لیبسکیند   - 24
کریم رشید   - 5
دنیس اسکات براون   - 10
کلر استرلینگ   - 2
دورته مندروپ   - 3
کلود پَره   - 3
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 23
کنت فرمپتن   - 14
دیوید رُی   - 2
کنزو تانگه   - 10
دیوید گیسن   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
دیوید هاروی   - 25
کنگو کوما   - 47
رابرت نوزیک   - 2
کوپ هیمِلبِلا   - 23
رابرت ونتوری   - 31
کورنلیوس کاستوریادیس   - 3
رُدولف شیندلر   - 7
کوین لینچ   - 7
رضا دانشمیر   - 5
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رم کولهاس   - 119
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
رنزو پیانو   - 34
کیشو کـُـروکاوا   - 8
ریچارد مِیر   - 8
یان گِل   - 9
ریچارد نویترا   - 7
یو ان استودیو   - 32
ریموند آبراهام   - 1
یورگن هابرماس   - 15
رینر بنهام   - 2
یورن اوتزن   - 1
رینهولد مارتین   - 5
یونا فریدمن   - 5
ریکاردو بوفیل   - 7
یوهانی پالاسما   - 12
زاها حدید   - 196

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -877
گالری   -95
زیرساخت های شهری   -477
هتل   -84
فرهنگی   -383
ورزشی   -68
پاویون   -303
حمل و نقل عمومی   -39
موزه   -273
بیمارستان و داروخانه و کلینیک   -38
اداری ـ خدماتی   -255
ویلا   -27
تفریحی   -192
مجموعه های مسکونی   -8
مسکونی ـ تجاری   -173
زاغه نشینی   -6
اموزشی   -158
سرویس بهداشتی عمومی   -5
صنعتی   -114
عناصر یادمانی شهری   -5
معماری مذهبی   -108
تجاری   -3
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
 رسانه ی تخصصی معماری و شهرسازی میم زون
هنر گفت و گو ـ سهند ستاري با تورج اتابكي
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/06/03
مـنـــــــبـع : روزنامه شرق ، شماره 1806 به تاريخ 23/5/92 ، نوشته ي سهند ستاري
تعداد بازدید : 2803

اعتراضات اخير در ترکيه و مداخله مردم در وضع موجودشان که سوژه جمعي سياسي را در خيابان ها و ميادين ترکيه شکل داد خبر از ريشه خاستگاه اوليه اين شورش مي داد که درپي چندين اعتراض صلح آميز شکل گرفته بود. اعتراضات در نهايت با اقدام دولت اردوغان در تخريب پارک گزي خصمي مشترک يافت و اردوگاه مردم را در برابر اردوگاه دولت قرار داد که همانا دو بخش متخاصم و آشتي ناپذير وضعيت بودند. شورش مردم ترکيه از تحصن هاي ساده، مسالمت آميز و اعتراضي زيست محيطي به تخريب يک پارک به بهانه ساخت يک مرکز خريد آغاز شد و چه به لحاظ حجم و چه دامنه خواست ها به سرعت گسترش يافت و چندين شهر و ميليون ها شهروند را با خود درگير و همراه کرد و مطالباتشان تا استعفاي دولت اردوغان نيز پيش رفت.

چراکه فصل مشترک همه نارضايتي ها مخالفت با اقتدارگرايي دولت اردوغان بود. گسترش جنبش، نشانگر حجم کثيري از خشم و خصم و نارضايتي فروخفته اي بود که با تکانه اي شعار “آتش زير خاکستر” را جان بخشيد. اگر نفس اين اعتراضات و پازل شکل گيري آن را کنار هم بچينيم، خيزش و شورشي را که در پي اعتراض به تخريب پارک گزي تقسيم صورت گرفت، به رغم حمايت ها و رهبري ظاهري جنبش هاي محيط زيستي، نمي توان تنها با قاعده و اهميت زيست محيطي خواند. البته به هيچ وجه نمي توان آرمان حفاظت و وفاداري به فضاهاي عمومي مشترک (public spaces) و مقاومت در برابر تصاحب و بلعيدن اين فضا ها توسط سرمايه داري جهاني و محلي را در متن اين خيزش ناديده گرفت.

جنبش ترکيه مجموعه اي ناهمگن، متکثر و چندصداست که در آن جنبش زنان و دانشجويان، اکولوژيست ها، احزاب چپ و آنارشيست ها و حتي ناسيوناليست ها و جريان هاي دست راستي با پايگاه طبقاتي متوسط و بالانيز حضور داشتند و به سبب فرم عمل سياسي و نحوه سازماندهي اين اعتراضات همان طور که در جنبش هايي با فرمي مشابه در سال هاي اخير ديده شد، فرصتي براي سياسي شدن جواناني پديد آورد که اساسا تعلقات سياسي نداشتند؛ جنبشي که در آن، همه مردم از اعضاي حزب کمونيست، مسلمانان ضدسرمايه داري، جبهه هاي سوسياليستي انقلابي، فعالان اتحاديه هاي کارگري، احزاب کارگري تا حزب جمهوريخواه خلق (ناسيوناليست هاي سوسيال دموکرات) حضور داشتند. اتفاقات اخير ترکيه را بي شک بايد بخشي از مقدمات تحقق سياست مردمي در متن مبارزه و اعتراضات ترک ها دانست؛ يک مقاومت تخريب گرايانه در برابر هر تلاشي که بناست جهان آنها را در اصلي منفرد محبوس کند.

دولت اردوغان که برنامه هاي حزب “عدالت و توسعه” را البته با خودکامگي خاص خود، نمايندگي مي کند؛ در تمام اين سال ها در مقام الگويي بي بديل براي کشورهاي مسلمان معرفي شده و حتي به اتوپياي اصلاح طلبان خاورميانه بدل گشته است؛ الگويي که توانسته، به مدد قوه قهريه دولتي، اقتدارگرايي را با نئوليبراليسمي بي شکل و هار پيوند بزند. براي واکاوي هر چه صحيح تر تحولات کنوني ترکيه که عجالتا در سکوت به سر مي برد به سراغ تورج اتابکي رفتيم و ريشه خواست هاي مردم و زمينه هاي شکل گيري اين جنبش و چگونگي عملکرد دولت اردوغان را در اين سال ها از او جويا شديم. تورج اتابکي استاد “تاريخ اجتماعي خاورميانه و آسياي مرکزي” در دانشگاه ليدن و پژوهشگر ارشد در پژوهشکده بين المللي تاريخ اجتماعي در آمستردام است. تورج اتابکي سالها مديريت انجمن اروپايي مطالعات آسياي مرکزي (ESCAS) را به عهده داشت و اينک رياست منتخب دوره آينده انجمن بين المللي ايرانشناسي را دارد. از تورج اتابکي کتاب هاي “تجدد آمرانه” و نيز “دولت و فرودستان” به همت انتشارات ققنوس به زبان فارسي منتشرشده است.

در روزها و هفته هاي اخير بسياري اعتراض هاي ترکيه را از منظر تقابل دولت سکولار و دولت مذهبي مي بينند. ترکيه طي تحولات و تغييرات جديد در فاز داخلي به يک جامعه دوقطبي تبديل شده است. از اين رو بسياري اعتراض ها را ناشي از محدوديت هاي بيشتر بر آزادي افراد و حرکت اردوغان به سمت دولتي با گرايش هاي مذهبي مي دانند. براي نمونه به قانون منع فروش مشروبات الکلي از ساعت 10 شب به بعد يا قوانين مشابه استناد مي کنند. شما ريشه اين اعتراض ها را در چه مي دانيد؟ آيا ريشه اين اعتراض ها را در اين تقابل مي بينيد يا دليل ديگري را براي خيزش امروز ترک ها موجه مي دانيد؟

دلايل متعددي براي خيزشي که در چند هفته گذشته در ترکيه شاهدش بوديم وجود دارد؛ نخست اينکه سياست هاي فرهنگي حزب “عدالت و توسعه” در 10 سال گذشته به تدريج فضاي عمومي ترکيه را براي حضور ديگر فرهنگ ها و خرده فرهنگ ها، جز فرهنگ حزبي حاکم، يعني بسط ارزش هاي اسلام حنفي، تنگ کرده است. در اين زمينه هم مي توان به مصوبه هاي دولتي اشاره کرد که در شکل قوانين موضوعه محدوديت هايي براي شهروندان ديگر انديش و ديگر رفتارها پديد آورده و هم حمايت ضمني از رفتار فرهنگي گروه هاي اسلامگرا که خوانش شان از اسلام همسنگ خوانش حزب حاکم است. بازتاب اين حمايت را نيز اينجا و آنجا در شکل گيري فضاي فرهنگي شهرهاي کوچک و محله هايي در شهرهاي بزرگ مي توان ديد. ترک ها خود آن را “فشار محله” (mahalle baskısı) مي خوانند. در نهادهاي دولتي نيز شاهد شکل گيري چنين فضاي تنگ فرهنگي هستيم. در زمينه سازماندهي نيروي کار در نهادهايي که اعضاي حزب عدالت و توسعه حضورشان چشمگيرتر است، کمتر نشاني از شايسته سالاري داريم و بيشتر تعلق حزبي است که معيار است. اما به گمانم اين خيزش دلايل ديگري نيز دارد. از جمله رفتار مستبدانه افرادي در حزب عدالت و توسعه که سرمست از سه دوره پيروزي پياپي در انتخابات اين کشور در عرصه حکومتداري بيشتر به خويش محوري و يکه تازي رو کرده اند تا تکيه بر خرد جمعي. آقاي اردوغان با شخصيت فرهمندشان (کاريزماتيک) نمونه برجسته چنين افرادي است. يکي از شعارهايي که در ميدان تقسيم معترضان سردادند، اين بود: “ما حکومت نداريم، اردوغان داريم.” گفتني است در درون حزب عدالت و توسعه نيز کساني هستند که نگران چنين رفتار مستبدانه اي اند. در جريان اعتراض هاي اخير از برکشيدگان و افراد عادي حزب نيز کم نبودند که در اعتراض به اين استبداد به معترضان پيوستند. و باز از جمله دلايل ديگر اين اعتراض ها رويکرد اقتصادي حزب عدالت و توسعه است در 10 سال گذشته که با حمايت پيگير از سرمايه داران آناتولي که با اين حزب بيعت کرده اند و از حاميان به جد اين حزب به شمار مي آيند، نه تنها به تدريج فضاي فعاليت اقتصادي ديگر اهالي سرمايه را محدود کرده است، بلکه چشم انداز اميد بخشي را نيز براي بخش هايي از کارگران ترکيه و نيز خيل عظيم تهيدستان مهاجر به شهر هاي بزرگ باقي نگذاشته است. طرفه اينکه در اعتراض پارک گزي نشانه هايي از همه اين عوامل را مي شود ديد. حکومت تصميم به بازسازي ميدان تقسيم مي گيرد. قرار است مرکز فرهنگي کمال آتاتورک در گوشه اين ميدان ويران شود و به جاي آن مسجدي به بزرگي مساجد بزرگ و مطرح استانبول بنا شود و يادگاري باشد از دوران حکومت حزب عدالت و توسعه. شايد هم در آينده نامش مسجد اردوغان شود. کسي چه مي داند و در گوشه ديگر ميدان، پارک گزي جايش را به مجتمع بزرگ تجاري دهد که امتياز ساختنش را شرکت هاي ساختماني هوادار حکومت خواهند داشت. همين جا ياد کردني است که از سه گسل عمده اقتصاد ترکيه، ساخت و ساز، نساجي و توريسم، صنعت ساخت و ساز به برکت حمايت گسترده دولت در اين سال ها، کمتر حد و مرزي در تجاوز خود به فضاي باز شهري شناخته است. در اعتراض به اين طرح گروهي، کوچک از جوانان صداي اعتراض شان را بلند مي کنند. نيروهاي انتظامي در پاسخي نابهنجار به مقابله با معترضان مي آيند. خشونت بي حد نيروي انتظامي با معترضان بسياري از شهروندان اين کشور را، دست کم در شهر هاي بزرگ، حيرت زده مي کند. اينکه چرا نهادي که به برکت ماليات شهروندان براي نگهباني از حقوق شان شکل يافته، اينچنين سبعانه حقوق شان را پايمال مي کند، دفاع از فرديت و کرامت انساني، هزاران نفر را با خواست هاي گونه گون و تلنبار شده به ميدان مي آورد. اردوغان يکه تازانه خود را نماينده اکثريت راي دهندگان مي داند که از صندوق آرا بيرون آمده است بدون اينکه به ياد داشته باشد که مردمسالاري تنها حکومت اکثريت مردمان نيست، بلکه نگاهباني از حقوق اقليت، بخش جدايي ناپذير از مردمسالاري است. در کنار مخالفان حزب عدالت و توسعه، شماري از اعضا و هواداران اين حزب نيز در کنار معترضان مي ايستند و ناخرسندي شان را از رفتار يکه تازانه اردوغان نشان مي دهند.

با اين حساب، تا چه حد، شکل گيري اعتراض هاي فعلي را مرتبط با سياست هاي اقتصادي ترکيه مبتني بر نظام اقتصاد آزاد و پيوستن به بازار جهاني مي دانيد؟ شما نقش سياست هاي اقتصادي دولت اردوغان را يک بخش از پازل اتفاقات اخير ترکيه مي دانيد يا آن را نسبت به دلايل ديگر پررنگ تر مي بينيد؟

جاي ترديد نيست که حکومت حزب عدالت و توسعه - البته با تاکيد بر نقش آقاي اردوغان - در حوزه برون کشيدن ترکيه از وضعيت اسفبار اقتصادي پيشين و جاري کردن رشد اقتصادي نزديک به هشت درصدي امروزي نقشي بسزا داشت. روا نيست که اين را نبينيم. اين دستاورد يادکردني است. اما جمهور مردم ترکيه همه در شکلي بسامان و نه لزوما برابر، از اين رشد اقتصادي بهره نبرده اند. از جمله هزينه فزاينده زندگي با افزايش دستمزدها، خوانايي نداشته است. اين سياست گذاري اقتصادي نه تنها بود و باش گروه هاي تهيدست جامعه را تهديد مي کند، حتي بخش هايي از طبقه متوسط شهرنشين را نيز نگران کرده است. در شهرهاي بزرگ ترکيه، از غرب تا شرق و از شمال تا جنوب اين تهديد و نگراني بيشتر به چشم مي خورد.

تحليل ديگري، شورش ترک ها را به سال ها سرکوب فعالان سياسي، کردها، روزنامه نگاران - که ترکيه را به بزرگ ترين زندان روزنامه نگاران جهان تبديل کرده است - و همچنين سرکوب جنبش هاي کارگري که (به زعم بسياري تخريب پارک گزي نيز در ادامه سرکوب بزرگداشت مراسم اول مي 1976 بود) و در کل ناراضيان پيوند مي زند و آن را انباشت نارضايتي هايي مي داند که در چندين دهه شکل گرفته و به يکباره سر باز کرده و در کنار مجموعه عواملي قرار مي گيرد که شما بررسي کرديد. ارزيابي تان در اين مورد چيست؟

همان گونه که در آغاز اين گفت وگو اشاره کردم، ترکيه جامعه اي است چند صدايي و متکثر. گروه ها و طبقات اجتماعي، قومي، مذهبي فرهنگي و سياسي اگر صاحب صدا نبوده اند، اما تلاش بي وقفه براي بلند کردن صدايشان و طرح و تحقق خواسته هايشان را هميشه مي شد سراغ گرفت. از سوي ديگر حکومت آقاي اردوغان نگاهي آمرانه به تحولات اجتماعي دارد. از جمله اينکه هرچند در قياس با کارنامه احزاب کماليست، رفتار اين حزب با تنوع قومي در ترکيه سازنده تر بوده، اما هيچ گاه مشارکت جمعي را براي پاسخ دادن به اين معضل نمي پذيرد. مثلااجازه بدهيد نگاهي داشته باشيم به وضعيت کردها؛ از يک سو ترکيه گام هايي براي حل اين مشکل دير پا برداشته و کوشيده رهبر کردها را پاي ميز مذاکره بکشاند و نقطه پاياني بر نقار بيش از 25ساله اي بگذارد که در آن هزاران نفر به خاک افتاده اند، اما از سوي ديگر پيشبرد اين مصالحه را به شکلي آمرانه و در انحصار خود مي خواهد. در فرهنگ آقاي اردوغان اتحاديه هاي صنفي، سياسي و فرهنگي چيزي جز چوب لاي چرخ حکومت نيستند. اردوغان به گونه اي چشمگير شيفته رفتاري آمرانه است و توجه چنداني به مشارکت سياسي جمهور مردم و سياست ورزي ديگر نخبگان ندارد. به همين علت آنگاه که پاي ميز گفت وگو با رهبري کردها مي نشيند، همزمان بسياري از روزنامه نگاران را که شايد حرف شان چندان هم متفاوت از او نباشد روانه زندان مي کند.

اول مي 1976، تظاهرات نيم ميليون نفري ترک ها به مناسبت روز جهاني کارگر مورد حمله و هجوم شبه نظامي ها و نيروهاي امنيتي قرار گرفت و موجب کشتار گسترده اي شد. مردم هر سال در ادامه وفاداري به مي 76 در ميدان تقسيم جمع مي شدند. اما امسال دولت اردوغان اين تجمع را ممنوع اعلام کرد و با خشونتي تلويحي بر هم زد. دقيقا 10 روز پس از درگيري هاي روز جهاني کارگر، مردم ترکيه در اثر انفجارهايي که در شهر هاتاي اتفاق افتاد يکي از خونين ترين اتفاقات تاريخ خود را تجربه کردند که دولت اردوغان عملکرد مسوولانه اي در قبال اين جريان نيز نشان نداد. در پي اين اتفاق جنبش راديکال و چپ دانشجويي ترکيه اعتراض هاي خود را در دانشگاه صنعتي خاورميانه از نو آغاز کرد که با خشونت پليس و نيروهاي امنيتي، آن اعتراض ها نيز سرکوب شد. سهم سنت چپ ترکيه و جنبش کارگري را پس از تخريب پارک گزي در اتفاقات اخير ترکيه چگونه ارزيابي مي کنيد؟

از 60سال پيش به اين طرف، يعني پس از سه دهه نخست جمهوريت ترکيه که طي آن جنبش سازمان يافته کارگري به سايه رانده شد، اين جنبش با افت و خيزهايي همچنان در عرصه سياست ترکيه، مطرح مانده است. در اين 60سال اتحاديه هاي کارگري گونه گوني با گرايشات سياسي و صنفي متفاوت شکل گرفته که با دست زدن به اعتصابات و تظاهرات و نيز ديگر اشکال مبارزه خواست هاي خود را براي برخورداري از زندگي بهتر نشان داده اند. گراميداشت اول مي (11 ارديبهشت) روز جهاني کارگر، براي اتحاديه کارگري ترکيه همواره نماد يگانگي کارگران اين کشور براي مبارزه به خاطر بود و باشي بهتر بوده است. اما واکنش حکومت ها، چه آناني که از پي کودتاها آمدند و چه آناني که از صندوق راي برآمدند، در قبال اين جنبش همواره واکنشي پذيرا نبوده است. گاه حتي نگران از بسط جنبش اعتراضي کارگري، حکومت ها به خشن ترين صورت واکنش نشان داده اند و از به خاک کشاندن اين جنبش نيز ابايي نداشته اند. از جمله و همان طور که اشاره کرديد در يک مورد هم تظاهرات اول مي را در ميدان تقسيم به خون کشاندند. واکنش حزب عدالت و توسعه در قبال حرکت اعتراضي کارگري نيز از اين قاعده مستثنا نبوده. حزب عدالت و توسعه همچنان که اشاره کردم خواستار نوعي انحصار در به نظم کشاندن رفتار سياسي شهروندان ترکيه است.

با اين حساب شما بر اين باوريد که در تسخير ميدان تقسيم و خيزش مردم ترکيه، نمي توان مشخصا از گرايشات چپ و راست، سکولار و اسلامگرا و... در نزد معترضان استفاده کرد.

همان گونه که پيش تر اشاره کردم، در آغاز اين اعتراض نزديک به 50 جوان پيشگام اعتراضي بودند زيست محيطي، اما اين اعتراض ها خيلي زود به حرکتي فراگير و در سطح ملي تبديل شد. وجه مشترک همه معترضان درواقع ناخوانايي با جريان حاکم و عدم رضايت شان از عملکرد حزب عدالت و توسعه و رفتار سياسي رهبري حزب، آقاي اردوغان، بود. به گمان من به خطا رفته ايم اگر فکر کنيم اين اعتراض، اعتراضي تکصدا بوده است.

بر اين اساس سازمان هاي سياسي، احزاب، سنديکاها و تشکل هايي از اين دست چه نقشي در اعتراض هاي کنوني داشته اند؟ اعتراض ها تا چه حد خودجوش يا سازمان يافته بوده است؟

از پي اين اعتراض ها، احزاب سنتي ترکيه مثل حزب جمهوريخواه خلق يا حزب حرکت ملي و از اين دست تلاش کردند تا به گونه اي بر دوش اين حرکت سوار شوند. اما تلاش اين احزاب ناکارآمدتر از آن بود که متصور مي شد. از سوي ديگر اتحاديه هاي کارگري، کارمندي و دانشجويي نيز تلاش کردند تا در بستر اين اعتراض ها خواست هاي خود را بيان کنند که کردند. گروه هاي زنان، قومي و آييني ديگر نيز همين طور.

از نظر شما وقايع ترکيه به کدام يک از جنبش هاي اخير شبيه است؟ آيا بايد آن را، چه به لحاظ مطالبات و چه به لحاظ ريشه هاي شکل گيري، در ادامه خيزش هاي جهان عرب دانست يا جنبش “اشغال وال استريت” و اعتراض هاي گسترده اروپايي همچون يونان و اسپانيا و بلغارستان و...؟ يا شايد ترکيبي از اين دو؟

مطمئنا ميان اعتراض هاي ترک ها با وال استريت يا بهار عربي يا آنچه در برزيل، روسيه، اسپانيا و يونان و بلغارستان و جاهاي ديگر جاري بوده و هست مي توان شباهت هايي يافت. به گمانم آنچه موجب ريزش مردمان و به ويژه جوانان به خيابان ها شد تنها و تنها به خواست اقتصادي آنان برنمي گشت. مساله اي که به جد مطرح بود و هست و در واقع فصل مشترک بسياري از اين جنبش هاست، همانا صيانت از کرامت انساني بود و هست. به گمانم اين بخشي از خواست هاي فرو خفته اي است که در اين فصل مشترک مي توان به آن اشاره کرد. اما به نکته ديگري نيز بايد اشاره کنم. جهان ما اينک در قياس با 30 يا 40 سال پيش از نظر اقتصادي تحولات چشمگيري را پشت سر گذاشته است. کشورهاي فقير ديروز نظير هند، چين، برزيل، ترکيه و... اينک قدرت هاي مطرح اقتصادي روزند. اگر به شمار 20کشور مطرح پيشرفته اقتصادي جهان (G20) نگاه کنيم، نام ترکيه را در ميان اين گروه از کشورها مي بينيم. اما پرسشي که هميشه مطرح بوده و هست اينکه آيا در اين رشد شتابان جمهور مردم اين کشورها به گونه اي بسامان و بايسته توانستند از اين رشد و شکوفايي اقتصادي بهره ببرند؟ يا اينکه اين جوامع بيشتر به سمت دو قطبي شدن پيش رفته اند؟ آنچه در روسيه از پي فروپاشي اتحاد جماهيرشوروي ديديم شايد نمونه اي برجسته از اين فرآيند باشد؛ فرآيندي که در آن مي توان نشاني از همسويي و شباهت ميان بسياري از اين کشور ها يافت. در حال حاضر ما در ترکيه شاهد زايش طبقه اجتماعي بسي مرفهيم؛ بورژوازي آناتولي اي که به لطف و حمايت دولت توانسته در حيات اقتصادي ترکيه نقشي چشمگير داشته باشد و گويا قرار هم نيست از اين حمايت کاسته شود. اما از سوي ديگر مي بينيم گروه هاي تهيدست جامعه به اندازه اي که شايسته و بايسته بوده از اين رفاه اقتصادي بهره نگرفته اند.

پس از شروع خيزش هاي مردمي در جهان عرب موسوم به “بهار عربي”، بسياري ترکيه را الگوي مناسبي براي نحوه حکومتداري معرفي مي کردند و آن را نشانه همزيستي افکار و عقايد گوناگون در کنار هم مي دانستند. حالاکه ترکيه خود نيز دستخوش گردباد اعتراض هاي مردمي شده “مشت آهنين” اردوغان چندان تفاوتي با “مشت آهنين” روساي ديگر کشورهاي منطقه نظير مبارک، قذافي و اسد ندارد. آيا واقعا ترکيه الگوي مناسب حکمراني براي کشورهاي خاورميانه است؟ مي توان از چند شاخصه براي تعريف و تبيين ماهيت سياسي دولت فعلي ترکيه نام برد که براي بحث ما بسيار مهم است؟ اين شاخصه ها تا چه ميزان در ناديده گرفتن کاستي هاي ترکيه امروزي که خود را وامدار و ميراث دار دوران آتاتورک مي داند، نقش دارد؟

شايد بهتر باشد نخست به واکاوي شناسه هاي توسعه سياسي اي نشست که از آن با نام الگوي ترکيه ياد مي شود. از پي زايش جمهوري ترکيه شاهد نوعي اجراي “تجدد آمرانه” در اين کشور بوديم که نقش لايه هاي متفاوت و گونه گون جامعه ترکيه را در حيات سياسي ترکيه برنمي تافت. تجدد آمرانه خوانشي از تجدد و نوسازي داشت که با چند صدايي جامعه ترکيه کمتر سنخيت داشت. آنچه در دوران آقاي اردوغان و حاکميت حزب عدالت و توسعه مطرح شد ادامه همان تجدد آمرانه اما اين بار توسط اسلامگرايان بر بستر قانون اساسي سکولار ترکيه بود. به گمانم اين نخستين شناسه الگوي ترکيه است؛ يعني پذيرش قانون اساسي سکولار از سوي حزبي اسلامگرا؛ پذيرش سياست ورزي و حکومتداري از سوي حزبي اسلامگرا بر بستر قانون اساسي سکولار. دومين شناسه اين الگوي توسعه همانا توسعه اقتصادي سرمايه دارانه است با تاکيد بر کاهش نقش دولت. تکيه بر ناسيوناليسم ترک سومين شناسه است و از پايبندي به ارزش هاي اسلامي و آن هم اسلام سني حنفي به مثابه چهارمين شناسه مي توان نام برد.

اما آنچه در چند هفته گذشته در ترکيه شاهدش بوديم براي بسياري از کساني که در کشورهاي اسلامي و به ويژه کشورهاي خاورميانه، گونه توسعه سياسي و اقتصادي ترکيه را رصد مي کردند و آن را پسند و خورند جامعه خود مي دانستند پرسش بزرگي پيش کشيد: آيا اين گونه توسعه حبابي است که با يک حرکت تند اجتماعي امکان ترکيدن دارد؟ زير پوست جامعه ترکيه چه جنبشي جاري است؟ آيا تمام شهروندان ترکيه از حقوق برابر برخوردارند؟ آيا نسبت به پاره اي از شهروندان ترکيه که عضو حزب عدالت و توسعه و ديگر گروه هاي اسلامگرايند تبعيضي مثبت رواست؟ و باز اينکه چرا در توسعه اقتصادي سرمايه دارانه اگر اسلامگرايان پيش ترها به عدالت اجتماعي يا آنگونه که خود مي خواندند Adil duzen اشاره داشتند و آن هم به بهانه پايان دادن به اقتدار 70 ساله سياست مداخله جويانه کماليست ها در حوزه اقتصادي، ديگر سال هاست که از اين نامي نمي برند و سرمايه داري ترکيه رفته رفته و بيشتر شکل نئوليبرالي به خود مي گيرد؟ و سر آخر اينکه چگونه حزبي ناقد تجدد آمرانه است اما خود در عمل گونه اي از اقتدارگرايي را در اين کشور جاري مي کند که بي شباهت به اقتدارگرايي و استبداد اسلافش نيست؟ از اين رو، اعتراض هاي اخير در اين کشور اگر نگوييم شکست الگوي توسعه اي بود که سال ها بانگش به آسمان رفته بود، دست کم نوعي تشکيک در کارآمدي اين الگو پديد آورده است.

به تجدد آمرانه اشاره کرديد. کمي عقب تر برگرديم. به زعم بسياري، ترکيه امروزي به عنوان کشوري که بيش از يک قرن در سايه ميراث مدرنيزاسيون سکولار آتاتورک و آنچه تحت عنوان “تجدد آمرانه” مطرح شده بود، مقدمات توسعه سياسي- اجتماعي خود را با تمام فراز و نشيب هايش به پيش برده است. اما هم اکنون در محيط پارادوکسيکالي تردد مي کند که يک الگوي خاص از اسلامگرايي محافظه کار سني را نمايندگي مي کند. به نظر شما خروجي “تجدد آمرانه” پس از يک سده در نهاد قدرت امروزي ترکيه، چه مولفه هاي جديدي را در قامت اسلامگرايي و سکولاريسم دروني، بر تحولات منطقه ضميمه مي کند؟ چون از طرفي همچنان سايه آتاتورک و کماليسم بر ماهيت سياست ورزي ترک ها سنگيني مي کند. مضاف بر اينکه گويا آنها تحت تاثير هژموني طلبي بيروني شان هستند. آيا شما نيز قايل به اين مساله هستيد که آنها به دنبال الگو برداري از دوران امپراتوري عثماني اند؟

به نظرم براي يافتن پاسخ جامع بايد به دو نکته اشاره کرد: نخست بايد ديد آيا اين ادعا که حزب عدالت و توسعه در پي برپايي يک امپراتوري است، يا به دنبال الگوبرداري از امپراتوري عثماني است، ادعايي درست است؟ دوم اينکه آيا امپراتوري عثماني در زمينه هايي دستاوردهايي داشته که حزب عدالت و توسعه بخواهد از آنها گرته برداري کند؟ به گمانم امپراتوري عثماني نيز همانند همه امپراتوري ها، بي ترديد دستاوردهايي آموختني داشته است. امپراتوري عثماني، از نظر قومي و مذهبي، به شدت متکثر بود و جمهور مردم آن امپراتوري يعني رعايا از حقوقي تعريف شده برخوردار بودند. اما در دولت ملت نو ساخته ترکيه پاره اي از اين حقوق ناديده گرفته شد و به سايه رفت. ترکيه ملتي نوبنياد را به نام ملت ترک به جاي رعيت عثماني نشاند و تنوع آييني و زباني و قومي را برنتافت و اين خود در تقابل با جان مايه تجدد بود چراکه تجدد پيش و بيش از همه بر فرديت و خودمختاري فردي تکيه و تاکيد دارد. هر چند فرايند نوسازي که در سه دهه نخست تاريخ جمهوريت ترکيه در اين کشور جاري بود دستاوردهاي چشمگيري به همراه داشت، اما در اين دوران تجدد يا مدرنيته همگام نوسازي يا مدرنيزاسيون پيش نرفت.

به عنوان سوال آخر، حالاکه مدتي از اعتراض هاي ترک ها مي گذرد و در ظاهر آرامشي نسبي حکمفرما شده، فرجام اين اعتراض ها را چگونه مي بينيد؟ اين اعتراض ها چه تاثيري در صحنه سياست ترکيه، چه از منظر دولت و چه از منظر مردم، خواهد داشت؟

پرسش بسيار بجايي است و اجازه دهيد آن را به پرسش نخستين تان پيوند بزنم. شما با اشاره به اعتراض هاي پارک گزي اين گفت وگو را آغاز کرديد و بعد به شباهت هاي اين اعتراض ها با بهار عربي و تسخير وال استريت و برزيل و ديگر کشورها پرداختيد. همان گونه که پيش تر اشاره کردم وجه مشترک اعتراض هايي که در يکي، دو سال گذشته تونس، مصر، آمريکا، سوريه و ترکيه را در برگرفته و تا برزيل و بلغارستان و روسيه رسيده است با حرکت چشمگير بخش هاي شهرنشين طبقه متوسط براي بسط عدالت اجتماعي و در پيوند با حفظ کرامت انساني آغاز شد و خيلي زود طبقات و اقشار فرو دست و تهيدست را به ميدان آورد. خواست داشتن جامعه اي مردمسالار در اين اعتراض ها بسيار چشمگير بود و هست. اما اين اعتراض ها سر آن ندارند که به انقلاب برسند. دستاورد اين اعتراض ها توانمند شدن هر چه بيشتر جمهور مردم است و به ويژه جوانان شهرهاي بزرگ. در ترکيه شايد آقاي اردوغان اين توانمند شدن را نديده باشد و صداي معترضان را نشنيده، اما در حزب عدالت و توسعه هستند کساني که اين صدا را شنيده اند و به بازنگري سياست هاي خود نشسته اند. ممکن است اعتراض هاي پارک گزي با رسيدن به خواست هاي کاملاکوچک پايان گيرد و مثلاشهرداري استانبول يا دادگاهي شهري يا کشوري راي به تجديدنظر در طرح ساخت و ساز ميدان تقسيم دهد، اما به گمانم معضلات گونه اي از توسعه سياسي و اقتصادي که حزب عدالت و توسعه ترکيه مبشرش بود، با اين اعتراض ها بيشتر رخ نمود. شايد ما اينک در آغاز راه نه چندان هموار پايان اسطوره الگوي توسعه سياسي و اقتصادي حزب عدالت و توسعه ترکيه ايستاده ايم. بسياري از جوامع در جهان ما و به ويژه جوامع خاورميانه به رصد تحولات ترکيه نشسته اند.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group