مسابقه دانشجویی اتووود
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1358
فیلوکیتکت   - 24
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1231
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
نظریه معماری   - 1006
اقتصادِ فضا   - 22
طراحي داخلي   - 923
جشن نامه اتووود   - 21
سازه های شهری   - 879
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 20
تکنولوژی ساخت   - 853
معماری مجازی   - 20
مرزهای معماری   - 794
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری حوزه عمومی   - 772
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
المان شهری   - 711
معماری و فاجعه   - 20
نظریه شهری   - 709
پردیس ویترا   - 18
نگاه نو به سكونت   - 701
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
کلان سازه   - 610
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
معماری و سیاست   - 575
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری پایدار   - 523
معماری ـ موسیقی   - 15
معماری مدرن   - 515
معماری بایومورفیک   - 14
منتقدان معماری   - 494
شهرهای در حرکت   - 14
معماری تندیس گون   - 456
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 452
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 12
آرمان شهرگرایی   - 449
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 445
معماری فضای داخلی   - 11
روح مکان   - 443
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 10
طراحی صنعتی   - 441
جهان علمیْ تخیلی   - 10
معماری منظر   - 434
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
معماری شمایل گون   - 425
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
باز زنده سازی   - 383
درس گفتارهای اتووود   - 9
توسعه پایدار   - 356
بی ینال ونیز   - 9
معماری یادمانی   - 339
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 333
معماری کوچک مقیاس   - 9
هنر مدرنیستی   - 321
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
معماریِ توسعه   - 314
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری سبز   - 309
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 8
آینده گرایی   - 298
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی نئولیبرال   - 283
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 267
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 255
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 254
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 249
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 248
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 247
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 247
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 246
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 242
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 239
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 225
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 218
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 209
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 192
معماری تخت جمشید   - 7
مسکن عمومی   - 188
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
معماری انتقادی   - 183
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
زنان و معماری   - 171
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 164
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
عکاسی   - 161
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری ـ سینما   - 155
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 146
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن روستایی   - 134
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
هنر گفت و گو   - 133
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
گرافیک   - 126
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
فضای منفی   - 123
منبع شناسی اتووود   - 6
طراحی مبلمان   - 121
معماری و روانشناسی   - 6
معماری ژاپن   - 121
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
معماری ایران   - 110
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
بلندمرتبه ها   - 105
معماری مصر   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 88
فرهنگ نفت   - 5
معماری مذهبی   - 86
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
اکسپو   - 76
معماری خوانی   - 4
معماری فاشیستی   - 74
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
ترسیمات معماری   - 71
بلوپرینت   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
اتووودْ آبزرور   - 4
معماری هند   - 66
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماری چین   - 62
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
گفت و گو با مرگ   - 55
معماری و ادبیات   - 4
ویرانه ها   - 52
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
مدارس معماری   - 47
معماری و هوش مصنوعی   - 3
معماری و هنر انقلابی   - 47
معماری جنگلی   - 3
زاغه نشینی   - 43
معماری و گیم   - 3
جنبش متابولیسم   - 41
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
پداگوژی   - 38
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری دیجیتال   - 38
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
معماری پراجکتیو   - 37
شهرسازی کوچک مقیاس   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 35
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
باهاوس   - 35
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 34
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
درگذشت زاها حدید   - 34
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
معماری و نقاشی   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
معماری بیابانی   - 2
مدرنیته؛ از نو   - 33
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
طراحی پارامتریک   - 29
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
هنر روسیه   - 28
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
بحران آب   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
اکسپو میلان 2015   - 27
شهرْخوانی با اتووود   - 1
پاویون های سرپنتین   - 24
ده پرسش از هشت معمار   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ژان بودریار   - 3
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان نوول   - 22
آرشیگرام   - 7
ژاک دریدا   - 16
آرکی زوم   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلبرت پوپ   - 4
ژیل دلوز   - 28
آلدو روسی   - 13
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 27
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 5
سو فوجیموتو   - 11
آنیش کاپور   - 8
سوپراستودیو   - 9
آی وِی وِی   - 34
سورِ فِهْن   - 6
اُ ام اِی   - 35
سوزان سانتاگ   - 4
اتوره سوتساس   - 7
شاشونا زوبوف   - 2
ادریان لابوت هرناندز   - 5
شیگرو بان   - 33
ادوارد برتینسکی   - 1
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سعید   - 13
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سوجا   - 10
فرانک گهری   - 49
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک لوید رایت   - 45
ادولف لوس   - 8
فرای اوتو   - 9
ارو سارینن   - 28
فردا کولاتان   - 2
اریک اوون موس   - 13
فردریک جیمسون   - 2
اریک هابسبام   - 2
فرشید موسوی   - 3
استن آلن   - 4
فمیهیکو ماکی   - 4
استیون هال   - 30
فیلیپ جنسن   - 5
اسلاوی ژیژک   - 17
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 5
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گرگ لین   - 7
اسوتلانا بویم   - 4
گونتا اشتلزل   - 1
اسکار نیمایر   - 33
لئون کریر   - 2
اف او اِی   - 9
لبس وودز   - 23
ال لیسیتسکی   - 3
لوئیس باراگان   - 2
الیس راستورن   - 70
لوئیس مامفورد   - 1
اِم اِی دی   - 22
لودویگ لئو   - 3
ام وی آر دی وی   - 51
لودویگ میس ون دروهه   - 23
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
اویلر وو   - 9
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
ایلین گری   - 7
لوسی رای   - 15
ایوان لئونیدوف   - 4
لویی کان   - 37
بئاتریس کُلُمینا   - 9
لوییس بورژوا   - 8
بال کریشنادوشی   - 4
لُکُربُزیه   - 138
باک مینستر فولر   - 11
لیام یانگ   - 4
برنارد چومی   - 33
مارتین هایدگر   - 27
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 6
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 68
مانوئل کاستلز   - 2
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل سورکین   - 4
پال گلدبرگر   - 1
مایکل گریوز   - 6
پرویز تناولی   - 2
محمدرضا مقتدر   - 4
پری اندرسون   - 3
مخزن فکر شهر   - 1
پل ویریلیو   - 21
مـَــس استودیو   - 3
پیتر آیزنمن   - 57
معماران مورفسس   - 16
پیتر برنس   - 3
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر زُمتُر   - 67
موشه سفدی   - 12
پیتر کوک   - 7
میشل سر   - 3
پیر بوردیو   - 5
میشل فوکو   - 44
پییر ویتوریو آئورلی   - 4
نائومی کلاین   - 4
تئودور آدورنو   - 3
نورمن فاستر   - 35
تادو اندو   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام مین   - 13
هانا آرنت   - 7
تام ویسکامب   - 10
هانری لفور   - 23
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 28
توماس هیترویک   - 30
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 25
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 4
واسیلی کاندینسکی   - 1
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 27
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 16
جورجو آگامبن   - 5
ورنر پنتون   - 5
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 10
جونیا ایشیگامی   - 3
ولف پریکس   - 1
جیمز استرلینگ   - 1
ونگ شو   - 8
جین جیکوبز   - 1
ویتو آکنچی   - 12
چارلز جنکس   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز کوریا   - 15
کارلو اسکارپا   - 5
چاینا میه ویل   - 4
کازو شینوهارا   - 1
حسن فتحی   - 5
کازیو سجیما   - 2
حسین امانت   - 3
کالین روو   - 1
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامران دیبا   - 13
داریوش آشوری   - 1
کامرون سینکلر   - 11
داریوش شایگان   - 9
کریستفر الکساندر   - 2
دانیل لیبسکیند   - 22
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دنیس اسکات براون   - 10
کریم رشید   - 5
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کلر استرلینگ   - 2
دیوید رُی   - 2
کلود پَره   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنت فرمپتن   - 14
دیوید هاروی   - 25
کنزو تانگه   - 9
رابرت نوزیک   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
رابرت ونتوری   - 29
کنگو کوما   - 47
رُدولف شیندلر   - 7
کوپ هیمِلبِلا   - 21
رضا دانشمیر   - 5
کوین لینچ   - 7
رم کولهاس   - 96
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رنزو پیانو   - 30
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیشو کـُـروکاوا   - 6
ریموند آبراهام   - 1
یان گِل   - 9
رینر بنهام   - 2
یو ان استودیو   - 32
رینهولد مارتین   - 5
یورگن هابرماس   - 13
ریکاردو بوفیل   - 3
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 187
یوهانی پالاسما   - 12
زیگموند فروید   - 10

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -760
معماری مذهبی   -104
زیرساخت های شهری   -357
صنعتی   -101
فرهنگی   -320
گالری   -84
پاویون   -255
هتل   -73
موزه   -250
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -230
بهداشتی   -38
مسکونی ـ تجاری   -158
حمل و نقل عمومی   -37
تفریحی   -150
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -130
ویلا   -3
حامی اتووود
مسابقه دانشجویی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
  مسابقه دانشجویی اتووود
کافکا، هدايت و ما ايرانيان
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1392/07/17
مـنـــــــبـع : بی بی سی فارسی به نوشته ی خسرو ناقد
تعداد بازدید : 2408

۷۷ سال از انتشار نخستین چاپ کتاب "بوف کور" صادق هدایت می‌گذرد. از زمان انتشار این رُمان کوتاه همواره این پرسش مطرح بوده که آیا هدایت در آثارش و خاصه در "بوف کور" متأثر از آثار نویسندگان اروپایی، به‌ویژه سوررئالیست‌ها و اکسپرسیونیست‌ها، بوده است؟

پیداست که در این پرسش، اذهان بیش‌تر متوجه فرانتس کافکا و سبک و سیاق داستان‌نویسی اوست و اینکه آیا هدایت بیش از همه از کافکا تأثیر پذیرفته است؟ و آیا اصولاً تا چه اندازه داستان‌های صادق هدایت و سبک و سیاق او با آثار و شیوه داستان‌پردازی کافکا قابل مقایسه و همطراز است؟

علت این گمانه‌زنی‌ها چیست؟

نخست آن‌که هدایت در شمار نخستین مترجمانِ آثار کافکا بود و داستان "مسخ"، که یکی از برجسته‌ترین آثار کافکاست، از جمله داستان‌هایی است که هدایت به فارسی ترجمه کرد. هدایت حتی پیش از آن، پیشگفتاری بر ترجمه فارسی حسن قائمیان از "گروه محکومین" کافکا نوشت با عنوان "پیام کافکا".

این پیشگفتار گرچه اقتباسی از آرای نویسندگان فرانسوی درباره کافکا بود و هدایت ظاهراً نکته تازه‌ای به آنها نیفزوده بود، اما شاید بتوان آن را اولین نوشته در معرفی فرانتس کافکا به فارسی‌زبانان بشمار آورد؛ تا جایی که در آغاز ورود آثار کافکا به ایران، و شاید تا همین دو سه دهه پیش، آشنایی ایرانیان با کافکا منحصر به چند داستان انگشت‌شماری می‌شد که عمدتاً از فرانسوی ترجمه شده بود. از این‌رو پیداست که این همه، شبهه تأثیرپذیری هدایت از کافکا را تقویت می‌کند.

شناخت کافکا از طریق هدایت

اصولاً شناخت ایرانیان از کافکا در ابتدا به تصویری محدود می‌شد که هدایت از نگاه و برداشت منتقدان و نظریه‌پردازان ادبی فرانسه از کافکا به دست آورده به خوانندگان فارسی‌زبان منتقل کرده بود. این تصویر، حتی اگر با دریافت دقیق و برداشت درستِ هدایت از نظر‌ و نظریه‌های منتقدان و مفسران اروپایی در آن زمان مطابقت داشته باشد، چندان دقیق نبوده است؛ زیرا آشنایی و شناخت هدایت تنها از طریق تحلیل‌گران عمدتاً فرانسوی امکان داشت و می‌دانیم که در آن دوران کافکاپژوهی کم‌وبیش در آغاز راه بود و خودِ اروپاییان نیز هنوز نه شناختی دقیق از فرایند حیات ادبی کافکا و نقش خانواده و زنان زندگی او بر آثارش داشتند و نه به اهمیت باورهای مذهبی و روحیات او در آفرینش داستان‌هایش واقف بودند.

در حالی که امروز می‌دانیم زندگی‌نامه‌نویسان بسیاری از آغاز تا انجام زندگی کافکا و حیات ادبی او را نکته به نکته به تصویر کشیده و پژوهشگران نیز با نقد و تفسیر و تحلیل‌های بی‌شماری که به دست داده‌اند، بسیاری از ابعاد ناشناخته آثار او را آشکار کرده‌اند که با تکیه به آن‌ها می‌توان تا اندازه‌ای به هزارتوی ذهن و زبان کافکا راهی گشود.

با این‌همه، اغلب پژوهشگران در این نکته هم‌نظرند که آثار کافکا را نه می‌توان در محدوده سبکی خاص قرار داد و نه تفسیری نهایی از آن‌ها به دست داد؛ داستان‌های او به متنی سیال می‌مانند که همواره در حال حرکت و تغییرند. از این‌رو شاید این گفته آلبر کامو را بتوان تأکید و تکرار کرد که "تقدیر و نیز شاید عظمت آثار کافکا در آنست که تمام امکانات را در اختیار ما قرار می‌دهد، ولی هیچ کدام را تأیید نمی‌کند."

با آشنایی از روال و رویدادهای زندگی کافکا و با شناختِ جهان پیرامون او، آشکارا می‌توان درهم‌آمیختگی زندگی واقعی او را با آثارش دید، در حالی از داستان‌های هدایت به دشواری می‌توان به مسیر زندگی او پی بُرد؛ مگر آن‌که برای مثال داستان "زنده به‌گور" را نشانه‌ای از قصد خودکشی او دانست که بیست و دو سال پس از نگارش این داستان به‌ وقوع پیوست. شاید بتوان از لابلای داستان‌های هدایت به روحیات و حالات روانی و کشمکش‌های درونی او پی‌بُرد، ولی نه به واقعیت‌های زندگی او.

کافکا و سیاست

از متن آثار داستانی کافکا - و نه از پژوهش‌ها و زندگینامه‌هایی که دیگران درباره او نوشته‌اند - نمی‌توان به دیدگاه‌ها و گرایش‌های سیاسی او دست یافت؛ این در حالی است که کافکا در دورانی پرآشوب و سال‌هایی سرنوشت‌ساز می‌زیست که جهان نه تنها درگیر جنگ جهانی اول و پیامدهای ناشی از آن بود، بلکه اروپا با رویدادهایی مهم چون انقلاب کمونیستی روسیه، تشکیل جمهوری وایمار در آلمان و برآمدن فاشیسم در ایتالیا، دورانی بحرانی و سخت را سپری می‌کرد.

افزون بر این‌ها، زادگاه کافکا نیز دستخوش دگرگونی‌های بنیادین بود و کشور نوبنیاد چکسلواکی با فروپاشی امپراتوری اتریش-مجارستان و گذار از نظام پادشاهی به جمهوری، راهی پُرمخاطره را طی می‌کرد. اما شگفت‌آور آن که در آثار او نه اثری از این وقایع تاریخی می‌توان یافت و نه حتی اشاره‌ای کوتاه که موضع و گرایش کافکا نسبت به این رخدادها را برای ما آشکار کند. آیا بر این اساس، می‌توان کافکا را نویسنده‌ای "سیاسی" خواند؟

به‌هر روی، نشر و پخش آثار کافکا، مانند بسیاری از نویسندگان یهودی‌تبار، هم در سال‌های سلطه نازیها بر بخشی از اروپا ممنوع بود و هم در دورانی که نظام کمونیستی در چکسلواکی حاکم بود از انتشار کتاب‌های او ممانعت به عمل می‌آمد. و این در حالی بود که در آثار او به انتقادی مستقیم به ایدئولوژی کمونیسم برخورد نمی‌کنیم. ولی ظاهراً احزاب کمونیستی، میان ساختارهایی که او با استعاره و کنایه در داستان‌های خود به تصویر کشیده بود و ایدئولوژی رژیم حاکم شباهت‌هایی می‌دیدند و آن‌ها را حمل بر نقد و نفی سوسیالیسم می‌کردند.

شاید مخالفت با دیوان‌سالاری و نظام‌های مبتنی بر سلسله مراتب، تنها نکته‌ای باشد که در این ارتباط بتوان از مضمون نوشته‌های او بیرون کشید. کافکا شرکت بیمه‌ای را که مدتی در آن به کار مشغول بود، "لانه تاریک دیوان‌سالاران" می‌نامید. کوتاه‌سخن آن‌که از آثار بجامانده از کافکا به دشواری می‌توان به عقاید مشخص سیاسی او پی‌بُرد.

هدایت: همه‌مان بچه سیاستیم

هدایت نیز خود را "غیر سیاسی" می‌خواند، اما در ضمن معتقد بود که "همه‌مان بچه سیاستیم. با سیاست کاری نداریم، سیاست با ما کار دارد". هدایت در مقابل رویدادهای تاریخی و سیاسی زمانه خود موضع‌گیری داشت و اگر چه در لابلای داستان‌های او کمتر اشاره‌ای به زندگی و محیط خانوادگی‌اش می‌توان یافت، اما نشان و نمود رویدادهای تاریخی و مهم زمانه در آنها قابل مشاهده است.

هدایت گرچه بر خلاف بسیاری از نویسندگان و روشنفکران آن دوران ، عضو حزب توده نبود، ولی علناً با حزب توده مخالفت نمی‌کرد و دوستان بسیاری نیز در حزب داشت؛ از جمله بزرگ علوی. اما آنگونه که محمدعلی همایون کاتوزیان می‌گوید، هدایت پس از واقعه (خودمختاری) آذربایجان، به کلی از حزب توده رویگردان شد و حتی جلسات اصلاح‌طلبان حزب توده، یعنی گروه مخالف رهبری حزب، در خانه هدایت تشکیل می‌شد.

مصطفی فرزانه هم در کتاب "آشنایی با هدایت" به موضع‌گیری‌های آشکار و نهان او در برابر رضا شاه و مخالفت او با سیاست‌های آمریکا اشاره می‌کند و اینکه هدایت ترور نافرجام محمدرضاشاه را واقعی نمی‌دانسته و "دسیسه آن‌هایی می‌داند که همیشه خواسته‌اند این ملّت در حالت ماقبل تاریخی بماند تا از آب کره بگیرند". با این تفاصیل، آیا می‌توان هدایت را نویسنده‌ای "غیر سیاسی" نامید؟

از این تفاوت که بگذریم، می‌توان میان زندگی و رفتار کافکا و هدایت برای مثال به تفاوتِ نقشی که زن در زندگی و آثارشان داشته اشاره کرد و یا نگاه دیگرگون این دو نویسنده را به مقوله دین مورد بررسی قرار داد. افزون بر این‌ها، کافکا و هدایت محیط خانوادگی و خاستگاه اجتماعی متفاوتی داشتند و جهان پیرامونشان نیز یکسان نبود؛ همان چیزی که در دگرگونی شخصیت و چگونگی روحیات هر انسانی می‌تواند تأثیرگذار باشد.

بی‌تردید این همه، در نگاه این دو به انسان و جهان و طبعاً در شکل‌گیری آثارشان بی‌تأثیر نبوده است. به‌هر حال، مقایسه داستان‌های کافکا با هدایت و تلاش در این‌همانی جلوه دادن روحیه آنان و رویه و روال داستان‌پردازیشان، نتیجه‌ای دربر نخواهد داشت؛ جز این دلخوشی برای ما ایرانیان که نویسنده‌ای همسان و هم‌سطح کافکا داریم!

آیا هدایت از کافکا تأثیر پذیرفته است؟

بررسی تأثیر‌پذیری نویسندگان از یکدیگر مقوله‌ای است که با مقایسه آثار و اثرات آنان تفاوت دارد. نقد و نظرهای بسیاری در دست است که برخی در قبول یا رد تأثیرپذیری هدایت از کافکا سخن به میان آورده‌اند. برخی نیز در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان داستان‌های صادق هدایت را با آثار کافکا مقایسه کرد، بر این باورند که نقطه مشترک آثار هدایت با کافکا کمتر از دیگران است.

به‌ هرحال، در ذهن بسیاری از ایرانیان علاقه‌مند به ادبیات داستانی و نیز پژوهشگران این عرصه، پیوندی میان نام کافکا و هدایت شکل گرفته است که همواره به پابرجا ماندن این بحث‌ها دامن می‌زند. اصولاً جست‌وجو در یافتن جنبه‌های تأثیرپذیری هدایت از کافکا راه بجایی نمی‌برد. نتیجه چنین جست‌وجویی، هرچه باشد، نه از ارزش آثار هدایت چیزی می‌کاهد و نه چیزی به آن می‌افزاید.

بدیهی است که نویسندگان از هم تأثیر می‌پذیرند و این چیز تازه‌ای نیست که نیاز به انکار یا اثبات داشته باشد. کم نبوده و نیستند نویسندگان صاحب‌نامی که خود به تأثیرپذیری از سبک و سیاق پیشینیان اذعان دارند اما خود نیز صاحب سبک‌اند. برای مثال کافکا در نامه‌ای به فلیسه باوئر، اولین نامزدش، از چهار نویسنده به عنوان "خویشاوندانِ نَسبی" خود نام می‌برد: فرانتس گریل‌پارتسر، نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس اتریشی، فیودور داستایفسکی، هاینریش فون کلایست، نوول‌نویس شهیر آلمانی و گوستاو فلوبر. کافکا البته اضافه می‌کند: "بدون آن‌که در توانایی و فراگیر بودن، خود را در کنار آنان قرار دهم".

از میان این چهار تن، کافکا بیش‌تر متأثر از آثار و سبک هاینریش فون کلایست بود. ولادیمیر ناباکوف نیز معتقد است کافکا در بکارگیری زبان به عنوان ابزار نویسندگی، تا حدی مانند فلوبر عمل می‌کرد؛ زیرا کافکا نیز در آثار خود، مانند فلوبر، از ادبی‌نویسی ملیح و ملایم متنفر بود. او ترجیح می‌داد که مفاهیم مورد استفاده خود را از واژگان حقوقدانان و گنجینه لغات علوم طبیعی استخراج کند، ولی به آنها ویژگی‌هایی کنایه‌آمیز و طنزآلود ببخشد که منحصر به خود اوست. می‌بینیم که ناباکوف با تأکید بر این نکته، تنها به تأثیرپذیری در جنبه‌ای از بکارگیری زبان اشاره دارد و هرگز در پی مقایسه و یکسان انگاشتن آثار فلوبر با کافکا برنیامده است.

حال می‌توان این پرسش را پیش کشید که چرا هدایت در "بوف کور" و دیگر آثارش نباید از این یا آن نویسنده اروپایی از جمله کافکا تأثیر پذیرفته باشد؟ البته این به معنای در کنار هم قرار دادن و یکسان و همطراز انگاشتن آثار این نویسندگان نیست. امروز گسترش و اهمیت آثار کافکا و جایگاه او در تاریخ ادبیات داستانی، به‌ هر دلیلِ موجه یا غیر موجه، حتی قابل مقایسه با بسیاری از نویسندگان سرشناس جهان نیست؛ چه رسد به صادق هدایت و تنها اثر کم‌وبیش معروف او، یعنی "بوف کور".

هدایت خود نیز در جایی می‌گوید: "مضحک این است که اغلب مرا به این و آن می‌بندند... درست است، اوّل‌ها و بعضی وقت‌ها حتی بدون این‌که خودم متوجّه شده باشم، به نسبتِ موضوع، یک چیزهایی از این‌هاست. ولی اصل مطلب جای دیگر است، اصلِ مطلب توی نگاه است، توی گوش است. همان مطلب را، همان چیز را، همان داستان را می‌شود به صورت‌های مختلف نقل کرد". آ

نچه اما مسلم است، نه تنها تأثیر صادق هدایت و بویژه "بوف کور" او بر بسیاری از نویسندگان ایرانی، بلکه دنباله‌روی از سبک و سیاق داستان‌پردازی اوست که تا امروز هم ادامه دارد. ظاهراً بت‌واره‌ای به نام صادق هدایت و اثری رازآلود به نام "بوف کور" در ضمیر ناخودآگاه نویسندگان ایرانی جا خوش کرده است و همچنان همه دلباختگان به این رُمان و تمام شیفتگان نویسنده آن را جادو می‌کند؛ تا جایی که می‌توان گفت، توان تحرک و انگیزه نوآوری را تا حد زیادی از آنان گرفته است.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group