معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1649
معماری ـ موسیقی   - 19
منظر شهری   - 1549
پردیس ویترا   - 18
نظریه معماری   - 1115
سینما به ترتیب الفبا به روایت هاوارد سوبر   - 18
طراحي داخلي   - 1103
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
سازه های شهری   - 1002
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
تکنولوژی ساخت   - 979
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری حوزه عمومی   - 951
شهرهای در حرکت   - 15
مرزهای معماری   - 922
معماری بایومورفیک   - 15
نگاه نو به سكونت   - 887
سینما ـ طراحی صحنه ـ معماری   - 15
المان شهری   - 842
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 15
نظریه شهری   - 815
معماری آمریکا   - 14
معماری و سیاست   - 787
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 14
کلان سازه   - 701
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 13
معماری مدرن   - 681
معماری و کوه   - 11
معماری پایدار   - 661
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
روح مکان   - 581
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 10
آینده گرایی   - 579
فرهنگ نفت   - 10
آرمان شهرگرایی   - 573
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
معماری منظر   - 570
بی ینال ونیز   - 10
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 556
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
طراحی صنعتی   - 551
درس گفتارهای اتووود   - 10
منتقدان معماری   - 537
معماری خوانی   - 9
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 525
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماری تندیس گون   - 505
معماری و رنگ   - 9
توسعه پایدار   - 500
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 9
معماری شمایل گون   - 476
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
باز زنده سازی   - 471
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 9
معماریِ توسعه   - 437
ده زن برتر تاریخ معماری مدرن   - 9
هنر مدرنیستی   - 434
معماری بلوک شرق ـ جهان در حال محو شدن   - 8
معماری یادمانی   - 380
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 8
طراحی نئولیبرال   - 373
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری سبز   - 370
معماری تخت جمشید   - 8
تغییرات اقلیمی   - 359
منبع شناسی اتووود   - 7
تراشه های کانسپچوال   - 358
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 343
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری ارزان   - 306
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 305
طراحی و پناهجویان   - 7
اتووود کلاسیک   - 304
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 295
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 293
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 290
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 279
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 276
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 274
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 271
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 265
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 256
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 239
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 235
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
عکاسی   - 233
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
مسکن حومه شهری   - 224
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 209
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
گرافیک   - 208
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 207
جنبش "جانِ سیاهان مهم است" و مسئله‌ی طراحی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 205
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
اقتصادِ فضا   - 195
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری و فاجعه   - 188
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 177
پداگوژی انتقادی   - 7
مسکن روستایی   - 173
عبور از مرحله جنینی   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 169
معماری و سلامت   - 7
هنر گفت و گو   - 161
مسابقه ویلا 1400   - 6
معماری ژاپن   - 156
فرایند تکامل معماری مدرن هند   - 6
ترسیمات معماری   - 153
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
معماری ایران   - 152
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری و رسانه   - 147
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 6
بلندمرتبه ها   - 133
معماری مصر   - 6
معماری فضای داخلی   - 127
شهرسازی کوچک مقیاس   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 120
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 5
مدرنیته؛ از نو   - 96
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
ویرانه ها   - 93
اکنی استودیو   - 5
معماری فاشیستی   - 89
گزارش فرانسویِ وس اندرسون   - 5
معماری مذهبی   - 87
کتاب هایی در باب یوتوپیا   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری آمریکای جنوبی   - 5
اکسپو   - 83
تز 1400   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 79
شهر ژنریک و نامکان ها   - 4
معماری چین   - 78
اکسپوی دبی. 2020   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 78
چالش های اخلاقی ریاضت ورزی در معماری به روایت پیر ویتوریو آئورلی   - 4
فیلوکیتکت   - 76
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
گفت و گو با مرگ   - 75
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
جهان علمیْ تخیلی   - 71
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
معماری پراجکتیو   - 70
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
معماری هند   - 67
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری جنگلی   - 64
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماری کوچک مقیاس   - 63
بلوپرینت   - 4
معماری دیجیتال   - 62
اتووودْ آبزرور   - 4
مدارس معماری   - 61
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
پداگوژی   - 58
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
زاغه نشینی   - 55
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 53
باشگاه مشت زنی   - 3
بحران آب   - 52
بازپس گیری حریم خصوصی مان به روایت آنا وینر   - 3
معماری و نقاشی   - 52
ژان بودریار؛ شفافیت، ابتذال و آلودگی رابطه   - 3
آنتروپوسین   - 52
اندیشیدن از مجرای پاسخ های کووید 19 با فوکو   - 3
معماری و هوش مصنوعی   - 51
فیلم پدر ساخته ی فلوریان زلر   - 3
معماری و روانشناسی   - 49
شش پروژه شاخص معماری پست مدرن   - 3
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 47
معماری و جنگ   - 3
معماری و ادبیات   - 46
معماری و غذا   - 3
طراحی مُد   - 46
مدرنیسم هیپی   - 2
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 45
کودتایی که در مورد ان صحبت نمی کنیم   - 2
هنر روسیه   - 45
فیلم های اتووود   - 2
باهاوس   - 44
یوتوپیاهای سیاره ای . نیکیتا داوان با آنجلا دیویس و گایاتری اسپیواک   - 2
جنبش متابولیسم   - 44
تعییرات زیست محیطی ـ انقلاب یا انهدام   - 2
معماری اروپا   - 42
جودیت باتلر مارا به تغییر شکل خشم مان فرا می خواند؛ گفت و گویی با ماشا گِسِن   - 2
معماری و گیم   - 38
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
معماری بیابانی   - 35
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
درگذشت زاها حدید   - 35
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 34
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
طراحی پارامتریک   - 34
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
اکسپو میلان 2015   - 28
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معماری مجازی   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
پاویون های سرپنتین   - 27
شهرْخوانی با اتووود   - 1
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 25
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 24
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 21
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
جشن نامه اتووود   - 21
پیتر آیزنمن و خانه شماره یک به روایت روبرت سومول   - 1
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
ان اف تی   - 1
معماری و آب   - 20
متاورس   - 1
معماری آسیا   - 19
معماری مدارس   - 1
شانزده کتاب برای ورود به جهان اِی آی و عصر آنتروپوسین   - 19

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زیگموند فروید   - 19
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان بودریار   - 10
آرشیگرام   - 7
ژان نوول   - 22
آرکی زوم   - 6
ژاک دریدا   - 19
آلبرت پوپ   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلدو روسی   - 15
ژیل دلوز   - 34
آلفرد هیچکاک   - 5
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 28
سانتیاگو کالاتراوا   - 14
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 6
سو فوجیموتو   - 16
آنسامبل استودیو   - 2
سوپراستودیو   - 9
آنیش کاپور   - 8
سورِ فِهْن   - 6
آی وِی وِی   - 34
سوزان سانتاگ   - 10
اُ ام اِی   - 53
شاشونا زوبوف   - 4
اتوره سوتساس   - 8
شیگرو بان   - 34
ادریان لابوت هرناندز   - 5
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد برتینسکی   - 1
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سعید   - 17
فرانک گهری   - 50
ادوارد سوجا   - 10
فرانک لوید رایت   - 45
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرای اوتو   - 10
ادولف لوس   - 9
فردا کولاتان   - 2
ارو سارینن   - 29
فردریک جیمسون   - 4
اریک اوون موس   - 14
فرشید موسوی   - 3
اریک هابسبام   - 2
فمیهیکو ماکی   - 4
استن آلن   - 4
فیلیپ جنسن   - 7
استیون هال   - 32
گابریل کوکو شنل   - 2
اسلاوی ژیژک   - 18
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 7
اسنوهتا   - 6
گرگ لین   - 7
اسوالد متیوز اونگرز   - 7
گونتا اشتلزل   - 1
اسوتلانا بویم   - 5
لئون کریر   - 2
اسکار نیمایر   - 37
لبس وودز   - 26
اف او اِی   - 9
لوئیس باراگان   - 2
ال لیسیتسکی   - 5
لوئیس مامفورد   - 1
الیس راستورن   - 112
لودویگ لئو   - 3
اِم اِی دی   - 23
لودویگ میس ون دروهه   - 29
ام وی آر دی وی   - 73
لودویگ هیلبرزیمر   - 4
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 8
لویی کان   - 39
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییجی مورتی   - 1
بئاتریس کُلُمینا   - 10
لوییس بورژوا   - 8
بال کریشنادوشی   - 4
لُکُربُزیه   - 153
باک مینستر فولر   - 13
لیام یانگ   - 4
برنارد چومی   - 33
لینا بو باردی   - 4
برنارد خوری   - 2
مارتین هایدگر   - 31
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 8
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 69
مانوئل کاستلز   - 2
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو فریره   - 2
مایکل سورکین   - 4
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 28
معماران آر سی آر   - 4
پیتر آیزنمن   - 59
معماران مورفسس   - 16
پیتر برنس   - 5
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر زُمتُر   - 69
موشه سفدی   - 12
پیتر کوک   - 9
میشل سر   - 3
پیر بوردیو   - 5
میشل فوکو   - 59
پییر ویتوریو آئورلی   - 14
نائومی کلاین   - 4
تئودور آدورنو   - 6
نورمن فاستر   - 36
تادو اندو   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام مین   - 13
هانا آرنت   - 10
تام ویسکامب   - 10
هانری لفور   - 24
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 31
توماس هیترویک   - 31
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 25
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 7
واسیلی کاندینسکی   - 2
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 29
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 18
جورجو آگامبن   - 8
ورنر پنتون   - 5
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 13
جولیا کریستوا   - 2
ولف پریکس   - 1
جونیا ایشیگامی   - 4
ونگ شو   - 8
جیمز استرلینگ   - 1
ویتو آکنچی   - 12
جین جیکوبز   - 2
ویوین وست وود   - 6
چارلز جنکس   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کارلو اسکارپا   - 13
چارلز کوریا   - 15
کازو شینوهارا   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کازیو سجیما   - 2
حسن فتحی   - 6
کالین روو   - 1
حسین امانت   - 3
کامران دیبا   - 13
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامرون سینکلر   - 11
داریوش آشوری   - 1
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش شایگان   - 13
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دانیل لیبسکیند   - 24
کریم رشید   - 5
دنیس اسکات براون   - 10
کلر استرلینگ   - 2
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 23
کلود پَره   - 3
دیوید رُی   - 2
کنت فرمپتن   - 14
دیوید گیسن   - 2
کنزو تانگه   - 10
دیوید هاروی   - 25
کنستانتین ملنیکف   - 3
رابرت نوزیک   - 2
کنگو کوما   - 47
رابرت ونتوری   - 31
کوپ هیمِلبِلا   - 23
رُدولف شیندلر   - 7
کورنلیوس کاستوریادیس   - 3
رضا دانشمیر   - 5
کوین لینچ   - 7
رم کولهاس   - 116
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رنزو پیانو   - 34
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیشو کـُـروکاوا   - 8
ریچارد نویترا   - 7
یان گِل   - 9
ریموند آبراهام   - 1
یو ان استودیو   - 32
رینر بنهام   - 2
یورگن هابرماس   - 15
رینهولد مارتین   - 5
یورن اوتزن   - 1
ریکاردو بوفیل   - 7
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 196
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -862
گالری   -94
زیرساخت های شهری   -463
هتل   -81
فرهنگی   -358
ورزشی   -67
پاویون   -288
بیمارستان و داروخانه و کلینیک   -40
موزه   -267
حمل و نقل عمومی   -39
اداری ـ خدماتی   -240
ویلا   -26
تفریحی   -180
مجموعه های مسکونی   -8
مسکونی ـ تجاری   -172
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -148
عناصر یادمانی شهری   -3
صنعتی   -108
تجاری   -1
معماری مذهبی   -107
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
اهميت فضاي خالي در هنر معماري اسلامي
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/09/09
مـنـــــــبـع : كتاب هنر و معنويت اسلامي نوشته ی سید حسین نصر ، ترجمه رحیم قاسمیان
تعداد بازدید : 5338

يكي از پيامد هاي ارتباط نزديك و عميق ميان اصول معنوي و متافيزيكي اسلام و هنر اسلامي در تمام جنبه هاي آن،و يكي از نتايج اصل متافيزيكي ” توحيد“،اهميت معنوي فضاي خالي است.كاربرد فضاي خالي در هنر اسلامي يكي از مهم ترين ثمرات مستقيم اصل متافيزيكي توحيد در هنر است(كه البته تنها نتيجه اين اصل هم نيست)،چون تقريبآ تمام جنبه هاي مختلف هنر اسلامي،به نحوي از انحاء با اصل و شاخه هاي آن در جهان كثرت ارتباط دارد.

اصل توحيد به صراحت در كلمه شهادت،يعني لااله الا الله متجلي است.اين اصل يكي از عميق ترين قواعد رمزي متافيزيكي است و واجد جنبه ها و سطوح معنايي متفاوتي است، كه در اينجا به طور مستقيم با دوتاي آنها سر و كار داريم.اولين آنها تأكيد بر سرشت گذرا و غير اصيل ما سوي الله،يعني كل نظام خلقت است كه در اين ميان،عالم ماده از ساير عوالم ناپايدارتر است.دومين آنها بر”غيريت” حقيقتمطلق تأكيد مي كند، و به عبارت ديگر، بر اين حقيقت كه خداوند كاملآ وراي تمام آن چيز هايي قرار دارد كه ذهن و حواس عادي به عنوان واقعيت،به مفهوم رايج كلمه،مي شناسد و اين با كلمه “ اله” كه خداوند كاملآ وراي تمام آن چيز هايي قرار دارد كه ذهن و حواس عادي به عنوان واقعيت، به مفهوم رايج كلمه،مي شناسد و اين با كلمه “ اله”در قاعده فوق متناظر است.طبق تعبير اول، اگر پروردگار را “ جوهر غايي‌” يا “ وجوب ناب” فرض كنيم ، و به ياد داشته باشيم كه در اصطلاح متافيزيكاسلامي، اين امكان هست كه “ وجود “ را “ شئ “ بناميم، لاجرم جنبه اي از نيستي يا خلأ وجود دارد كه در طبيعت كل نظام خلقت نهفته است و پيامد مستقيم اين حقيقت است كه،علي الاطلاق، فقط خداوند واقعي است.طبق تعبير دوم، اگر اشيا را به مفهوم متداول تلقي كنيم، آنگاه خلأ، يعني آنچه از اشيا تهي است، يه صورت اثر و پژواك حضور خداوند در نظام هستي جلوه مي كند، زيرا از طريق نفي “ اشيا “ در واقع به آنچه وراي همه چيزهاست اشره دارد.بنابرابن فضاي خالي مظهر تنزه و تعالي پروردگار و حضور او در تمام اشيا است. اين اصلاساسي متافيزيكي كه بر پايه “ شهادت “ بتا شده، و نيز امتناع اسلام از اينكه منظر خود را بر مفهوم خدا ـ انسان، مبتني سازدـامتناعي كه خود با تأكيد اسلام بر وحدت همخواني دارد ـ عميقآ بر نقش مهمي دلالت مي كنند كه فضاي خالي (خلأ) در هنر اسلامي ايفا مي كند و اهميت معنوي آن را در مقام نمادي قدرتمند در هنر و معماري توضيح مي دهند.

هنر اسلامي همواره در پي آن بوده است تا فضايي بيافريند كه در آن بر سرشت موقت و گذراي اشياي مادي تأكيد شود و تهي بودن اشيا مورد توجه قرار گيرد.اما اگر قرار بود اشيا به كلي غير واقعي و مطلقآ هيچ باشند، در آن صورت اصولآ شئ وجود پيدا نمي كرد و هنري نبود كه در مودر آن بحث شود.اما واقعيت امر در تماميت خود در بر دارنده جنبه وهمي اشياء، اشياء به مثابه بازتاب ها و مظاهر مثبت مراتب عالي تر هستي، و نيز خود حقيقت مطلق است.بايد به هر دو اين جنبه ها تأكيد شود.يكي با فضاي خالي متناظر است، ديگري با ماده ، فرم، رنگ و ... “ مثبت “ كه در اثر هنري به كار مي آيد. اين دو در كنار يكديگر تجسم بخش هستي كامل هر شئ ، زاينده عدم واقعيت آن و مبين واقعيت ذاتي آن در مقام مظهري مثبت و كليتي هماهنگ هستند.كنار هم قرار گرفتن اين دو جنبه را به روشني مي توان در نقوش اسليمي كه مشخصه هنر اسلامي است مشاهده كرد، كه در آن، فضاي منفي و “ فرم “ مثبت به طور برابر نقشي اساسي دارند.نقوش اسليمي اين امكان را براي فضاي خالي فراهم مي آورد كه به قلب ماده نفوذ كند، تيرگي را از آن بزدايد و آن را در برابر “ نور الهي “ شفاف سازد و به روح اجازه مي دهد تا تنفس كند و بسط يابد.

نقش اسليمي به همين ترتيب، از طريق بسط و تكرار فرم هايي كه با فشاي خالي در هم آميخته است، از ثابت ماندن نگاه در يك نقطه و محصور شدن ذهن در انواع خاص انجماد و تبلور مادهجلوگيري مي كند و به چشم و ذهن آزادي عمل مي بخشد. البته ايت استنكاف از يكي دانستن هر گونه فرم محسوس با الوهيت،حتي به صورتي نمادين،همان قدر در اصرار اسلام بر وحدت والهي ريشه دارد كه فقدان شمايليكه بتواند نماد خداـانسانيا تجسدالوهيتقرار گيرد، چنان كه در ساير سنتها يافت مي شود. از آنجا كه در اسلام ايماژي قدسي به تعبيري كه در مسيحيت هست موجود نيست، انسان يا تجسد الوهيت قرار گيرد، چنان كه در ساير سنتها يافت مي شود.از آنجا كه در اسلام ايماژي قدسي به تعبيري كه در مسيحيت هست موجود نيست، انسان به هيچ وجه با يكي دانستن خود با ايماژ خدا- انسان چنين نمود ظاهري پيدا نمي كند.نقش كردن چهره “ انسان كامل “ كه نزديك ترين تصور در اسلام به تصور خدا- انساندر اديان ديگر است ، همچون تصوير كردن الوهيت منع شده است.بنابر اين انسان بايد ذهن خود را درون خويش متمركز كند و آرامش باطني داشته باشد، زيرا فقط از طريق اين آرامش دروني و تفكر مي تواند نسبت به پروردگار آگاهي پيدا كند.

پرهيز از شمايل در اسلام كه امكان تجسم حضور الهي را در تصوير يا شمايل منتفي مي سازد، عامل مهمي در تشديد اهميت معنوي فضاي خالي در ذهن مسلمانان است. فضاي خالي از اين طريق و نيز به واسطه اصل متا فيزيكي توحيد به عنصري قدسي در هنر اسلامي بدل شده است.پروردگار و تجليات او با هيچ مكان، زمان يا شئ خاص يكسان پنداشته نمي شود.لذا حضور او فراگير است، همانطور كه در قرآن مي فرمايد: “ پس به هر طرف رو كنيد، به سوي خدا رو آورده ايد. “( بقره‌، 115).بنابراين تهي بودن در هنر مترادف نجلي امر قدسي مي شود.مسجد، چه بناي ساده اي مربوط به دوران قديم همچون مسجد دامغان باشد، يا مسجد ويران شده دماوند ، يا مساجد پر زينتي چون مساجد شهر هاي فاس ، اصفهان، مشهد يا لاهور، به واسطه تهي بودنش حس “ حضور الهي “ را القا مي كند. همانطور كه پيشتر توضيح داده شد، اين امر در مورد نوع اول مساجد از طريق غياب شكل ها و رنگ هاي مختلف، و در مورد دوم از طريق طرح هاي هندسي و گل و گياه، استفاده از رنگهاي مختلف ، و در مورد دوم از طريق طرح هاي هندسي و گل و گياه، استفاده از رنگها،بكارگيري انواع نقوش اسليمي ، و نيز به مدد خوشنويسي تحقق يافته است.در مورد خوشنويسي بايد گفت كه نقوش منفي تقريبآ به اندازه نقوش مثبت واجد اهميت هستند و اين مسئله چه در خط كوفي و چه در خط شكسته به خوبي متجلي است. بسياري از شيوه هاي خوشنويسي همان قدر كه به دليل سبك و سياق هود خط مشهورند، به واسطه نقوش ناشي از فضا هاي خالي اشتهار دارند.نمونه هايي از اين استفاده مثبت از فضاي خالي در نقوش و خوشنويسي در آثار هنري مختلف از طرح هاي مناره هاي سلجوقي در ايران گرفته تا پنجره هاي كاخ خاي مراكش به وفور ديده مي شود.

مي توان گفت از طريق خوشنويسي و نيز نقش هاي اسليمي و هندسي، نوعي آگاهي نسبت به ارتباط ميانفضاي خالي و حضور الهي در هنر اسلامي حاصل مي آيد كه با نگرش معنوي نسبت به “ فقر “ ارتباطي نزديك دارد.تمامي هنر هاي اسلامي كه هنر ايراني داراي برجسته ترين نمونه هاي آن است، حتي از طريق اشياء مادي مؤيد اين آيه قرآن است كه : “ خدا غني و بي نياز است و شما فقير و نيازمنديد “(محمد، 38‌). حتي هنر پر زرق و برق ايران عصر صفوي يا آندلس (اسپانياي كنوني) عصر بني اميه هم مي تواند بيانگر اين “ فقر “ باشد و به اين اصل وفادار بماند كه فضاي خالي نماد امر قدسي و دروازه اي است كه حضور الهياز طريق آن به نظام مادي كه محيط بر انسان در سفر زميني اوست، داخل مي شود.

به اين ترتيب فضاي خالي اثر محدود كننده فضاي كيهاني بر انسان را حذف مي كند،چون هروقت و هر جا حجاب جسم برداشته مي شود،نورالهي به درون مي تابد. بودن در اتاقي فاقد هرگونه اثاه،نشستن بر فرشي با طرحي سنتي كه با نقش هاس اسليمي و شكل هاي استيليزه بافته شده است، حضور در مسجدي كه از ظريق سادگي يا تزييناتش كه آن هم بر پايه اهميت فضاي خالي و خلأ بنا شده و تجسم بخش كثرت در وحدن اس و مترادف با كسب تجربه اي معنوي نسبت به فضاي خالي به مدد هنر است و اين تجربه به نوعي بسط(“ انشراح”) راه مي برد كه اثر قبض كيهاني بر جان انسان را زايل مي كند و انسان را دربرابر پروردگار قرار مي دهد و او را از حضور فراگير پروردگار آگاه مي سازد.

اهميت مثبت فضاي خالي را در ضمن بايد در نقشي ديد كه فضا در معماري و شهرسازي ايفا مي كند.در معماري غربي ادوار مختلف، چه دوره كلاسيك،قرون وسطا يا عصر حاضر ، فضا با شكل مثبتي چون شاختمان با مجسمه تعريف مي شود، شئ است كه فضاي اطراف خود را تعريف مي كند و به اين فضا معنا و هدف خاصش را مي بخشد. در معماري اسلامي، ،فضا حسي منفي دارد.فضا نه با شئ مثبت ، بلكه با عدم حضور جسمانيتيا ماديت تعريف مي شود.اين هم جنبه اي ديگر از فضاي خالي، يا به بيان بهتر، “ فضاي منفي “ است.ارتباط نزديكي كه بين هنر و كيهان شناسي سنتي وجود دارد بهما امكانمي دهد تا اين برداشت از فضا در هنر و معماري اسلاميرا با توسل به تعريف فضا در آثار محققان مسلمان در مورد كيهان ونجوم بهتردرك كنيم.

در بيشتر مكاتب كيهان شناسي اسلامي، بالاترين فلك فضاي زير خود را تعريف مي كند و لذا “ آنچه فضا را محدود و تعريف مي كند” ( محدّد) ناميده مي شود.فضاي كيهاني در نسبت با سطح داخلي دورترين فلك تعريف مي شود، نه در نسبت با هر شئ مثبتي چون زمين يا سيارات ديگر. تو گويي فضا از فضاي مادي خلقت بريده شده و بيشتر در ارتباط با سطحي كه محيط بر آن است درك مي شود تا شئ كه محاز در آن است.البته فضا تعلريف كيهان شناختي ديگر هم دارد و نويسندگان مسلمان در تعريف فضا اتفاق نظر ندارند. اما ديدگاهي كه به آن اشاره شد بيش از بقيه مورد توافق است و دقيقآ همين ديدگاه است كه موارد متناظر و كاربردش را در هنر پيدا مي كند.

فضا در معماري و شهرسازي اسلامي دقيقآ به همان ضيوه فوق در نسبت با سطوح داخليفرم هاي محيط بر آن تعريف مي شود، و نه در نسبت با شئ مثبت محسوس.فضا في نفسه منفي است و با نماد معنوي فضاي خالي مستقيمآ مرتبط است.ديوار هاي داخلي باغ است كه فضاي داخلي باغ ايراني را تعريف مي كند،نه هيچ شئ يا عمارت يا حوضي كه در وسط آن قرار گرفته باشد.به همين ترتيب، در شهر هاي سنتي،ديوار هاي ساختار هاي اطراف است كه فضاي بازار را شكل مي دهد.در عبور از گذر هاي باريك اين بازار،فضا كه مترادف با غياب جسمانيت است و در نتيجه با فضاي خالي يكسان به نظر مي رسد،همچون مسيري است كه در تراكم فرم هاي مادي گشوده شده است تا روح بتواند در جهاني كه بدون آن گذر هاي باريك خفقان آور مي شود تنفس كند.اهميت ويژه گسترش اين فضاي منفي كه اغلب در صحن مسجد كه فضاي باريك تر بازار يا خيابان به آن ختم مي شود و همچون در حياط خانه هاي شخصي كه خيابان ها و فضا هاي باريك به انها منتهي ميگردند اتفاق مي افتد، از اينجا ناشي مي شود.

آنكه حس فضا را در خيابان هاي شهر فاس يا بازار اصفهان تجربه كرده باشد، با منتهي شدن ناگهاني اين فضا به صحن وسيع يك مسجد، خانه يا ميداني كه به شكل سنتي احداث شده، يه طور بيواسطه شادي و انبساطي در خود احساس مي كند.براي فرد مسلمان اين احساس همواره با تشديد آگاهي نسبت به حضور الهي همراه است كه اين امر هميشه نشاط آفرين است.تصادفي نيست كه واژه “ انبساط “در زبان عربي و فارسي هم به معناي گشايش و هم به مفهوم نشاط است،و اينكه تشديد ايمان و تجربه معنوي در اسلام، به تعبير قرآن، با انبساط سينه يا “ انشراح الصدر “ همراه است.معماران و طراحان شهري مسلمان كه كار خود را بر معناي مثبت فضاي خالي در تفكر ديني اسلامي مبتني مي ساختند،با به كارگيري ماهرانه فضاي منفي مي توانستند فضايي خلق كنند كه در آن صرف غياب جسمانيت يا به درونگرايي و تفكر منتهي مي شد،كه نمونه آن را در بناي باغهاي ايراني شاهد هستيم، يا به انبساط و نشاطي روحاني مي انجاميد كه در فضاهاي مساجد بزرگ مشرف به فضاي بسته و منفي بازار و خيابان هاي شهر هاي سنتي اسلامي احساس مي كنيم.

بنابراين فضاي خالي، چه در هنر و چه در معماري اسلامي، از طريق شفاف كردن ماده و آشكاركردن سرشت فاني آن، و در عين حال در آميختن حضور الهي با اشكال مادي،نقشي مثبت ايفا مي كند.چون در اسلام الوهيت هرگز تنزل يا تجلي مادي يا تجسد در قالب خاصي پيدا نكرده است، در ذهن مسلمانان همواره مطلق و نامحدود باقي مانده است.در نتيجه، در عين حال كه به خودي خود كمال و غناي تام تمام است،در نظر مردمي كه در جهان مادي زندگي مي كنند به صورت واقعيتي چنان متعالي و منزه و وراي امر مادي جلوه مي كند كه حضور او رادر اين جهان فقط به مدد فضاي خالي مي توان حس كرد.بنابراين بكارگيري فضاي خالي در هنر اسلامي،در كنار استفاده از سمبوليسم هندسي و ديگر اشكال تمثيل پردازي انتزاعي،به يگانه ابزار نشان دادن وحدت از طريق هنر و معماري بدل گرديد،وحدتي كه در همه جا حضور دارد و در عين حال وراي همه چيز است.هنر اسلامي با بكارگيري فضاي خالي در هنر هاي تجسمي،كه بي شباهت به استفاده از سكوت در موسيقي و شعر نيست،محملي شد براي بيان آن معنويتيكه در يطن اسلام جاي دارد،وحدتي كه سرآغاز و غايت القصواي ايمان است، چنانچه استاد تصوف محمود شبستري سروده است:

يكي بين و يكي گوي و يكي دانبدين ختم آمد اصل و فرع ايمان

“ گلشن راز”



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
داود بضاعت پور ( 1393/09/04 ) :
هنر هفت رنگ کاشی از هنر های باستانی با قدمت طولانی نزد ایرانیان است که از معنویت فراوان برخوردار هست.
داود بضاعت پور ( 1393/09/04 ) :
هنر هفت رنگ کاشی از هنر های باستانی با قدمت طولانی نزد ایرانیان است که از معنویت فراوان برخوردار هست.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group