معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
منظر شهری   - 1411
جهان علمیْ تخیلی   - 22
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1377
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 22
نظریه معماری   - 1050
معماری مجازی   - 22
طراحي داخلي   - 970
جشن نامه اتووود   - 21
سازه های شهری   - 907
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 20
تکنولوژی ساخت   - 892
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
معماری حوزه عمومی   - 823
معماری کوچک مقیاس   - 19
مرزهای معماری   - 815
معماری و نقاشی   - 18
نگاه نو به سكونت   - 751
پردیس ویترا   - 18
نظریه شهری   - 749
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
المان شهری   - 745
معماری و روانشناسی   - 17
معماری و سیاست   - 658
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
کلان سازه   - 632
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری مدرن   - 571
معماری ـ موسیقی   - 15
معماری پایدار   - 545
معماری بایومورفیک   - 15
منتقدان معماری   - 512
شهرهای در حرکت   - 14
آرمان شهرگرایی   - 494
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 14
روح مکان   - 484
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 13
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 477
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 13
طراحی صنعتی   - 473
معماری و گیم   - 12
معماری تندیس گون   - 469
معماری و هوش مصنوعی   - 12
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 463
معماری و ادبیات   - 11
معماری منظر   - 461
معماری جنگلی   - 11
معماری شمایل گون   - 431
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
باز زنده سازی   - 406
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
آینده گرایی   - 389
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
توسعه پایدار   - 385
بی ینال ونیز   - 10
هنر مدرنیستی   - 383
درس گفتارهای اتووود   - 9
معماری یادمانی   - 358
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماریِ توسعه   - 336
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
تراشه های کانسپچوال   - 334
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری سبز   - 327
معماری بیابانی   - 8
طراحی نئولیبرال   - 316
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 291
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
اتووود کلاسیک   - 274
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
تغییرات اقلیمی   - 269
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 262
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 260
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ارزان   - 255
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 254
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 253
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 249
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 244
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 235
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 226
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 222
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 208
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن حومه شهری   - 203
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 197
جنبش "جانِ سیاهان مهم است" و مسئله‌ی طراحی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 194
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
عکاسی   - 189
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 187
معماری تخت جمشید   - 7
هنر انتزاعی   - 180
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 165
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
گرافیک   - 165
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 152
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
مسکن روستایی   - 146
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 7
هنر گفت و گو   - 144
طراحی و پناهجویان   - 7
معماری ژاپن   - 130
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 130
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری ایران   - 115
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 6
بلندمرتبه ها   - 112
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 6
ترسیمات معماری   - 109
معماری خوانی   - 6
معماری و فاجعه   - 102
منبع شناسی اتووود   - 6
اتووود ـ ایران معاصر   - 89
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
معماری مذهبی   - 87
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری مصر   - 5
معماری فاشیستی   - 80
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 5
اکسپو   - 79
فرهنگ نفت   - 5
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
اقتصادِ فضا   - 67
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
مدرنیته؛ از نو   - 66
شهرسازی کوچک مقیاس   - 4
معماری هند   - 66
بلوپرینت   - 4
معماری چین   - 65
اتووودْ آبزرور   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 65
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 64
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
ویرانه ها   - 60
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
گفت و گو با مرگ   - 59
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
مدارس معماری   - 53
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
زاغه نشینی   - 49
چالش های اخلاقی ریاضت ورزی در معماری به روایت پیر ویتوریو آئورلی   - 4
پداگوژی   - 49
طراحی مُد   - 4
معماری کانستراکتیویستی   - 45
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری پراجکتیو   - 45
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 45
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 3
معماری دیجیتال   - 43
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
فیلوکیتکت   - 42
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
جنبش متابولیسم   - 42
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 41
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
باهاوس   - 39
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
معماری فضای داخلی   - 37
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
هنر روسیه   - 36
معماری بلوک شرق ـ جهان در حال محو شدن   - 2
درگذشت زاها حدید   - 34
جودیت باتلر مارا به تغییر شکل خشم مان فرا می خواند؛ گفت و گویی با ماشا گِسِن   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 33
یوتوپیاهای سیاره ای . نیکیتا داوان با آنجلا دیویس و گایاتری اسپیواک   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
طراحی پارامتریک   - 30
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
بحران آب   - 29
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
معماری و رسانه   - 29
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
اکسپو میلان 2015   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
پاویون های سرپنتین   - 27
شهرْخوانی با اتووود   - 1
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 22
ده پرسش از هشت معمار   - 1

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
ژان بودریار   - 5
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان نوول   - 22
آرشیگرام   - 7
ژاک دریدا   - 18
آرکی زوم   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلبرت پوپ   - 4
ژیل دلوز   - 30
آلدو روسی   - 13
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 27
سانتیاگو کالاتراوا   - 13
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 5
سو فوجیموتو   - 11
آنیش کاپور   - 8
سوپراستودیو   - 9
آی وِی وِی   - 34
سورِ فِهْن   - 6
اُ ام اِی   - 41
سوزان سانتاگ   - 9
اتوره سوتساس   - 7
شاشونا زوبوف   - 2
ادریان لابوت هرناندز   - 5
شیگرو بان   - 33
ادوارد برتینسکی   - 1
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد سعید   - 13
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سوجا   - 10
فرانک گهری   - 49
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرانک لوید رایت   - 45
ادولف لوس   - 8
فرای اوتو   - 10
ارو سارینن   - 29
فردا کولاتان   - 2
اریک اوون موس   - 13
فردریک جیمسون   - 4
اریک هابسبام   - 2
فرشید موسوی   - 3
استن آلن   - 4
فمیهیکو ماکی   - 4
استیون هال   - 32
فیلیپ جنسن   - 5
اسلاوی ژیژک   - 17
گابریل کوکو شنل   - 2
اسوالد متیوز اونگرز   - 5
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 7
اسوتلانا بویم   - 4
گرگ لین   - 7
اسکار نیمایر   - 33
گونتا اشتلزل   - 1
اف او اِی   - 9
لئون کریر   - 2
ال لیسیتسکی   - 5
لبس وودز   - 25
الیس راستورن   - 112
لوئیس باراگان   - 2
اِم اِی دی   - 22
لوئیس مامفورد   - 1
ام وی آر دی وی   - 54
لودویگ لئو   - 3
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ میس ون دروهه   - 25
اویلر وو   - 9
لودویگ هیلبرزیمر   - 3
ایلین گری   - 7
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
ایوان لئونیدوف   - 4
لوسی رای   - 15
بئاتریس کُلُمینا   - 10
لویی کان   - 38
بال کریشنادوشی   - 4
لوییس بورژوا   - 8
باک مینستر فولر   - 12
لُکُربُزیه   - 142
برنارد چومی   - 33
لیام یانگ   - 4
برنارد خوری   - 2
مارتین هایدگر   - 29
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 8
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 68
مانوئل کاستلز   - 2
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو فریره   - 1
مایکل سورکین   - 4
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 24
معماران آر سی آر   - 4
پیتر آیزنمن   - 58
معماران مورفسس   - 16
پیتر برنس   - 5
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر زُمتُر   - 68
موشه سفدی   - 12
پیتر کوک   - 7
میشل سر   - 3
پیر بوردیو   - 5
میشل فوکو   - 47
پییر ویتوریو آئورلی   - 9
نائومی کلاین   - 4
تئودور آدورنو   - 5
نورمن فاستر   - 35
تادو اندو   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام مین   - 13
هانا آرنت   - 9
تام ویسکامب   - 10
هانری لفور   - 24
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 28
توماس هیترویک   - 30
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 25
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 4
واسیلی کاندینسکی   - 2
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 27
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 18
جورجو آگامبن   - 5
ورنر پنتون   - 5
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 12
جونیا ایشیگامی   - 3
ولف پریکس   - 1
جیمز استرلینگ   - 1
ونگ شو   - 8
جین جیکوبز   - 2
ویتو آکنچی   - 12
چارلز جنکس   - 7
ویوین وست وود   - 6
چارلز رنه مکینتاش   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز کوریا   - 15
کارلو اسکارپا   - 13
چاینا میه ویل   - 4
کازو شینوهارا   - 2
حسن فتحی   - 5
کازیو سجیما   - 2
حسین امانت   - 3
کالین روو   - 1
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامران دیبا   - 13
داریوش آشوری   - 1
کامرون سینکلر   - 11
داریوش شایگان   - 13
کریستفر الکساندر   - 2
دانیل لیبسکیند   - 24
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دنیس اسکات براون   - 10
کریم رشید   - 5
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 22
کلر استرلینگ   - 2
دیوید رُی   - 2
کلود پَره   - 3
دیوید گیسن   - 2
کنت فرمپتن   - 14
دیوید هاروی   - 25
کنزو تانگه   - 9
رابرت نوزیک   - 2
کنستانتین ملنیکف   - 3
رابرت ونتوری   - 29
کنگو کوما   - 47
رُدولف شیندلر   - 7
کوپ هیمِلبِلا   - 22
رضا دانشمیر   - 5
کورنلیوس کاستوریادیس   - 3
رم کولهاس   - 101
کوین لینچ   - 7
رنزو پیانو   - 30
کیانوری کیکوتاکه   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد نویترا   - 7
کیشو کـُـروکاوا   - 6
ریموند آبراهام   - 1
یان گِل   - 9
رینر بنهام   - 2
یو ان استودیو   - 32
رینهولد مارتین   - 5
یورگن هابرماس   - 15
ریکاردو بوفیل   - 4
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 190
یوهانی پالاسما   - 12
زیگموند فروید   - 13

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -787
معماری مذهبی   -105
زیرساخت های شهری   -378
صنعتی   -103
فرهنگی   -333
گالری   -85
پاویون   -265
هتل   -76
موزه   -254
ورزشی   -65
اداری ـ خدماتی   -232
بیمارستان و داروخانه و کلینیک   -40
مسکونی ـ تجاری   -161
حمل و نقل عمومی   -39
تفریحی   -156
ویلا   -7
اموزشی   -134
زاغه نشینی   -5
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
درباره ژيل دلوز ؛ فيلسوف مرگ
اتووود سرویس خبر:   گروه ترجمه و تحقيقات اتووود
1393/02/14
مـنـــــــبـع : روزنامه اعتماد 16 فروردين 1393 به قلم عادل مشايخي
تعداد بازدید : 3862

عنوان بحث من “دلوز فيلسوف مرگ” است، اما قصدم از به كار بردن اين عبارت معرفي دلوز و فروكاستن او به يك فرمول نيست بلكه هدف نوعي آزمونگري است. به اين منظور به جاي كلي گويي، بر بخشي از يكي از آثار دلوز متمركز مي‌شوم و مي‌كوشم يك منحني مفهومي ترسيم كنم. غرض نه معرفي و تعريف دلوز بلكه القاي حس از مفاهيم دلوز به شكلي است كه مخاطبان آشنا يا ناآشنا با اين فيلسوف وسوسه شوند تا سراغ آثار او روند و آزمونگري (experimentation) خودشان را داشته باشند. سوال اصلي “فلسفه دلوز چيست؟” نيست، بلكه پرسش اين است كه “با دلوز چه مي‌توان كرد؟” پاسخي كه به اين سوال مي‌دهم يگانه كاري نيست كه با اين فلسفه مي‌توان كرد. بنابراين خلاصه بحث من يك پيشنهاد است. يعني مي‌كوشم ماشيني بسازم كه اگرچه قابل نقد و قضاوت است، اما بر اساس انطباق اصل و كپي يا برابر اصل كردن رونوشت نبايد ارزيابي شود بلكه بر اساس كاركردش بايد مورد ارزيابي قرار گيرد. با اين سوال ساده كه آيا اين ماشين كار مي‌كند يا خير.

نوعي پيوستگي در انديشه دلوز از 1953 تا 1994 مي‌بينم. اين پيوستگي به معناي تكرار مكانيكي نيست بلكه منظور اين است كه كار فلسفي دلوز را مي‌توان در قالب يك “نظام” مشاهده كرد. اين نظام را مي‌توان از دو نظرگاه ديد: اين نظام يك بعد يا جلوه “پديده شناسانه” و يك بعد يا جلوه منطقي دارد. اين تقسيم شايد دلوز را تا حدي هگلي كند كه برخي آن را نمي‌پسندند اما من معتقدم دلوز تحت تاثير ژان هيپوليت، از برخي جهات هگلي است.

مساله اصلي دلوز در تفاوت و تكرار و راهنماي ما در رفتن سراغ اين كتاب را مي‌شود نقد تصوير جزمي انديشه و نشان دادن شرايط ديگرگونه انديشيدن خواند. منظور از “تصوير انديشه” برداشتي است كه يك فلسفه از انديشه عرضه مي‌كند. مثلا فلسفه كانت، انديشيدن را قضاوت كردن تعريف مي‌كند و پرسوناژ مفهومي فلسفه‌اش “قاضي” است.

بخشي از آثار دلوز كه بر آنها متمركز مي‌شوم، در حقيقت مربوط به فصل دوم كتاب تفاوت و تكرار است، آنجا كه دلوز به تحليل منطق “تكوين زمان” مي‌پردازد. ‌تفاوت و تكرار همان‌طور كه مي‌دانيد در سال 1968 نوشته شده و بر اساس برخي دوره بندي‌هاي رايج متعلق به دوره نخست كار دلوز است. در مورد دوره‌بندي انديشه دلوز برداشت‌هاي متفاوتي هست. اما آنچه اهميت دارد، نتيجه اين دوره بندي‌هاست، زيرا قصد ما دلوزشناسي نيست. از يك ديدگاه به اصطلاح دلوزشناختي ممكن است اين دوره بندي‌ها اهميت داشته باشد، اما بايد ديد از منظر كاركرد چه نتيجه‌يي از اين دوره بندي‌ها به دست مي‌آيد. اريك الي يز يكي از كساني است كه انديشه دلوز را به دوره‌هاي مختلف تقسيم مي‌كند و نقطه عطف را نيز برخورد او با گواتري مي‌داند. اين دوره‌بندي هم بين مخالفان و منتقدان و هم ميان فيلسوفان همدل با دلوز هواداراني دارد. منتقداني مثل بديو، ژيژك و... مي‌گويند يك دلوز خوب و يك دلوز بد داريم. دلوز خوب مربوط به قبل از برخورد با گواتري است. به تعبير ايشان دلوز مفاهيم اصلي‌اش را تحت تاثير گواتري كنار مي‌گذارد. از سوي ديگر، برخي شارحان دلوز اين تقسيم‌بندي را با قضاوتي ديگر مي‌پذيرند، از نظر اين گروه، دلوز خوب دلوز با گواتري است و دلوز بد دلوز قبل از گواتري يعني دلوز اول ساختارگرا و متاثر از روانكاوي است و بعدها تحت تاثير گواتري از روانكاوي و ساختارگرايي فاصله مي‌گيرد.

من اين برداشت‌ها را غلط نمي‌دانم. اما به پيروي از برخي شارحان دلوز نوعي پيوستگي در انديشه دلوز از 1953 تا 1994 مي‌بينم. اين پيوستگي به معناي تكرار مكانيكي نيست بلكه منظور اين است كه كار فلسفي دلوز را مي‌توان در قالب يك “نظام” مشاهده كرد. اين نظام را مي‌توان از دو نظرگاه ديد: اين نظام يك بعد يا جلوه “پديده شناسانه” و يك بعد يا جلوه منطقي دارد. اين تقسيم شايد دلوز را تا حدي هگلي كند كه برخي آن را نمي‌پسندند، اما من معتقدم دلوز تحت تاثير ژان هيپوليت، از برخي جهات هگلي است. همان‌طور كه از برخي جهات قرابت‌هايي با پديده‌شناساني چون هوسرل و مرلوپونتي دارد، اما كاملا مستقل و متفاوت از پديده‌شناسي به معناي رايج مي‌انديشد و اين دقيقا به دليل بعد منطقي نظام او است. يعني شايد اين بعد منطقي است كه فاصله دلوز با پديده‌شناسي را در بيشترين حد ممكن شكل مي‌دهد. ريكور در مجموعه مقالاتي راجع به پديده‌شناسي مي‌گويد ويژگي پديده‌شناسي هوسرلي و پساهوسرلي قطع رابطه با منطق است. اما دلوز از اين حيث هگلي است كه به شيوه خاص خود يك منطق و يك پديده‌شناسي خاص را به دو بعد يك نظام تبديل مي‌كند. در ادامه مي‌كوشم تا آنجا كه وقت و حوصله اين جلسه اجازه مي‌دهد با رجوع به تفاوت و تكرار طرحي از بعد منطقي نظام فلسفي دلوز ترسيم كنم. جلوه پديده شناسانه را جايي ديگر با تكيه بر كتاب‌هاي “سينما 1” و”سينما 2” تشريح كرده‌ام [دلوز، ايده، زمان؛ نشر بيدگل، زير چاپ]. با توجه به بعد منطقي نظام دلوز است كه مي‌توان مرزي قاطع ميان دلوز و هگل يا هرگونه هگليانيسم ترسيم كرد. اگر موتور منطق ديالكتيكي هگل مفهوم تناقض و وساطت باشد، در منطق ديفرانسيل دلوز به جاي تناقض، “تفاوت” و به جاي وساطت، “تكرار” داريم.

پيش از ورود به بعد منطقي نظام دلوز بايد سه مفهوم اصلي يا به تعبيري هسته سخت نظام فلسفي دلوز را توضيح دهم. مفاهيمي كه به ما كمك مي‌كنند بفهميم چرا از “نظام” فلسفي دلوز حرف مي‌زنيم. اين مفاهيم عبارتند از كثرت (multiplicité)، تكينگي (singularité) و تفاوت (différence) . مي‌كوشم اين مفاهيم را با مثال روشن كنم. نخست تاكيد كنم كه دلوز تكينگي را به دو معناي متفاوت به كار مي‌برد، نخست “پاره ابژه‌ها” به همان معنايي كه در آنتي اديپ به كار مي‌رود، يا “خرد ادراك ها” به معناي لايب نيتزي. معناي دوم تكينگي از رياضيات مي‌آيد؛ دلوز از نقاط تكين صحبت مي‌كند. در اين معناي دوم، “تكين” در مقابل “متعارف” به كار مي‌رود. با يك مثال ساده مي‌توان اين نكته را توضيح داد. روي يك منحني نقاط عطف را، يعني نقاطي كه شيب منحني و تحدب و تقعرش در آنها عوض مي‌شود، نقاط تكين مي‌ناميم. البته در رياضيات انواع نقاط تكين داريم اما براي بحث ما همين يك نمونه كفايت مي‌كند. با استفاده از اين معنا مي‌توان از مولتپيسيته مورد نظر دلوز مفهومي مشخص و قابل كاربرد به دست آورد. همان‌طور كه مي‌دانيد نظريه كثرت‌ها (manifolds theory of) از ريمان مي‌آيد. هوسرل و برگسون هر دو از اين تئوري استفاده مي‌كنند و دلوز نيز به همان معناي ريماني آن را به كار مي‌برد. به بيان خيلي ساده يك مولتيپيسيته عبارت است از سلسله‌يي از نقاط تكين. بنابراين با يك كثرت مكان مند سر و كار نداريم. اين كثرت با توجه به آنچه برگسون در نخستين كتابش، داده‌هاي بي‌واسطه آگاهي، توضيح مي‌دهد، زمانمند است. مي‌توان اين كثرت را در تقابل با يكي از مفاهيم كليدي بديو يعني مجموعه فهميد. كثرت با مجموعه تفاوت دارد. مجموعه يك مفهوم كلي است كه اعضاي مجموعه مصاديق آن هستند، مثل مجموعه اعداد اول. تعريف هر مجموعه شرط تعلق به آن مجموعه است. اما كثرت دلوزي-ريماني عضو و شرط تعلق به اين معنا ندارد. در حقيقت با تعريف نمي‌توان تصوري از يك كثرت پيدا كرد. وقتي با كثرت مواجهيم، بايد قطعه به قطعه، نقطه به نقطه پيش برويم. روي يك منحني نقاطي را در نظر بگيريد كه در آنها شيب منحني تغيير مي‌كند. اين نقاط اعضاي يك مجموعه به معناي كانتوري نيستند. منحني مجموعه‌يي نيست كه اين نقاط اعضايش باشند. اين نقاط به تعبيري قانون رسم منحني‌اند. خود منحني يك كثرت است. براي پيمودن اين منحني نمي‌توان با تعريف پيش رفت. بلكه بايد نقاط تكين را يافت و تحول از يك نقطه به نقطه ديگر را پي گرفت. در آغاز از “نظام” فلسفي دلوز سخن گفتم و اكنون با توجه به اين نكات مي‌توانم اضافه كنم كه نظام فلسفي دلوز مجموعه‌يي از مفاهيم نيست، بلكه كثرتي از نقاط تكين است و براي كار كردن با نظام دلوز بايد نقطه به نقطه پيش رفت تا ببينيم در نهايت چه منحني‌اي ترسيم خواهد شد. اين منحني كاملا گشوده است.

من يك نقطه تكين را در”تفاوت و تكرار” مي‌گيرم و بسط مي‌دهم تا ببينم در نهايت چه منحني‌اي در مقام آزمون گشوده مي‌شود. آنگاه شايد بتوان با منحني حاصل از اين تحليل كار كرد. به علت كثرت كاربرد مفهوم مولتيپيسيته شما (schema) يا تصوير حاضر مي‌تواند در درك ملموس آن خيلي راهگشا باشد، زيرا شرح‌هاي دلوز در برخي موارد به چكامه‌هايي در ستايش كثرت و تكينگي بدل مي‌شود، اما طرحي از اين دست كمك مي‌كند كه ضمن اينكه با شكل جديدي از انديشه‌ورزي مواجهيم، كارمان به چكامه سرايي يا مانيفست خواندن نينجامد و مفاهيمي شكل بگيرد كه بشود با آنها كار كرد.

مساله اصلي دلوز در تفاوت و تكرار و راهنماي ما در رفتن سراغ اين كتاب را مي‌شود نقد تصوير جزمي انديشه و نشان دادن شرايط ديگرگونه انديشيدن خواند. منظور از “تصوير انديشه” برداشتي است كه يك فلسفه از انديشه عرضه مي‌كند. مثلا فلسفه كانت، انديشيدن را قضاوت كردن تعريف مي‌كند و پرسوناژ مفهومي فلسفه‌اش “قاضي” است، فلسفه لايب نيتز كه كاملا انتظامي است، انديشيدن را به فعاليتي براي دفاع از نظم موجود تبديل مي‌كند. دلوز پرسوناژ مفهومي فلسفه لايب نيتز را “وكيل مدافع خدا” مي‌خواند كه مي‌كوشد ثابت كند جهان كنوني بهترين جهان ممكن است. در نيچه تصوير انديشيدن با رقص، خنده و بازي به معناي جدي كلمه (نه تفنن و بازيگوشي) ترسيم مي‌شود و پرسوناژ مفهومي او “پزشك، قانونگذار و هنرمند” است.

دلوز نخست تصوير جزمي انديشه را ترسيم مي‌كند و پروژه‌اش را نشان دادن تكوين اين تصوير و انديشيدن به امكان تصوير ديگري مي‌خواند، يعني چگونه مي‌توان به شكلي ديگر انديشيد. وقتي تصوير جزمي انديشه را از دريچه تحليل دلوز مي‌خوانيم، مي‌بينيم كه همه ما اين‌گونه مي‌انديشيم.

براي روشن شدن بحث به جدول يا درخت فوروفوريوس اشاره مي‌كنم كه از جنس الاجناس (جوهر) آغاز مي‌شود و از طريق تقسيم به مفاهيم جزيي‌تر مي‌رسد، به اين طريق كه به مفهوم جوهر، فصلي افزوده مي‌شود و كثرت به وجود مي‌آيد، مثلا از جوهر به جوهر جسماني و جوهر غير جسماني مي‌رسيم و... الخ. اين شيوه از انديشه را نزد كانتور در نظريه مجموعه‌ها نيز مي‌بينيم كه اساس رياضيات مدرن است. زيرا هر مفهوم كلي يك مجموعه است كه با شرط‌گذاري و استثناكردن و كنار گذاشتن به زيرمجموعه‌هايي جزيي‌تر مي‌انجامد. دلوز به اين شيوه تفكر، تصوير جزمي انديشه مي‌گويد. اما چرا چنين ادعايي مي‌كند؟ انديشه نزد خود او چه ويژگي‌هايي دارد؟

آنچه ما در منطق قديم، “فصل” مي‌خوانيم، تفاوت (difference) است. ما در اين شيوه از انديشيدن، تفاوت را ذيل اصل ديگري مي‌گنجانيم. مثلا براي آنكه تفاوت اسب با انسان قابل انديشيدن باشد، به جنس حيوان نيازمنديم. تفاوت اسب و انسان، نوعي است. يعني اسب و انسان كثرت نوعي و وحدت يا اينهماني جنسي دارند. در نوع انسان افراد مثل سقراط و ارسطو و پريكلس از نظر فردي متفاوت هستند، اما وحدت نوعي دارند. به اين ترتيب، در اين تصوير انديشه تفاوت ظهوري ندارد مگر در صورتي كه قابل تقليل به اين هماني باشد. براي درك تفاوت در اين شيوه انديشه بايد به يك اصل واحد يا منشا اين همان رسيد. مساله اصلي دلوز را با اين توضيح شايد بتوان چنين صورت‌بندي كرد: انديشيدن به تفاوت دروني (انترن) به جاي تفاوت بيروني (اكسترن) . مطابق تصوير جزمي، تفاوت افراد يك نوع تفاوتي صرفا بيروني است، تفاوتي در ذات ندارند و تفاوت‌شان صرفا عرضي است. در حالي كه دلوز به تفاوتي مي‌انديشد كه يك فرد را به يك فرد منحصر به فرد بدل كند، چنان‌كه آن فرد با فرد ديگري ذيل مفهوم كلي واحدي نگنجد. در فلسفه‌هاي مشايي كه بر فلسفه اسلامي (غير از حكمت متعاليه كه سرنوشت ديگري دارد) نيز تاثير داشته‌اند، انديشه صرفا تا سطح نوع پايين مي‌آيد. از نوع به پايين ديگر انديشه نمي‌تواند بينديشد. فلسفه‌هاي مشايي نمي‌توانند به تكينگي‌هاي غير‌قابل تقليل به مفاهيم كلي بينديشند. تكينگي و تفاوت دروني جايي براي ظهور و بروز در اين تصوير انديشه ندارد. همه هم دلوز بازيافتن تفاوت به يك معناي ديگر است. ديفرانس، تفاوت دروني است. تفاوت به خود ذات بدل مي‌شود.

ذات (ماهيت) به دو معنا به كار مي‌رود. يكي در معناي كلي كه در پاسخ به پرسش “اين چيست؟” ما هو؟) بيان مي‌شود. اما ذات در معناي ديگر به اين معناست: آنچه هر چيزي را آني مي‌كند كه هست. عنوان فرعي آنك انسان نيچه اين است: “چگونه هر كسي آني مي‌شود كه هست؟” نيچه هم به دنبال تفاوت انترن است. بنابراين دلوز به دنبال تفاوت غيرقابل تقليل به اين هماني است. البته تنها مفهوم identity مطرح نيست، سه مفهوم ديگر شباهت و آنالوژي و اپوزيسيون هم در نقد تصوير جزمي انديشه برجسته مي‌شود كه در مجال فعلي نمي‌توان به آنها پرداخت. ضمنا تصوير جزمي انديشه ويژگي‌هاي ديگري هم دارد كه فرصت پرداختن به آنها را هم نداريم.

به منطق تكوين زمان در تفاوت و تكرار اشاره كرديم. اين منطق در عين حال مي‌تواند منطق تكوين سوبژكتيويته هم باشد، ضمن آنكه مي‌توان منطق تكوين تفاوت و موازي با آنها، پديده‌شناسي تفاوت يا پديده‌شناسي زمان يا پديده‌شناسي سوبژكتيويته داشته باشيم. براي پيچيده نشدن بحث در اينجا فقط به جنبه منطقي اشاره مي‌كنم.

براي نيل به منطق تكوين زمان نياز به تمايزگذاري ميان دو نوع تكوين است كه در اكثر آثار دلوز ديده مي‌شود: مثلا او در كتاب منطق معنا از تكوين استاتيك و تكوين ديناميك ياد مي‌كند. اين تمايز در تفاوت و تكرار با ترمينولوژي ديگري بيان مي‌شود، در “آنتي اديپ” از تمايز توليد ميل‌گر و توليد اجتماعي سخن به ميان مي‌‌آيد. اين تمايز ابزار مفهومي مهمي در اختيار ما قرار مي‌دهد و برخورد دلوز و احتمالا فوكو را با مفاهيم قدرت و مقاومت مشخص مي‌كند. به نظر من كليد فهم فوكو درباره مقاومت در اين جمله است: “مقاومت هميشه بر قدرت مقدم است”. اين جمله اگر در كنار جمله مشهور ديگر او “قدرت هميشه با مقاومت روبه‌رو است” قرار نگيرد و اين جمله را كامل نكند، يك معناي تقليل گرايانه از مقاومت نزد فوكو به دست مي‌آيد و مفهوم مقاومت به قانون سوم نيوتن (عمل و عكس العمل) تقليل پيدا مي‌كند. اين كار غلط نيست، اما مفهوم مقاومت فوكويي غني‌تر از قانون سوم نيوتن است!

در تكوين ديناميك، مازادي توليد مي‌شود كه گرفتاري هر نظم و جامعه‌يي است. روابط قدرت به كار مي‌افتند تا اين توليد مازاد كنترل‌ناپذير را مهار كنند. دلوز نشان مي‌دهد كه مقدم بر سركوب با ساز و كار توليد ميل مواجهيم و اتفاقا تكرار، بازگشت امر سركوب شده نيست، بلكه ساز و كارهاي “سركوب” به كار مي‌افتند تا تكرار را متوقف كنند. توليد ميل و تكرار مسبوق به سركوب نيست، بلكه سركوب به راه مي‌افتد چون تكرار همواره پيشاپيش آغاز شده. خلاصه در تكوين پويا و توليد ميل‌گر، مازادي توليد مي‌شود كه بايد سازوكارهايي به كار بيفتند تا مازاد اين توليد در خطي كاناليزه شود و از تغيير وضع موجود جلوگيري كنند.

با اين توضيح مي‌توانيم سنتز‌هاي سه‌گانه زمان را بيان كنيم و نشان دهيم كه چرا گفته‌ايم “دلوز، فيلسوف مرگ”. تا اينجا البته مقدمه بود و به علت اينكه اشاره مي‌كنند وقت تمام است تنها به گزارشي مختصر اكتفا مي‌كنم. اين خلاصه‌يي است از آنچه پس از اين مقدمه چيني‌ها قصد داشتم بگويم: اسپينوزا در بخش چهارم كتاب اخلاق، تبصره قضيه 39 نوشته است: “هيچ دليلي من را ملزم نمي‌كند بپذيرم كه بدن فقط وقتي به جنازه تبديل مي‌شود، مي‌ميرد”. اسپينوزا از مرگي ديگر صحبت مي‌كند. تصور متعارف از مرگ آن است كه مرگ بدن با جنازه شدن ملازم است. اسپينوزا در مقابل از مرگي حرف مي‌زند كه با اين تصور رايج متفاوت است. قصد من در اين بحث آن بود كه با رجوع به سنتزهاي سه‌گانه زمان در تفاوت و تكرار اين مرگ اسپينوزايي را توضيح دهم و پس از آن با اشاره به دو نمونه در سينماي ايران يعني “دوئل” و “روبان قرمز” نشان دهم كه چگونه ساز وكارهاي مهار تنها با آپاراتوس آلتوسري كار نمي‌كنند. يعني مي‌خواستم نشان دهم كه چگونه دو ساز و كار متفاوت پس از يك فاجعه كه منجر به توليد يك مازاد مي‌شود (مازادي كه منطق توليدش منطق تكوين زمان است)، به كار مي‌افتند تا آن مازاد را با حماسي كردن يا عرفاني كردن مهار كنند و اين يك نمونه از كاربرد اين ماشين بود كه بحث ما را از حالت انتزاع در مي‌آورد. اما انگار سازوكارهاي مديريت و تنظيم زمان همه جا حرف “اضافي” زدن را ناممكن مي‌كنند!



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

ژیل دلوز و فلیکس گتاری؛ از جغرافیای جنون تا زمینْ فلسفهْ شناسی
صورت بندیِ زمانیِ مفهومْ شناسی فلسفه ژیل دلوز
ژیل دلوز، پروبلماتیک فکر و فهم منفی از اندیشیدن
کتابخانه اتووود ـ معماری از بیرون ـ الیزابت گروس
ماشین های میلْ گر از منظر دلوز و گتاری
درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group